NIGHTBREED : Τριάντα χρόνια μετά επιστρέφουμε στην Μίντιαν…

by Αντρέι Κοτσεργκίν

‘Everything is true. God’s an astronaut. Oz is Over the Rainbow, and Midian is where the monsters live.’

Με την απρόσμενη επιτυχία του πρώτου HELLRAISER, το 1987, o Clive Barker απέδειξε σε όλους μας ότι πέραν της συγγραφής ιστοριών τρόμου και φαντασίας το είχε και σαν σκηνοθέτης.

H απήχηση που είχε το φιλμ και τα εμβληματικά πλέον Cenobites του Barker στο κοινό του έδωσε την ευκαιρία να μεταφέρει και μια άλλη νουβέλα του στο κινηματογραφικό πανί.

Και κάπως έτσι ο Barker επέλεξε την ιστορία του με τίτλο CABAL ως την δεύτερη σκηνοθετική του απόπειρα. Μονάχα που αυτή έμελλε να μεταφραστεί στην οθόνη ως NIGHTBREED

‘To be able to fly, to be smoke, or a wolf? To know the night and live in it forever? That’s not so bad. You call us ‘monsters,’ but when you dream, you dream of flying, and changing, and living without death. You envy us, and what you envy…’

To NIGHTBREED είναι μια ιστορία τρόμου και φαντασίας η οποία όμως διακρίνεται και από έναν απρόσμενο και πανέμορφο ρομαντισμό. Όπως κάθε γνήσια ιστορία τρόμου περιστρέφεται γύρω από τέρατα. Μονάχα που εδώ τα αληθινά ‘τέρατα‘ δεν είναι τα απόκοσμα πλάσματα του δημιουργού αλλά οι κοινοί και αιμοδιψείς θνητοί που τα καταδιώκουν και που πασχίζουν να τα αφανίσουν από προσώπου γης μόνο και μόνο επειδή εκείνα είναι διαφορετικά από αυτούς.

Η υπόθεση ξεκινά με έναν άντρα που αφού κατηγορηθεί για μια σωρεία από αποτρόπαιους φόνους καταλήγει σε μια πόλη γνωστή ως Μίντιαν και την οποία συνεχώς την βλέπει στα όνειρα του.

Φτάνοντας στην Μίντιαν ο άντρας θα αντικρίσει τους κατοίκους της και μπροστά στην απόκοσμη εμφάνιση του θα βρεθεί σε ένα ύψιστο δίλλημα το οποίο αφορά την ίδια του την φύση…

Ερμηνευτίκα το NIGHTBREED στέκεται αξιοπρεπέστατα μέχρι και σήμερα.

Ο πρωταγωνιστής Craig Sheffer μας δίνει έναν γνήσιο και τραγικό αντιήρωα που μέσα από φριχτές και παρανοϊκές καταστάσεις καλείται να βρει τον ίδιο του τον εαυτό και έναν σκοπό για την ύπαρξη του. Η χημεία που χτίζει με την συμπρωταγωνίστρια του Anne Bobby, που υποδύεται την ερωμένη του, είναι στιβαρή και πειστική.

Ω ναι εδώ ο Barker συνθέτει μια ιστορία με τέρατα η οποία καταλήγει να λειτουργεί σαν ένα Σεξπιρικό ρομάντζο !

Για τους ρόλους των τεράτων του ο σκηνοθέτης επιστράτευσε αρκετούς από τους ηθοποιούς που έπαιξαν τα Cenobites στο HELLRAISER. Ανάμεσα τους εντοπίζουμε και τον ίδιο τον ‘Pinhead‘ , τον ηθοποιό Doug Bradley, όμως αντί να ενσαρκώσει έναν ακόμη μεταφυσικό ‘μαζοχιστή‘ αυτή τη φορά ο Bradley μας δίνει ένα σαφώς πιο πράο και σοφό ‘τέρας‘ και το οποίο λειτουργεί σαν ένας Μωυσής για το σινάφι του.

Αλλά όπως είπαμε τα αληθινά ‘τέρατα‘ του NIGHTBREED είναι εκείνα τα οποία κρύβονται σε κοινή θέα μεταμφιεσμένα με σάρκα και οστά και παριστάνοντας αξιότιμα στελέχη της ανθρώπινης κοινωνίας μας.

Το πιο μοχθηρό από αυτά είναι ο Δόκτωρ  Philip K. Decker τον οποίο ενσαρκώνει με σαδισμό και μεθοδικότητα ο σκηνοθέτης David Cronenberg

Εδώ ο Cronenberg υποδύεται έναν ψυχολόγο που με τις αποτρόπαιες σκέψεις και πρακτικές του καταλήγει να διαστρεβλώσει πλήρως την σχέση ανάμεσα σε θεραπευτή και ασθενή και να την εξελίξει σε κάτι το τρομερό, απεχθές και μακάβριο.

Παρά το γεγονός ότι ως σκηνοθέτης ο Cronenberg έχει μείνει στην ιστορία ως ο μάστορας του Body Horror εντελώς ειρωνικά εδώ παίζει έναν απόλυτα θνητό και εξωτερικά φυσιολογικό Villan. Και όμως να που παραδίδει μια ερμηνεία τόσο μοχθηρή που στο φινάλε φαντάζει ίσως ως το αποκρουστικό και επικίνδυνο τέρας της ιστορίας. Μέσω των χαρακτήρων του, τόσο του ήρωα όσο και του κακού, ο σκηνοθέτης μελετά την διττότητα που διακρίνει την φύση μας

Αν κρίνουμε από την άρτια δουλεία που έχει γίνει στα εφέ και την απόδοση του Body Horror κομματιού της ταινίας δεν θα ήταν διόλου παράλογο να υποθέσουμε ότι ο ‘μάστορας‘ είχε κάποια συμμετοχή στον σχεδιασμό και το στήσιμο των τεράτων.

Ο Δόκτωρ Decker παρά το περιποιημένο και ορθολογιστικό του παρουσιαστικό είναι ένας άντρας που ζει μια διττή ζωή. Μέσα του κρύβονται παρορμήσεις φόνου και σαδισμού και καθώς αυτές ξεδιπλώνονται καταλήγουμε να έχουμε απέναντι μας έναν από τους πιο αξιομνημόνευτους φονιάδες των 90s…

‘Quite a dance huh? Death everywhere and you and me in the middle!’

Και όμως στο ευρηματικό και σύνθετο μυαλό του Clive Barker το NIGHTBREED ποτέ του ΔΕΝ λειτουργούσε ως μια ιστορία φονικού , σαδισμού και μακαβριότητας.

Αντίθετα ο δημιουργός οραματιζόταν το φιλμ του ως μια εξύμνηση των τεράτων !

‘ Μέσα μας, σε κάποια γωνιά μας, κρύβεται μια ζήλια για αυτά τα τέρατα και τις δυνάμεις τους. Θέλουμε να ζήσουμε για πάντα, να πετάξουμε ή να μπορούμε να αλλάζουμε το σχήμα και την μορφή μας κατά βούληση. Και έτσι όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να κάνω μια ταινία γύρω από τέρατα ήθελα να χτίσω έναν κόσμο στον οποίο θα αισθανόμασταν λες και είμαστε σπίτι μας…’

Μέσω του NIGHTBREED o Barker κατόρθωσε να κάνει μια μελέτη αλλά και μια εξύμνηση της διαφορετικότητας . Ναι υπάρχει γνήσιος τρόμος και αχαλίνωτη φαντασία σε αυτό το φιλμ όμως παράλληλα διακρίνουμε ανθρωπιά, σεξουαλικότητα και αγάπη. Καθώς βλέπεις τους ‘φυσιολογικούς‘ ανθρώπους να αρπάζουν , δίχως καμία σκέψη, τα όπλα και να κινούν να εξοντώσουν τα ‘βδελύγματα‘ που ‘τολμούν‘ να κατοικούν στον ‘τόπο τους‘ δεν μπορείς παρά να νιώσεις απέχθεια για εκείνους και να στηρίξεις με όλο σου το είναι τα τέρατα της ιστορίας. Φυσικά η ψύχωση που τρέφουν οι κοινοί θνητοί απέναντι σε αυτά τα πλάσματα ίσως έχει να κάνει και με το γεγονός ότι μέσα τους κρυφά επιθυμούν να γίνουν ένα από αυτά.

Σε μια από τις ονειρικές / εφιαλτικές σεκάνς του ο Barker μας μεταφέρει στον Μεσαίωνα όπου γινόμαστε μάρτυρες μιας αδιανόητης φρίκης. Καθώς συνειδητοποιούμε ότι η ανθρωπότητα κρύβεται στην πραγματικότητα πίσω από αυτή την φρίκη δεν νιώθουμε καμία έκπληξη από αυτή την εξέλιξη των πραγμάτων. Στην τελική το είδος μας ανέκαθεν είχε την εμμονή να βασανίζει, να τιμωρεί και να αφανίζει οτιδήποτε φαντάζει να βρίσκεται έξω από την πραγματικότητα που έχουμε ορίσει για τους εαυτούς μας.

Τα πλάσματα αυτά το μόνο που επιθυμούν είναι να παραμείνουν κρυμμένα σε έναν τόπο ώστε να ζήσουν με όση γαλήνη και αξιοπρέπεια τους έχει απομείνει. Και πάλι όμως οι θνητοί που ζούνε στην άλλη πλευρά ποτέ δεν θα τους το επιτρέψουν αυτό καθώς αισθάνονται να απειλούνται από την παρουσία τους έστω και αν στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουν τίποτα για την φύση και τις συνήθειες αυτών των πλασμάτων. Τους αρκεί που είναι ‘άσχημα‘ και διαφορετικά …

Τα τέρατα αυτά παίρνουν ‘ζωή‘ χάρη στην μερακλίδικη δουλειά που έκαναν τα λαικά μαστόρια του τεχνικού επιτελείου της ταινίας. Τα ειδικά και προσθετικά εφέ μέχρι και σήμερα ιντριγκάρουν και φυλακίζουν το μάτι του θεατή ενώ και ο σχεδιασμός των πλασμάτων χαρακτηρίζεται από άφθονη φαντασία και πρωτοτυπία.

Στο NIGHTBREED ο Barker και οι συνεργάτες του στήνουν έναν χορό τεράτων που φαντάζει απόκοσμος, φριχτός και σαγηνευτικός ταυτόχρονα…

‘You are a freak and a cannibal and you’ve come to the wrong town.’

Τα λόγια ενός στενόμυαλου και ρατσιστή σερίφη, που στην ιστορία της ταινίας χρίζει ως τον σκοπό της ζωής του την γενοκτονία των πλασμάτων της Μίντιαν, κατέληξαν πολύ συμβολικά να αποτυπώνουν και τους παραγωγούς της 20th Century Fox και την αρνητική / φοβισμένη στάση που επέδειξαν εξαρχής απέναντι στην ταινία του Barker.

Οι ανίδεοι λεφτάδες του στούντιο δεν μπορούσαν να καταλάβουν πως γίνεται σε μια ταινία με τέρατα τα ίδια τα τέρατα να ΜΗΝ είναι οι Villains της πλοκής. Οι τύποι ανάγκασαν τον σκηνοθέτη να προβεί σε reshoots τα οποία θα εστίαζαν στον φονιά χαρακτήρα του Cronenberg και φυσικά δεν δίστασαν να πετσοκόψουν άχαρα την ταινία στο μοντάζ

Τεράστια και ασυγχώρητα εγκλήματα έγιναν και στο πρόμο του φιλμ.

Το στούντιο ‘έσπρωξε‘ το NIGHTBREED σαν ένα ακόμη τυπικό και αιματηρό Horror / Slasher φιλμ, σαν και αυτά που καταναλώναμε με το κιλό στα 80s και 90s. Αυτή η εικόνα διαστρέβλωνε παντελώς την εικόνα και τις προσδοκίες που θα είχε το κοινό από μια ιστορία που πάσχιζε να αναθεωρήσει την ιδέα που ήθελε παραδοσιακά τα τέρατα να είναι οι Villains μιας ταινίας.

Για το στούντιο η σκέψη και μόνο ότι οι θεατές αντί να απεχθάνονται και να μισούν τα τέρατα μιας ταινίας θα μπορούσαν να συμπάσχουν μαζί τους ήταν απλά κάτι το αφύσικο και το αδιανόητο.

Το πόσο λάθος ήταν το promotion του NIGHTBREED διακρίνεται ξεκάθαρα ακόμη και στο πόστερ του…

‘LORI THOUGHT SHE KNEW EVERYTHING ABOUT HER BOYFRIEND…LORI WAS WRONG !’

Η φωτογραφία αλλά και ο γαμημένος ο υπότιτλος της αφίσας παρέπεμπαν το κοινό κατευθείαν σε κάποιο Slasher Movie της πλάκας…

‘What you doing? This isn’t the movie !’

Αυτή ήταν η τότε αντίδραση του σοκαρισμένου και απελπισμένου σκηνοθέτη , όταν είδε το παραπλανητικό τρέιλερ του NIGHTBREED, όμως στα γραφεία του στούντιο κανενός το αυτί δεν ίδρωσε. Η απάντηση τους υπήρξε θλιβερά λακωνική :

‘ Δεν υπάρχει πλέον χρόνος ώστε να το αλλάξουμε. Η ταινία βγαίνει στις αίθουσες…’

Εξίσου καταστροφική υπήρξε και η απόφαση του στούντιο να μην κάνει μια προβολή για τους κριτικούς της εποχής. Οι παραγωγοί ήταν πεπεισμένοι ότι το ‘Horror κοινό’ ποτέ του ΔΕΝ διάβαζε τις κριτικές. Ίσως και να μην είχαν άδικο όμως το θέμα είναι ότι το NIGHTBREED ποτέ του ΔΕΝ ήταν μονάχα μια Horror ταινία. Μια κίνηση που τσάντισε πολλούς από τους ελιτιστές του επαγγέλματος και σε καμία περίπτωση δεν έμεινε ατιμώρητη.

Πολλοί από τους κριτικούς των 90s πήραν το φτυάρι και έθαψαν ζωντανή την δεύτερη σκηνοθετική απόπειρα του Barker. Κατηγόρησαν τον σκηνοθέτη για έλλειψη ικανότητας, βρήκαν το σενάριο ‘μπερδεμένο‘ ενώ δεν δίστασαν να κατηγορήσουν μέχρι και τα ειδικά εφέ υποστηρίζοντας ότι είναι ‘εξαιρετικά δύσκολο να υπονοήσεις ότι το κακό κρύβεται μέσα στους ανθρώπους και ότι τα τέρατα σου έχουν ψυχή μέσα σε ένα βουνό από ειδικά εφέ‘…

Διαβάζοντας σήμερα κάποιες από τις αρνητικές κριτικές και βλέποντας το που εστιάζουν αυτές μπορείς εύκολα να διακρίνεις ότι δεν έχουν την παραμικρή υπόσταση.

Στο NIGHTBREED ο Barker όχι μόνο υπογράφει μια σύνθετη ιστορία που κινείται ανάμεσα στον μεταφυσικό τρόμο, την τολμηρή φαντασία αλλά και τον αθεράπευτο ρομαντισμό αλλά κάνει και εξαιρετικά στιβαρή δουλειά στο οπτικό κομμάτι. Επίσης εδώ έχουμε και τον Danny Ellfman να συνθέτει ένα πανέμορφο soundtrack που μας θυμίζει ότι υπήρξε κάποτε μια εποχή όπου ο συνθέτης δεν ξεπατίκωνε απλά το έργο του.

Και να σίγουρα η ταινία είχε τα ψεγάδια της όμως αυτά σε καμία περίπτωση δεν επισκίαζαν το τελικό αποτέλεσμα. Μάλιστα όσοι είχαν όντως μια ιδέα από σκηνοθεσία και μεράκι παραδέχτηκαν τον Barker για όλα όσα τόλμησε να κάνει εδώ. Ο τιτάνας συνάδελφος του Alejandro Jodorowsky γούσταρε την ταινία , χαρακτηρίζοντας την ως ‘the first truly gay horror fantasy epic’ ενώ εστίασε και στην θεματολογία και το πως αυτή αποτύπωνε μια προβληματική σχέση ανάμεσα σε έναν ψυχοθεραπευτή και τον ασθενή του.

Με όλα αυτά ήταν ίσως αναμενόμενο που το NIGHTBREED βγαίνοντας στις αίθουσες, τον Φλεβάρη του 90, κατέληξε να φλοπάρει.

Στην τελική όταν όλοι έχουν πειστεί ότι θα τους δώσεις μια Slasher παραλλαγή του HELLRAISER και εσύ τους δίνεις ένα αρχιδάτο παραμύθι που κινείται ανάμεσα στην φαντασία, τον τρόμο , την ανθρώπινη ψυχολογία και την σεξουαλικότητα και τολμά να έχει και κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις , ε θα υπάρξουν συνέπειες…

Ο Clive Barker αρχικά οραματιζόταν το NIGHTBREED ως την έναρξη μιας τριλογίας που θα λειτουργούσε ως το ‘STAR WARS των ταινιών τρόμου’. Μια μυθολογία γύρω από αληθινά τέρατα που ταυτόχρονα θα μελετούσε εκείνες τις τερατώδεις πτυχές της θνητής και προβληματικής μας φύσης. Προφανώς ύστερα από την κατρακύλα στο Box Office το όραμα του δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

Μάλιστα ο δημιουργός πληγώθηκε τόσο πολύ από την εξέλιξη των πραγμάτων , και την αντιμετώπιση που είχε από τους ανίδεους της βιομηχανίας του Hollywood, που πήρε την δύσκολη και επίπονη απόφαση να αποχωρήσει για μια πενταετία από την σκηνοθεσία και να αφοσιωθεί αποκλειστικά στην συγγραφή βιβλίων και σεναρίων.

Τουλάχιστον το 2014 ήρθε μια μικρή αλλά και πολύτιμη εξιλέωση για τον Clive Barker καθώς η Scream Factory τόλμησε να αναζητήσει και να ξεθάψει από την κρύπτη των αρχείων της Warner Home Video το χαμένο / πετσοκομμένο υλικό του σκηνοθέτη και να αποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό το όραμα του μέσω της κυκλοφορίας μιας Director’s Cut κόπιας.

Στις αρχές των 90s το NIGHTBREED αποτέλεσε το απότομο, βίαιο , αλλά και σε καμία περίπτωση και άδοξο, φινάλε για την καριέρα ενός εξαιρετικά τολμηρού και ευρηματικού σκηνοθέτη. Σήμερα πάλι φαντάζει ως μια απόκοσμη αλλά και υπέροχη κραυγή υπέρ του πειραματισμού και της διαφορετικότητας.

Ακριβώς όπως και τα τέρατα του έτσι και το NIGHTBREED του Clive Barker ενώ κατέληξε να κρύβεται κάτω από την γη για σχεδόν τριάντα χρόνια φρόντισε παράλληλα να αναγκάσει τους ανθρώπους που ζούσαν από επάνω του να μην ξεχάσουν ποτέ την τρομερή παρουσία, την μεταφυσική γοητεία και την δύναμη του.

Να που ύστερα από τόσο καιρό η επιστροφή μας στην Μίντιαν , και τα μαθήματα ανθρωπιάς που μπορούμε να λάβουμε από τους τερατώδεις κατοίκους της, να αποτελούν μια επιτακτική ανάγκη…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: