THE PLATFORM : Η Ισπανική ‘πλατφόρμα’ σκαλώνει κάπου ανάμεσα σε ένα Καναδικό ‘Κύβο’ και σε μια Κορεάτικη ‘αμαξοστοιχία’ …

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Το THE PLATFORM , του σκηνοθέτη Galder Gaztelu-Urrutia, είναι ένα φιλμ πολυεπίπεδο.

Στους ορόφους του συναντάμε κοινωνικοπολιτικό σχολιασμό που είναι σκληρός αλλά και χιουμοριστικός ταυτόχρονα, σάτιρα ενάντια στον καπιταλισμό, δριμεία κριτική στις ταξικές ανισότητες, προβληματισμό για την έλλειψη οργάνωσης και σωστής αυτοδιαχείρισης μέσα στις ανθρώπινες κοινωνίες και πάει λέγοντας.

Με λίγα λόγια το PLATFORM διακρίνεται από μια αναμασημένη θεματολογία την οποία παίζει να την είδαμε στις μισές και βάλε ταινίες της τελευταίας διετίας (και σε ακόμη περισσότερες στο παρελθόν). Και ειλικρινά αυτή η επανάληψη εδώ δεν με χάλασε καθόλου διότι αυτές οι θεματολογίες είναι και θα είναι πάντοτε επίκαιρες ενώ και ο σκηνοθέτης αποδίδει τις αλληγορίες και τα μηνύματα του με τρόπο σταράτο αλλά και εξαιρετικά βίαιο. Και πάλι προς τιμήν του κάπου ανάμεσα σε όλη την σκληράδα, την φρίκη και την αηδία διατηρεί μια μικρή γωνίτσα μέσα στην ιστορία του όπου μπορεί να κρυφτεί ο αλτρουισμός , το χιούμορ, ο ιδεαλισμός και η κοινωνική συνείδηση.

Φυσικά το για πόσο θα επιβιώσουν εκεί μέσα αυτά τα τελευταία ποτέ σου δεν θα είσαι απόλυτα σίγουρος ως θεατής…

Οπτικά το PLATFORM με γοήτευσε αλλά και με αηδίασε ταυτόχρονα. Και αυτός ακριβώς ήταν και ο σκοπός.

Ο σκηνοθέτης έχοντας στην διάθεση του ένα εξαιρετικά χαμηλό μπάτζετ και ουσιαστικά ένα σκηνικό κατορθώνει να χτίσει ένα φιλμ με πολλές στρώσεις. Διάολε το πρώτο μισό της ταινίας μας δείχνει ουσιαστικά δυο έγκλειστους τύπους που γνωρίζονται μεταξύ τους μέσα σε έναν εξαιρετικά περιορισμένο / μίνιμαλ χώρο και όμως ποτέ σου δεν θα χάσεις το ενδιαφέρον σου. Οι διάλογοι και οι χαρακτήρες είναι καλοδουλεμένοι και ορισμένοι διακρίνονται από κυνισμό ή σκοτάδι ενώ άλλοι μάχονται μπας και διατηρήσουν την ελπίδα , την ανθρωπιά και την λογική σε ένα μέρος όπου ενώ επιτρέπονται όλα αυτά στην πραγματικότητα δεν τους προσφέρεται ως ‘ γόνιμο έδαφος‘. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Πλατφόρμα του Galder λειτουργεί ως μια μηδενιστική αλλά όχι και ανακριβής μικρογραφία της κοινωνίας μας.

Τα εξαιρετικά λιτά σκηνικά του φιλμ τσοντάρουν τα μέγιστα στο να σου μεταδοθεί μια αίσθηση κλειστοφοβίας και άγχους ενώ παράλληλα τσιγκλάνε την περιέργεια σου σχετικά με το τι συμβαίνει και στα υπόλοιπα επίπεδα τους αλλά και έξω από αυτά. Άρτια δουλειά έχει γίνει και στο κομμάτι της βίας και του gore. Ο Galder χωρίς να κάνει κατάχρηση του αίματος και της σάρκας πετυχαίνει στόχο. Έχει όρεξη για βία και πρόκληση αλλά δεν είναι τόσο λαίμαργος ώστε να χαλάσει το τραπέζι στο οποίο μας προσκάλεσε. Εδώ ο σκηνοθέτης αποδεικνύεται ένας άριστος οικοδεσπότης , πέρα από αρχιτέκτονας.

Μιλώντας περί ‘ όρεξης‘ το πιο σκληρό και αηδιαστικό στοιχείο αυτού του φιλμ είναι ο τρόπος με τον οποίο απεικονίζει μια από τις πιο αναγκαίες και αγαπημένες συνήθειες μας :

Το φαγητό…

Σκηνοθετικά η ταινία είναι σιχαμένη αλλά και γοητευτική ταυτόχρονα. Σκληρή αλλά και ενίοτε συμπονετική. Όπως διάβασα κάπου πολύ εύστοχα ο Galder λειτουργεί σαν ένας ‘Grindhouse Bunuel’ !

Εξαιρετικά στιβαρή δουλειά έχει γίνει και στο επίπεδο των ερμηνειών. Οι Ισπανοί ηθοποιοί επίσης ακροβατούν ανάμεσα σε διάφορα επίπεδα ιδεολογιών και συναισθημάτων και εξαιτίας της σκληρής και αλλόκοτης κατάστασης στην οποία βρίσκονται πολλές φορές καταλήγουν να ‘ ανεβοκατεβαίνουν‘ μέσα στο κεφάλι τους.

Και μιας και πιάσαμε τους Ισπανούς ήρθε η ώρα να πιάσω και το μοναδικό πράγμα που δεν μου άρεσε όχι μέσα σε αυτή την ταινία αλλά γύρω από αυτή…

Ναι τεχνικά και σεναριακά το THE PLATFORM έχει ορισμένους ορόφους που δεν είναι εξίσου καλά χτισμένοι με το υπόλοιπο οικοδόμημα. Η θεματολογία της ταινίας αποδίδεται σε αρκετές περιπτώσεις με έναν τρόπο που θα τολμούσα να τον αποκαλέσω ‘ παιδιάστικο‘ αν το φιλμ αυτό δεν είχε μέσα του σεκάνς βίας, σιχασιάς και κανιβαλισμού.

‘ Ο κόσμος θα ήταν ένα καλύτερο και πιο λειτουργικό μέρος αν μπορούσαμε όλοι μας να διαχειριζόμαστε καλύτερα τις ανάγκες και τις ορέξεις μας και να μην ξεχνάμε τους συνανθρώπους μας…’

Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της ταινίας. Απλό και διαχρονικό. Παραμένει σημαντικό αλλά πλέον κινηματογραφικά φαντάζει ως ένα κλισέ και έξω από το σινεμά είναι απλά μια μάταιη ονειροπόληση.

Και όμως δεν με πείραξαν οι εύπεπτες αλληγορίες μιας και ο σκηνοθέτης τις αποδίδει με ωμότητα και δίχως να καταφεύγει σε φτηνιάρικο μελόδραμα και χωρίς να υπερεκθέτει την ιστορία και τους χαρακτήρες του. Ίσα, ίσα αν αναλογιστούμε ότι στην κοινωνία μας τα ‘ βαριά μηνύματα’ που όντως περνάνε στην συνείδηση της μάζας προκύπτουν μέσα είτε από χαζούς και εύπεπτους είτε από εξαιρετικά βίαιους τρόπους τότε το φιλμ αυτό μπορεί να καμαρώνει ότι κάνει ακριβώς όλα όσα χρειάζεται να κάνει ώστε να αποτυπωθεί στην μνήμη της πλειοψηφίας των θεατών.

Και εδώ φτάνουμε στην ένσταση που έχω γύρω από το THE PLATFORM η οποία έχει να κάνει ακριβώς με ορισμένους από τους θεατές της ταινίας…

Στις διάφορες ‘ σινεφίλ΄ομάδες του facebook , αλλά και γενικότερα σε sites και άλλα ύπουλα μέρη, πολλοί κάθονται και εκθειάζουν το THE PLATFORM ως ένα ‘ τολμηρό‘, ‘ αιχμηρό‘ , ‘ προβοκατόρικο‘ , βάλε ότι άλλο ‘ χαρακτηρισμό ‘ θες τεσπα αναγνώστη μου, φιλμ που κατορθώνει με λίγα να μας πει ‘ πολλά‘ !

Για ακόμη μια φορά οι θιασώτες του περίφημου ‘ Ισπανικού σινεμά’ κάθονται και εξυμνούν μια απλά καλή ταινία χρίζοντας την ως ΄αριστούργημα‘ και ‘ καλλιτεχνική πρωτοπορία’ ενώ στην πραγματικότητα ο δημιουργός της απλά πατά ευλαβικά και αποτελεσματικά στις διδαχές ταινιών όπως είναι το μίνιμαλ, κλειστοφοβικό και όντως προβοκατόρικο CUBE των 00s αλλά και το εξαιρετικά στιλάτο και μάχιμο SNOWPIERCER του 2013

To THE PLATFORM είναι ένα στιβαρό αμάλγαμα του Κύβου του Vincenzo Natali και της αμαξοστοιχίας του Bong Joon-ho αλλά , για μένα προσωπικά, δεν λειτουργεί ως κάτι πέρα από αυτό.

Όπως και να χει η ταινία αυτή μου θύμισε ότι η ‘ σινεφίλ‘ κοινωνία μας αποτελείται από δυο άνισες τάξεις. Έχουμε τους ‘ από πάνω’ να συμπεριφέρονται ως ελιτιστές και να καταναλώνουν λαίμαργα ότι τους σερβίρει το περίφημο Ισπανικό σινεμά και έχουμε και τους ‘ από κάτω‘ που είναι αναγκασμένοι να περιμένουν τους ‘ από πάνω’ να τελειώσουν το τσιμπούσι τους ώστε να τους πετάξουν ότι αποφάγια, ή ακόμη και τα ίδια τους τα σκατά, ώστε να τραφούν και εκείνοι ενώ παράλληλα από τους πάνω ορόφους ακούγονται συνεχώς φωνές που πασχίζουν να τους πείσουν ότι το τραπέζι είναι σερβιρισμένο με ‘ ποιότητα‘ και ότι όλα τα φαγητά είναι προϊόντα ‘ υψηλής γαστρονομίας‘.

Βέβαια αυτή η αίσθηση που μου δημιουργήθηκε λόγω της ταινίας ίσως να πιστώνεται ως μια απόλυτη επιτυχία για το THE PLATFORM και τον σκηνοθέτη / αρχιτέκτονα της…

Βαθμολογία : Εξακολουθώ να αντιστέκομαι στην κινηματογραφική επέλαση των Κονκισταδόρων αλλά οφείλω να ομολογήσω ότι καμία φορά εντυπωσιάζομαι από τις ‘ πανοπλίες’ που μας μοστράρουν.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: