SPIDER~MAN “BLUE” : Μία αράχνη υφαίνει τα μπλουζ…

By Αντρέι Κοτσεργκίν

Μέσα σε τόσες δεκαετίες “ζωής” τα Superhero comics μας έχουν παρουσιάσει αρκετούς θανάτους (αλλά και επιστροφές) αγαπημένων και κλασσικών χαρακτήρων.

Και όμως πάρα τον πλουραλισμο που συναντάται σε αυτό το concept μέχρι και σήμερα ο θάνατος της Gwen Stacy, το καλοκαίρι του 1973, συνεχίζει να συγκλονίζει και να συγκινεί ακόμη και τους πιο σκληρούς Καργιοληδες αναγνώστες…

The Night When Gwen Stacy Died“, το arc των Gerry Conway (σενάριο), Gil Kane (σκίτσο) και John Romita Sr. (μελάνια) μέσα από μόλις δύο τεύχη (#121~122) άλλαξε ριζικά το ύφος και τον ψυχισμό τόσο του THE AMAZING SPIDER~MAN τίτλου όσο και του ήρωα του.

Η προσπάθεια του Peter Parker aka Spiderman να σώσει την αγαπημένη του μέσα από τα χέρια του τρελού και μοχθηρου Green Goblin εξελίχθηκε σε μια από τις πιο τραγικές και σοκαριστικες ιστορίες . Ξεπέρασε ίσως ακόμη και τον θάνατο του θείου Ben ενώ αποτέλεσε το κλείσιμο της περίφημης Silver age των comics. Μαζί με την Gwen “πέθαναν” η ανεμελιά και η αθωότητα. Η βιομηχανία και η τέχνη στα χρόνια που θα ακολουθήσουν θα υιοθετήσουν ένα πιο ώριμο και σκληρό ύφος, όσον αφορά την προσέγγιση επάνω στους ήρωες και τις ιστορίες.

Το πάνελ που δείχνει τον λαιμό της Gwen να σπάει φαντάζει συνταρακτικό ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα. Πίσω στα 70s κρίθηκε τόσο “ακραίο” που οι επιμελητές της MARVEL αποφάσισαν να το αλλάξουν λίγο μπας και μειώσουν κάπως την ένταση και την ωμότητα του…

Δεν τα κατάφεραν.

Αυτό το τρομερό “SNAP” που “ακούγεται” καθώς η Gwen αφήνει την τελευταία της πνοή εξακολουθεί να τσακίζει την ψυχολογία του αναγνώστη. Mια απλή αλλά τρομερή πινελιά του Conway ώστε να τονίσει την αιτία θανάτου. Μάλιστα η αλλαγή που έκανε , βάζοντας τον μοιραίο ιστό στο πόδι και όχι στον λαιμό της Gwen, εξελίσσει το πάνελ σε ένα σκληρό παιχνίδι που έπαιξε η μοίρα στον Peter Parker.

Ο Peter σε κανένα πιθανό ή απίθανο σενάριο δεν θα μπορούσε να προλάβει την μοιραία πτώση της αγαπημένης του. Το ότι έφτασε τόσο κοντά στο να την σώσει εξελίχθηκε σε αβάσταχτο βάρος και σε μια “κατάρα” που είναι αναγκασμένος να την κουβαλά για το υπόλοιπο της ζωής του.

Ο Goblin ξεκάθαρα είναι εκείνος που δολοφονεί την Gwen. Όμως το γεγονός ότι στην ουσία ο θάνατος της προέρχεται από τους ιστούς του άντρα που αγαπά και που πασχίζει με όλο του το είναι να την σώσει προσδίδει στην σκηνή μια σχεδόν Σαιξπηρικη τραγικότητα. Αναπόφευκτα ο Peter κλονίζεται όχι μονάχα από την απώλεια της Gwen αλλά και από έναν καταιγισμό σκέψεων και τυψεων.

“ΤΙ θα μπορούσα να είχα κάνει διαφορετικά? Ευθύνομαι εγώ για αυτόν τον θάνατο?”

Εδώ ένας, παραδοσιακά, ανιδιοτελής και γεμάτος ελπίδα και χιούμορ, ήρωας βυθίζεται σε ένα πρωτόγνωρο σκοτάδι. Στο ίδιο ακριβώς σκοτάδι βυθιστηκαν μαζί του οι μετέπειτα ιστορίες.

Σκοτώνοντας την Gwen Stacy ο Conway έστειλε την ένατη τέχνη και την βιομηχανία σε μια νέα εποχή. Μια εποχή θνητότητας και σκληράδας. Πλέον οι λατρεμένοι μας χαρακτήρες δεν φανταζαν άφθαρτοι. Ήταν “κοινοί θνητοί” ακριβώς όπως και εμείς. Μπορούσαν να αγαπήσουν και να αγαπηθούν όμως μπορούσαν και να στερηθούν αυτή την αγάπη εξαιτίας ενός θανάτου…

Αρκετά χρόνια αργότερα, συγκεκριμένα το 2003, οι Jeph Loeb και Tim Sale αποφάσισαν να ξαναφέρουν την ανάμνηση της Gwen Stacy στο μυαλό του Peter Parker και κατά συνέπεια στο δικό μας.

Hello Gwen. My Funny Valentine…”

Το mini~series (που αποτελείται από έξι τεύχη) με τίτλο SPIDER~MAN : Blue ξεκινά ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου και με τον ήρωα μας να αφήνει ένα τριαντάφυλλο στην γέφυρα που πριν από σαράντα χρόνια αποτέλεσε σημείο της μεγαλύτερης και πιο επίπονης “αποτυχίας” του…

Στο σινεμά αρκετοί σκηνοθέτες επιλέγουν κάποιο χρώμα ώστε να ντύσουν με αυτό τις τριλογίες τους. Η τριλογίες αυτές δεν συνδέονται απαραίτητα μεταξύ τους σεναριακα. Μπορεί να τις ενώνει απλά μια θεματολογία ή ένα συναίσθημα. Τα χρώματα αποτυπώνουν αυτά τα συναισθήματα. Στις αρχές των 00s o Loeb εφάρμοσε μια παρόμοια τακτική απέναντι στα Comics και τους ήρωες της MARVEL. Μόνο που το δικό του εγχείρημα εξελίχθηκε σε τετραλογία.

Το χρώμα που επέλεξε ο συγγραφέας ώστε να ντύσει με αυτό τον Spiderman ήταν το μπλε. Ένα χρώμα που συνήθως συμβολίζει την μελαγχολία.

Μία μελαγχολία κατακλύζει σε μεγάλο βαθμό το SPIDERMAN : Blue…

Σε αυτή την ιστορία ο Peter Parker νιώθει την ανάγκη να εκφράσει όλα του τα καταπιεσμενα συναισθήματα γύρω από την Gwen Stacy. Μέσα από ένα μαγνητόφωνο προσπαθεί να τις πει ένα “ευχαριστώ” για όλα όσα έζησε στο πλευρό της αλλά και να τις δώσει εκείνο το “αντίο” που ποτέ του δεν πρόλαβε να της πει.

Το Blue λειτουργεί ως μια νοσταλγική αναδρομή στις πρώτες εποχές του “ανθρώπου αράχνη“. Ο Loeb δεν προβαίνει σε μια “Year One” αναθεώρηση του ήρωα. Αντίθετα κοιτάζει με νοσταλγική ματιά και με άπλετο ρομαντισμό το παρελθόν του. Αρνείται να αναβιώσει τον θάνατο της Stacy. Και σοφά πράττει. Το πάνελ του The Night When Gwen Stacy Died φρόντισε να αποτυπώσει ανεξιτιλα στην μνήμη μας τον χαμό της Gwen και ειλικρινά δεν υπήρχε λόγος να το ξαναδούμε υπό ένα διαφορετικό πείσμα.

Ουσιαστικά αυτό που κάνει ο συγγραφέας είναι να μας δείξει τι συνέβη στο ενδιάμεσο. Αναβιώνει τις περιπέτειες που είχε ο ήρωας εκείνη την περίοδο. Τον βάζει αντιμέτωπο με κλασσικά Καθάρματα (μάχες που τις γνωρίζαμε αλλά εδώ εξετάζονται με εντελώς διαφορετική ματιά) , που αργότερα θα σχηματίσουν τους Sinister Six, αλλά ταυτόχρονα μας θυμίζει ότι οι πραγματικές ήττες του Peter Parker δεν συνέβαιναν κατά την διάρκεια των Super ~ Αναμετρήσεων του με τους Villains αλλά πριν και ύστερα από αυτές. Η απόφαση του Peter Parker να αναλάβει την τεράστια ευθύνη για την τεράστια δύναμη του είχε επιπτώσεις στην προσωπική του ζωή. Ο Loeb μας δείχνει κάποια από τα θνητά προβλήματα που ταλανιζαν (και τότε) έναν, φαινομενικά πανίσχυρο “Σούπερ Ήρωα”. Κάθε φορά που ο νεαρός Parker φαινόταν έτοιμος να χτίσει την ζωή του όπως θα την επιθυμούσε ξαφνικά όλο και κάποιος τρελαμένος “Ρινόκερος” ή κάνα μοχθηρό “Ορνιο” θα έκανε την εμφάνισή του ώστε να του γκρεμίσει τα σχέδια…

Και όμως ύστερα από κάθε ” μεγάλη ήττα” συνήθως ακολουθούσε και μια “νίκη“. Σε σύγκριση με το να σώζεις τον πλανήτη από μια διαγαλαξιακή Θεότητα οι νίκες αυτές έμοιαζαν “μικρές” αλλά για τον Peter Parker υπήρξαν πολύτιμες. Στην τελική ο Spiderman πέρα από ένας Superhero που έσωζε την πόλη ή τον πλανήτη του σε τακτική βάση ήταν και ένας εξαιρετικά γκαντέμης άντρας που παράλληλα έδινε και μερικές πολύ πιο ανορθόδοξες “μάχες “οπως πχ να κρατήσει την δουλειά του ή να βρει λεφτά για το νοίκι του. Οι “μικρές” ανταμοιβες που έπαιρνε κατά καιρούς λειτουργούσαν ως ανακούφιση τόσο για τον ίδιο όσο και για τους αναγνώστες του. Ήταν μια σπάνια αναγνώριση της ηρωικής και καλοσυνατης φύσης του.

Στο Blue o Loeb αναπολεί και εξετάζει τόσο τις νίκες όσο και τις ήττες. Μας δείχνει πως διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα και την πορεία του Peter αλλά και την επίδραση που είχαν μέσα στον στενό κύκλο του. Επίσης εδώ ο ήρωας καλείται να “επιβιώσει” και από έναν ανταγωνισμό που στήνουν μεταξύ τους όχι οι ορκισμένοι εχθροί του αλλά οι δύο γυναίκες που καθόρισαν την πορεία του στην ζωή!

Στα χέρια ενός άλλου συγγραφέα η φιλική κόντρα που στήνουν οι Mary Jane Watson και Gwen Stacy με “έπαθλο” την καρδιά του Peter Parker πιθανότατα θα είχε εξελιχθεί σε έναν “Bitching διαγωνισμό” ή σε φτηνό μελόδραμα. Φαντάσου πχ έναν Frank Miller να προσπαθεί να προσεγγίσει αυτό το ζήτημα! Ο Loeb υιοθετεί μια σχεδόν Romcom αισθητική που στην πορεία εξελίσσεται σε μια coming of age ιστορία . Μια μετάβαση από τον ρομαντισμό της εφηβείας στον ρεαλιστικό κόσμο ενός ενήλικα. Παράλληλα αναγνωρίζει και τον σπουδαίο ρόλο που έπαιξαν οι δύο γυναίκες στην μακροχρόνια εξέλιξη του ήρωα. Ντύνει με χιουμορ και ρομαντισμό αυτή την “κόντρα“. Δεν μειώνει καμία από τις δύο γυναίκες καθώς αναγνωρίζει την βαρύτατη σημασία που άσκησε η παρουσία τους στην μετέπειτα ιστορία του Spiderman και των comics του.

Το Blue δεν είναι μια “Superhero” ιστορία. Λειτουργεί ως μια εξύμνηση του έρωτα και της φιλίας. Εδώ θυμόμαστε και το γεγονός ότι ο Peter Parker με τον ψυχισμό και τις πράξεις του κατόρθωσε να κάνει φίλο του μέχρι και τον πρώην νταή του, τον Flash Thompson. Στον αντίποδα θυμόμαστε και την φριχτή και τραγική διαστρεβλωση μιας φιλίας σε έχθρα, μέσα από την παρουσία του Harry Osborne…

Η μίξη ανάμεσα σε ρομάντζο, χιούμορ, ηρωισμό αλλά και στο δράμα είναι στιβαρη. Ειδικά οι “μικρές νίκες” του Parker, όπως το να βγάλει βόλτα την Gwen με το μηχανάκι που αγόρασε με τόσο μόχθο, θα ζωγραφισουν ένα πελώριο χαμόγελο στο πρόσωπο σου καθώς τις απολαμβάνεις μέσα από τις σελίδες του τίτλου.

Αλλά όπως γράψαμε στο ξεκίνημα η μελαγχολία είναι εκείνη που κατακλύζει αυτό το comic. Ο Romita Sr. την ντύνει στις ταιριαστές αποχρώσεις του μπλε και ο Sale φροντίζει να την απεικονίσει με γλυκόπικρους τρόπους.

Ο Sale δεν κάνει το λάθος να πασχισει να κοπιαρει το ύφος και την αισθητική των Steve Ditko και Romita Sr., δύο σχεδιαστών που διαμόρφωσαν και καθόρισαν την “αναρρίχηση” του Spiderman μέσα από τόσα τεύχη και δεκαετίες. Αντίθετα προτιμά να ενσωματώσει την κληρονομιά τους μέσα στο δικό του ύφος. Το σχέδιο του ακροβατεί στο κλασσικό και το μοντέρνο. Μια τακτική που ταιριάζει γάντι σε μια ιστορία που μας ταξιδεύει από το” “σήμερα ” στο ” τότε “.

Σε μια φάση ο Sale είπε να αποδώσει φόρο τιμής και στην προσφορά της θείας May ως προς την μυθολογία του Spidey. Σχεδίασε ένα εξώφυλλο αφιερωμένο αποκλειστικά σε εκείνη! Τελικά ο Loeb τον απέτρεψε με την παιδιαστικη δικαιολογία ότι “κανένας δεν ήθελε να δει μια γριά στο εξώφυλλο” και τον προέτρεψε “να βάλει καμιά ωραία γυναίκα”….

Αλλά οκ πάρα την καλή δουλειά που έκανε στην χρωματική τετραλογία του ο Loeb ποτέ του δεν εξελίχθηκε σε “Κισλόφσκι” της ένατης τέχνης.

Το Blue δεν είναι το ” τέλειο “comic. Σε μερικά πάνελ κάποιες λεπτομέρειες, όπως για παράδειγμα οι εκφράσεις των χαρακτήρων, δεν έχουν δουλευτεί τόσο καλά από τον Sale όπως σε άλλα. Η αφήγηση του Loeb δεν έχει κάποια συγκεκριμένη δομή ή ροή. Σε μεταφέρει απότομα σε σκηνικά και καταστάσεις. Να όμως που αυτά τα “ψεγάδια” ισως όχι μόνο να γίνονται σκόπιμα αλλά καταλήγουν να εξυψώνουν την αισθητική και τα νοήματα της ιστορίας.

Στο Blue καθόμαστε στο σκοτεινό πατάρι μιας σοφιτας και “ακούμε” τον Peter Parker να πασχίζει να βάλει σε σειρά κάποια από τα κομμάτια του παζλ ενός παρελθόντος που τον πονά αλλά παράλληλα το νοσταλγει και το τιμά. Λίγο ή περισσότερο όλοι μας έχουμε μπει, μια μέρα, σε μια παρόμοια διαδικασία. Καθώς πας να ξαναχτισεις το “παζλ του χθες” πιάνεις τον εαυτό σου να έχει μερικά κενά γύρω από τα γεγονότα. Ίσως και μερικά πρόσωπα πλέον να έχουν “ξεθωριάσει” ενώ πασχίζεις να τα θυμηθείς…

Η επιλογή του Loeb να τοποθετήσει τον, αστείο, χαρισματικό αλλά και “θνητο ” Peter Parker σε ρόλο αφηγητή ποτιζει την ιστορία του Blue με συναίσθημα και ανθρωπιά και υπερκαλύπτει τα όποια αφηγηματικά ή σχεδιαστικά κενά.Τα συναισθήματα αυτά μεταφράζονταν σε απώλεια και τύψεις όμως στο τέλος ισορροπουν απόλυτα με την αποδοχή και την αγάπη.

Στο SPIDER~MAN : Blue μια “αράχνη” υφαίνει τα μπλουζ της ζωής της. Ανάμεσα στους ιστούς θα δεις να κρέμονται ήττες, αποτυχίες και αναμνήσεις επιπονες και θλιμμένες. Όμως σε άλλες διακλαδώσεις του ίδιου ιστού συναντάς και την κάθαρση, την αποδοχή όλων όσων συνέβησαν στο παρελθόν και την θέληση να κοιτάξεις ξανά προς τα μπροστά.

Το comic αυτό είναι ένας πληγωμένος άντρας που ένα απόγευμα αρπάζει ένα μαγνητόφωνο και πασχίζει να καταγράψει τις αναμνήσεις που τον στοιχειώνουν. Είναι η προσπάθεια του να τους προσδώσει μια ερμηνεία. Θέλει να βρει μια απάντηση σε όλα τα “γιατί“…

Και ταυτόχρονα λειτουργεί ως ένα αργοπορημένο “ευχαριστώ” απέναντι στην πρώτη γυναίκα που ερωτεύτηκε, μια εξομολόγηση αγάπης, αλλά και σε μια άλλη γυναίκα που μερικά χρόνια αργότερα του έδειξε ότι μέσα στους “ιστούς” του εξακολουθεί να υπάρχει η αγάπη. Η διάθεση για περισσότερη ζωή, περισσότερα ηρωικά κατορθώματα και προσωπική ευτυχία.

Ανάμεσα σε όλα αυτά έχουμε και την υπενθύμιση γύρω από το ποσό ισχυρή, όμορφη, στοργική και γεμάτη κατανόηση είναι η σχέση ανάμεσα στον Peter και την Mary Jane.

Στο φινάλε η μικρή αυτοψυχαναλυση του Peter Parker στέφθηκε επιτυχής :

“Η ζωή μπορεί να είναι υπέροχη.”

Ο Θνητος μας ήρωας το ξέρει ότι το “αύριο” του επιφυλάσσει νέες “ήττες“. Όμως θα συνεχίσει να δίνει τις μάχες του, είτε αυτές είναι Σούπερ Επικές είτε ανορθόδοξες και θνητες, διότι αναγνωρίζει ότι αξίζει να παλέψει ώστε να απολαύσει όλες εκείνες τις μικρές ανταμοιβες που ενίοτε του προσφέρει η ζωή που επέλεξε.

Μια ζωή που διακρίνεται από τεράστια δύναμη και ακόμη μεγαλύτερες ευθύνες.

Να που τελικά αυτή η γέφυρα δεν λειτουργεί σαν σύμβολο “αποτυχίας” αλλά ως ακλόνητο μνημείο αγάπης…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: