CENSOR : Η εκδίκηση των Video Nasties…

By Αντρέι Κοτσεργκίν

“Eye gouging must go. “

H Enid πληρώνεται, από την Βρετανική Κυβέρνηση, για να κάνει μια δουλειά που φαινομενικά θα θέλαμε όλοι μας να την αναλάβουμε :

Να βλέπει Horror ταινίες.

Βέβαια υπάρχει και μια συμπληρωματική υποχρέωση εδώ :

Ως μέλος της επιτροπής λογοκρισίας η γυναίκα αυτή καλείται να κρίνει ποίες σκηνές είναι “κατάλληλες” και ποίες “ακατάλληλες” για το κοινό. Ενίοτε δεν τραβάει ζόρι να απαγορεύσει την διανομή ορισμένων ταινιών που πέφτουν στα χέρια της…

Μία μέρα στα χέρια της θα πέσει η νέα ταινία του σκηνοθέτη Frederick North, Με τίτλο “Don’t Go in The Church”. Καθώς την παρακολουθεί διαπιστώνει, έντρομη, ότι η πρωταγωνιστρια μοιάζει με την αδελφή που κάποτε “έχασε“. Εδώ και χρόνια η Enid αρνείται πεισματικά να αποδεχτεί τον “θάνατο” της αδελφής της. Και κάπως έτσι αποφασίζει να εντοπίσει τον σκηνοθέτη και να του ζητήσει εξηγήσεις σχετικά με το τι απέγινε πραγματικά η αδελφή της.

Στο ενδιάμεσο θα κλονιστει και η καριέρα της . Μια αποτρόπαια δολοφονία συμβαίνει και οι αρχές και τα μίντια θα την αποδώσουν σε ένα Slasher φιλμ. Μια βιντεοκασέτα που φέρει επάνω της την “έγκριση” της Enid…

To CENSOR αποτελεί το σκηνοθετικό ντεμπούτο της Prano Bailey-Bond και λειτουργεί ως μια εξύμνηση των περίφημων Video Nasties εποχών , και παράλληλα ένα ακόμη παράδειγμα του ότι το Indie σινεμά συνεχίζει να μας παρουσιάζει δυνατές και προβοκατορικες ταινίες. Και μάλιστα σε μια εποχή όπου τα αποστειρωμενα και ανευρα franchises τρόμου μεσουρανουν.

Στις αρχές των 80s η Βρετανία υπέφερε από μια σωρεία κοινωνικοπολιτικων μεταρρυθμισεων. Κάθε μέρα τα δελτία ειδήσεων έδειχναν μπάτσους να σαπίζουν στο ξύλο “απειθαρχους” νέους και την Μάργκαρετ Θάτσερ να θεσπιζει νόμους που θα κατέστρεφαν τα όνειρα και τις φιλοδοξίες μιας ολόκληρης γενιάς. Η βία αποτελούσε το πρώτο αξιοθέατο μέσα στις οθόνες των τηλεοράσεων. Ακόμη και ο “Θεός” δεν έδειχνε ικανός εκείνη την εποχή να “σώσει” την Βασίλισσα στα μάτια της εργατικής τάξης…

Τελικά το κράτος βρήκε την “αιτία” πίσω από όλη αυτή την κοινωνική αναταραχή και την οργή :

Έφταιγαν οι βιντεοκασέτες και το “ακραίο και βίαιο” περιεχόμενο τους…

Μία επιτροπή από “πουριτανους” και ” ειδικούς” συστάθηκε και για τα επόμενα χρόνια θα έβαζε στο στόχαστρο της “ηθικής ” ταινίες Horror, Exploitation και πάει λέγοντας. Οι περισσότερες από αυτές ήταν ανεξάρτητες και χαμηλού μπάτζετ παραγωγές. Σύντομα αρκετές κρίθηκαν ως ” παράνομες ” και κατά συνέπεια δεν έπαιρναν διανομή μέσα στην Αγγλία. Τα βίντεο κλαμπ απαγορευονταν να τις νοικιάζουν ή να τις πουλάνε και προφανώς ήταν παράνομο και για έναν πολίτη να τις έχει μέσα στο “ηθικό” σπίτι του. Όποιος έκανε το λάθος να ανταλλάσει ή να πουλά αυτές τις απαγορευμένες βιντεοκασέτες κινδύνευε με αυστηρές ποινές…

Η επιτροπή λογοκρισίας αρχικά εξέδωσε μια λίστα με 72 ταινίες που παραβιαζαν τους κώδικες “ηθικής” που είχαν θεσπιστεί. Αργότερα πρόσθεσαν άλλες 82, οι οποίες θα ήταν δύσκολο να διωχθούν ποινικά αλλά οκ υπήρχε πάντοτε η προοπτική να φάνε “πετσόκομμα” ή σκληρή “κριτική” από τους “ειδικούς.

Οι βιντεοκασέτες αυτές έμειναν στην ιστορία ως ” Video Nasties “. Στην λίστα με τα ” απαγορευμένα ” συναντάμε κλασικές και αγαπημένες ταινίες, όπως πχ τα CANNIBAL HOLOCAUST, THE BEYOND, THE DRILLER KILLER, I SPIT ON YOUR GRAVE και φυσικά το THE EVIL DEAD του Sam Raimi αλλά και αρκετές πιο “ανορθόδοξες” παραγωγές. Σήμερα το να βρίσκεται μια ταινία στην 80s Video Nasty λίστα λειτουργεί ως παράσημο τόσο για το έργο τέχνης όσο και για τους καλλιτέχνες του. Όμως εκείνη την εποχή ένας τέτοιος στιγματισμός απειλούσε μια ταινία να εγκλωβιστει στην αφάνεια και να φέρει σοβαρές νομικές επιπτώσεις σε όσους την κατείχαν ή την δημιούργησαν. Και ως κερασάκι στην τούρτα είχες και διάφορους πουριτανους /τρελούς να απειλούν συστηματικά σκηνοθέτες, παραγωγούς και ηθοποιούς με την κατηγορία ότι “διεφθειραν” την κοινωνία…

Στο CENSOR η σκηνοθέτης εξερευνά αυτό το σύγχρονο και υποκριτικό “κυνήγι μαγισσών” που έστησε ένα κράτος εις βάρος της κινηματογραφικης τέχνης.

Η Prano Bailey-Bond έχοντας ένα μικρό μπάτζετ στην διάθεση της στήνει με απλούς αλλά ευρηματικους τρόπους το κλίμα της εποχής. Μια εποχή όπου ένα βίντεο κλαμπ στα μάτια ορισμένων φάνταζε ως ” άντρο ακολασίας” και μια γαμημενη βιντεοκασέτα κρίνονταν πιο “επικίνδυνη” και από περίστροφο.

Η Bond καταφεύγει στις ανιερες διδαχές των σκηνοθετών που θαυμάζει και που συνέδεσαν άρρηκτα τα ονόματα τους με τα Video Nasties. Σε κάποιες σκηνές αλλάζει την αναλογία της εικόνας ώστε να σου βγάλει 80s Vibes. Μας δείχνει μια κούτα με τις πιο “επικίνδυνες” ταινίες της δεκαετίας, με την βιντεοκασέτα του THE EVIL DEAD να φιγουράρει σε περίοπτη θέση, ενώ δεν διστάζει να γυρίσει και τα δικά της “Video Nasties” φιλμάκια και τα οποία ανταποκρίνονται φριχτά /λαμπρα στις κινηματογραφικες επιταγές της εποχής.

Αυτές οι ταινίες μέσα στην ταινία λειτουργούν ως το αλατοπίπερο τρόμου και φρίκης του CENSOR. Είναι τόσο γαματες που θα ήθελα να τις δω όντως να εξελίσσονται σε αληθινές και μεγάλου μήκους παραγωγές! Πανέμορφη δουλειά έχει γίνει τόσο στην ατμόσφαιρα όσο και στους φωτισμούς. Το φιλμ αυτό φαντάζει ως κράμα του Αμερικανικού Slasher με το Ιταλιανικο Giallo σινεμά. Η Bond ξεκάθαρα έχει μελετήσει εκτενέστατα σκηνοθέτες όπως οι Sam Raimi και Dario Argento. Ενσωματώνει στο φιλμ της αρκετά κόλπα και τεχνικές τους όμως ταυτόχρονα ξεδιπλώνει και το δικό της indie ύφος.

Όσον αφορά το “αληθινό” κομμάτι του φιλμ εδώ το Horror στοιχείο περιορίζεται ώστε να δώσει την θέση του στο θνητο δράμα και σε μια μελέτη χαρακτήρα. Το CENSOR ακολουθεί την Enid μέσα στην προσωπική της αναζήτηση. Η γυναίκα αυτή επάνω στην απελπισία της καταλήγει να κατηγορεί τις ταινίες για την εξαφάνιση της αδελφής της. Επίσης μέσα από αυτές θα προσπαθήσει να την εντοπίσει και να την “σώσει“. Η αναζήτηση αυτή θα διαστρεβλωθει σε ύψιστη εμμονή και στο φινάλε, εντελώς ειρωνικά, η “πουριτανη” Enid θα εξελιχθεί σε χαρακτήρα που μοιάζει να έχει ξεριζωθει μέσα από τις πιο αποτρόπαιες και παρανοϊκές ταινίες σφαγής και τρόμου.

Μια τρομερή μεταμόρφωση για την οποία το VIDEODROME του “δασκάλου” David Cronenberg θα ήταν εξαιρετικά υπερήφανο…

Μπορεί μια ταινία να σε τρελάνει και να σε οδηγήσει στο έγκλημα?

Ίσως και να μπορεί. Αλλά αυτό θα συμβεί επειδή εξαρχής είχες κάποιες σκοτεινές παεορμησεις μέσα σου και απλά έψαχνες μια αφορμή ώστε να τις εκδηλώσεις. Αν δεν ήταν η τάδε ταινία τότε θα ήταν κάποια άλλη ή ίσως και κάνα άσχετο έργο τέχνης, όπως πχ ένα τραγούδι των Rolling Stones. Και φυσικά ακόμη και αν δεν έριχνες εσύ ο ίδιος την “ευθύνη” σε αυτό το έργο τέχνης τότε όλο και κάποιος Μαλακας θα αναλάμβανε αυτόν τον ρόλο.

Η βία και το έγκλημα πηγάζουν μέσα από την αληθινή ζωή. Οφείλονται σε προβληματικους ανθρώπους που ζούνε μέσα σε προβληματικες κοινωνίες.

Η ηθοποιός Niamh Algar κάνει μια μαεστρικη κατάβαση στην τρέλα. Πάντως πάρα το αυταρχικό επάγγελμα της εκπέμπει τραγικότητα και σε αναγκάζει σχεδόν να την διακρίνεις με συμπόνια . Στον αντίποδα έχουμε τον Michael Smiley να υποδύεται έναν Sleazy παραγωγό που άνετα μπορείς να τον φανταστείς να υπάρχει μέσα στην βιομηχανία του σινεμά. Και τέλος ο Adrian Schiller ενσαρκώνει τον Fredrick North, έναν μυστικοπαθη και προβοκάτορα σκηνοθέτη που ακολουθεί εξαιρετικά εκκεντρικές και αμφιλεγόμενες μεθόδους ώστε να γυρνάει τις ταινίες του. Ο χαρακτήρας του μοιάζει να λειτουργεί ως κριτική και εξύμνηση ταυτόχρονα απέναντι σε σκηνοθέτες όπως είναι οι Dario Argento και Joe D’Amato.

Το Slashing και το Gore εδώ σερβίρονται σε μετρημένες μερίδες όμως η απεικόνιση τους είναι γαματη. Το CENSOR τιμά τα Video Nasties όχι όμως τόσο μέσω του κινηματογραφικου ΜΑΚΕΛΕΙΟΥ αλλά κυρίως μέσα από την ιστορία και την ατμόσφαιρα του. Μας ταξιδεύει σε μια εποχή όπου έπρεπε σχεδόν να εκβιασεις έναν βιντεοκλαμπα ώστε να σου δώσει την ταινία που κρύβει κάτω από τον πάγκο του. Μια εποχή όπου αν επιθυμούσες να δεις ταινίες όπως το THE FUNHOUSE, του Tobe Hooper, θα έπρεπε να καταφύγεις σε κάποιο παράνομο Bootleg ή να ταξιδέψεις κάπου μακριά όπου επιτρέπονταν η προβολή τους. Μια εποχή όπου οι σκηνοθέτες “μάγισσες” αρνήθηκαν να πέσουν στην πυρά και προέβαλαν σθεναρή αντίσταση γυρνώντας όσο το δυνατόν πιο προκλητικές ταινίες μπορούσαν!

Μια εποχή όπου η τέχνη αντιστάθηκε “βίαια” στην υποκρισία και τον αυταρχισμο.

Σήμερα η Αγγλία έχει γίνει αρκετά πιο ανεκτικη απέναντι στο “προκλητικό” σινεμά. Τα Video Nasties πλέον αποτελούν απλά ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο στην ιστορία του κινηματογράφου. Και πάλι δεν γίνεται να αποτινάξεις την σκέψη ότι αρκετές “Enid” εξακολουθούν να κυκλοφορούν ανάμεσα μας. Κάποιες από αυτές μάλιστα έχουν το θράσος να λογοκρινουν ταινίες γράφοντας σε sites ή blogs που υποτίθεται ότι στηρίζουν την τέχνη.

Στο φινάλε όμως αυτό που κυρίως κρατάω από το CENSOR είναι μια απόλυτα καυστική και σταρατη αλήθεια την οποία μας λέει η σκηνοθέτης του.

Σε μια σκηνή παρακολουθούμε την επιτροπή λογοκρισίας, που φαντάζει ως η “Ιερά Εξέταση” της βιντεοκασέτας, να συνεδριάζει γύρω από το τι “πρέπει” να κόψει ώστε η ταινία που αναλύουν να μην “τρελάνει” τους θεατές. Και για μια φευγαλέα στιγμή ένα μέλος αυτής της επιτροπής τολμά να ρίξει στο τραπέζι το αληθινό πρόβλημα πίσω από τις αναταραχές που πλήττουν το έθνος :

“If it’s the Nation’s Sanity they’re worried about then why they don’t stop Slashing Social Services?”

Μια αλήθεια λογική και απόλυτη που όμως η επιτροπή δεν θα την εξετάσει ποτέ. Στην τελική η ιστορία μας έχει αποδείξει ότι είναι σαφώς πιο εύκολο το να κυνηγάς “μάγισσες” πάρα να κοιτάξεις στον καθρέφτη και να παραδεχτείς ότι κάτι το σάπιο και το προβληματικό κρύβεται μέσα στα σωθικά σου…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: