CANNIBAL APOCALYPSE : Οι Κανίβαλοι προτιμούν τα Ιταλικά.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Θυμάσαι τότε που ο Tarantino , μέσω των Άδοξων Μπάσταρδων του , απέδιδε ‘φόρο τιμής ‘στον Ιταλιάνο σκηνοθέτη και μάστορα Antonio Margheriti ?

Και να μην τον θυμάστε, ή να μην το είχατε πάρει καν χαμπάρι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία .

Ρε συ Quentin απλά ΔΕΝ βάζεις τον Eli Roth να ‘τιμήσει‘ έναν σκηνοθέτη που όντως είχε την ικανότητα να σοκάρει , να αηδιάζει, να προκαλεί αλλά και να σε ψυχαγωγεί ταυτόχρονα στο έπακρο μέσα από ‘φτηνιάρικες‘ και αιματηρές παραγωγές. Kαι μάλιστα έχοντας δοκιμαστεί σε ένα σωρό διαφορετικά κινηματογραφικά είδη. Από τα περίφημα Swords & Sandals , Giallo και Spaghetti γουέστερν κεφάλαια του Ιταλιάνικου σινεμά μέχρι και την κανιβαλιστική φρενίτιδα των 80s η πορεία του Antonio Margheriti στο σινεμά ήταν ζουμερή και συναρπαστική.

Σε ελεύθερη μετάφραση :

Το σινεμά που θα ήθελε να μπορούσε να κάνει ο Eli Roth αλλά δεν μπορεί.

Οι καλλιτεχνικές ανησυχίες του Ιταλού , που ενίοτε έμπαινε στους τίτλους των πονημάτων του με τα ψευδώνυμα  Anthony M. Dawson και Antony Daisie, έφτασαν μέχρι και το Βιετνάμ καθώς ο σκηνοθέτης βρήκε άφθονη έμπνευση σε αυτόν τον πόλεμο για τις παραγωγές του.

Προφανώς ένα μπαστάρδεμα του Βιετνάμ με τον κανιβαλισμό ήταν μια αναπόφευκτη και (α)φυσική εξέλιξη για την τέχνη του …

Ο ηθοποιός John Saxon πραγματικά ενθουσιάστηκε όταν διάβασε το σενάριο που του έδωσε ο Margheriti για να τον δελεάσει να πρωταγωνιστήσει στην ταινία του. Παρά την σκατένια pro-google translate απόδοση που του έγινε στα Αγγλικά ο Saxon διέκρινε στο CANNIBAL APOCALYPSE (γνωστό και ως Apocalypse Domani ή Invasion of the Flesh Hunters…) μια ευρηματική αλληγορία γύρω από τον πόλεμο :

‘Περιέγραφε τον πόλεμο σαν μια αρρώστια που την έφερνες μαζί σου πίσω στο σπίτι. Πίστευα ότι ήταν μια σπουδαία μεταφορά για μια ψυχολογική κατάσταση.’

Και όντως το φιλμ αυτό μπορεί να το ερμηνεύσει κάποιος έτσι…

Αν είναι ‘ποιητής’ ή αν απλά τον ξεγέλασε και εκείνον ο μακαρονάς σκηνοθέτης !

Ο Margheriti όχι μόνο δεν έδωσε και πολλές λεπτομέρειες στον Saxon σχετικά με το σενάριο αλλά πολύ ύπουλα φρόντισε να ‘ξεχάσει‘ να συμπεριλάβει στο αντίγραφο που του έστειλε όλες τις Gory σκηνές που στόχευε να γυρίσει. Όταν τελικά ο ηθοποιός του κατάλαβε σε τι ακριβώς ανίερη παραγωγή έβαλε την υπογραφή του πλέον ήταν υπερβολικά αργά !

Παραθέτω την αντίδραση του Saxon , αμετάφραστη ώστε να διατηρηθεί το ‘ζουμί’ της :

“At one point we were shooting a scene and a guy brings in this tray of meat. I asked what it was for and they explained to me it was supposed to be body parts, even genitals, and we were supposed to gnaw on them. I asked Margheriti to take me out of the scene and I went to my hotel room. Once I found out what the true nature of the film was I got so depressed.”

Με πόνο ψυχής ο Saxon ανακάλυψε ότι η ”αρρώστια του πολέμου” μετουσιώθηκε σε μια κυριολεκτική επιδημία λύσσας και κανιβαλισμού .

Ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω τι το διαφορετικό περίμενε να δει σε μια Ιταλιάνικη παραγωγή των 80s ?!

Ο Saxon αν και απείλησε να αποχωρήσει από τα γυρίσματα τελικά έβγαλε το μεροκάματο και το έκανε τίμια κιόλας. Στην συνέχεια όμως φρόντισε να αποκηρύξει δημοσίως το φιλμ και ξεκαθαρίζοντας ότι πήρε χαμπάρι το Exploitation ύφος και την αισθητική του προς την μέση των γυρισμάτων.

Πάντως στις σκηνές όπου ο πρωταγωνιστής ‘πίστευε‘ ακόμη στην ‘βαριά φιλοσοφία‘ της ταινίας παραδίδει πολύ στιβαρή ερμηνεία. Εκπέμπει ένα γήινο και σκεπτόμενο machismo ενώ όταν καλείται να περάσει στην ‘σκοτεινή πλευρά‘ μια αλλόκοτη και αμήχανη αλλαγή σημειώνεται στο βλέμμα και τα μάτια του. Προς το τέλος ο σκηνοθέτης πάει να του χαρίσει ένα τραγικό , ‘σαιξπηρικό‘ φινάλε αλλά σε αυτό το σημείο η σεναριακή συνοχή του φιλμ έχει εκφυλιστεί σε τέτοιο βαθμό που απλά δεν δίνεις δεκάρα για το αν ο άντρας αυτός θα βρει μια ‘κάθαρση‘ ή μια ‘καταδίκη‘ . Μάλιστα μάλλον ούτε ο ίδιος ο Saxon δεν μπορούσε να ερμηνεύσει τι από τα δυο θα συνέβαινε και κάπως έτσι ‘τελειώνει‘ τον χαρακτήρα του κάπως άκομψα και άδοξα.

Σε αντίθεση με τον John Saxon ο συμπρωταγωνιστής του John Morghen (πραγματικό όνομα Giovanni Lombardo Radice ) εξαρχής γνώριζε σε τι πόνημα θα έπαιζε. Ο John / Giovanni εδώ αναλαμβάνει έναν γνώριμο για εκείνον ρόλο καθώς παίζει έναν άντρα που βυθίζεται στην τρέλα και συναντά έναν εξαιρετικά βίαιο και αποτρόπαιο θάνατο.

Κάτι που συνοψίζει σχεδόν ολόκληρη την κινηματογραφική καριέρα αυτού του τόσο ιδιαίτερου τύπου !

Και ως αλατοπίπερο έχεις έναν Tony King να κάνει επίσης όλα εκείνα που ξέρει να κάνει καλύτερα ο Tony King…

Ο χαρακτήρας του John / Giovanni, που εδώ ονομάζεται …εμ Charlie Bukowski, επιστρέφοντας από το Βιετνάμ στις Η.Π.Α. εξακολουθεί να έχει μια ‘λιγούρα‘ για μάχη , αίμα αλλά και ανθρώπινη σάρκα. Φαινομενικά φαίνεται να υποφέρει από ptsd όμως ο τυπάς στην κυριολεξία έχει μολυνθεί από έναν ιό που σπρώχνει τους ξενιστές του στην επιθυμία να καταναλώσουν ανθρώπινη σάρκα αλλά και σε βίαιες και αντικοινωνικές συμπεριφορές. Μια μέρα και μην αντέχοντας άλλο να αντιστέκεται στην ‘πείνα‘ ο νεαρός φαντάρος στρέφεται για βοήθεια στον , τότε σύντροφο και ηγέτη του στην μάχη , Saxon. Συγκεκριμένα τον καλεί να πιούνε κάνα ποτό αλλά το τηλεφώνημα έγινε σε , μάλλον , ακατάλληλη ώρα καθώς την ίδια στιγμή ο Saxon πασχίζει να ξεφύγει από την , barely legal , νεαρή γειτόνισσα του. Η πιτσιρίκα έχοντας φάει καψούρα προκαλεί σεξουαλικά συνεχώς τον , κατά πολύ μεγαλύτερο της , άντρα όμως ο τίμιος στρατιώτης Saxon δείχνει να της αντιστέκεται ηρωικά και σθεναρά , παραμένοντας πιστός στην γυναίκα του. Τελικά σε μια φάση δείχνει να λυγίζει καθώς της…ρίχνει μια δαγκωνιά

Μάλλον τελικά ο χαρακτήρας του Saxon θα έπρεπε να ονομαστεί ‘Bukowski‘ !

Τεσπα, ο Bukowski νομίζοντας ότι ο μέντορας του τον ντίσαρε αποφασίζει να πάει στο σινεμά. Εκεί καταλήγει να δαγκώσει μια κοπέλα και η αναταραχή την οποία προκαλεί σύντομα θα εξελιχθεί σε ένα τοπικό ΜΑΚΕΛΕΙΟ.

Ο Bukowski ταμπουρώνεται , οπλισμένος, μέσα σε ένα κατάστημα και οι μπάτσοι τον περιμένουν καρτερικά απ’έξω με το δάχτυλο τσιτωμένο στην σκανδάλη. Ο Saxon σκάει μύτη για να σώσει την κατάσταση όμως στην πραγματικότητα απλά καταδικάζει τον ίδιο του τον εαυτό στην ακόρεστη πείνα η οποία στοιχειώνει τον ίδιο και τους συντρόφους του από το Βιετνάμ…

Ο Margheriti στο CANNIBAL APOCALYPSE ανέδειξε και τίμησε τις ρίζες του όμως ταυτόχρονα ‘δάγκωσε‘ και τον Αμερικανό συνάδελφο του George Romero, μιας και το φιλμ του ξεκάθαρα φέρει στο ‘στομάχι του’ υπολείμματα από ταινίες όπως το DAWN OF THE DEAD. Στο DAWN… η ακόρεστη επιθυμία για σάρκα λειτουργούσε και ως μια σάτιρα του σκηνοθέτη απέναντι στον (υπερ)καταναλωτισμό. Εδώ θα λέγαμε ότι συμβολίζει την επιθυμία για βία που κατακλύζει πολλές φορές τους άντρες και ενίοτε τις γυναίκες αλλά όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό τις τελευταίες. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα εδώ ότι η μια γυναίκα που μολύνεται σε αντίθεση με τους άντρες δείχνει μια μικρή μορφή αντίστασης απέναντι στον ιό. Πέραν της βίας η αρρώστια μπορεί να ερμηνευθεί και ως σεξουαλικό μεταδιδόμενο νόσημα, εξάρτηση σε ουσίες ή πολιτικές και ιδεολογικές παρατάξεις. Γενικότερα είναι μια ακατανίκητη επιθυμία που αφού εκδηλωθεί φροντίζει γρήγορα να εξαπλωθεί μέσα στην κοινωνία.

Η πηγή της αρρώστιας ποτέ δεν μας γίνεται ξεκάθαρη. Ο χαρακτήρας του Saxon την κολλάει όταν δυο σύντροφοι του, οι οποίοι βρίσκονται φυλακισμένοι σε ένα κλουβί των Βιετκόνγκ, του δαγκώνουν με μανία το χέρι ‘σωτηρίας‘ που απλώνει προς το μέρος τους. Παρά την έλλειψη μιας ‘εξήγησης‘ το μήνυμα του σκηνοθέτη είναι ξεκάθαρο :

‘Ο πόλεμος , οι φριχτές και βίαιες πρακτικές του , δεν γίνεται να αφήσουν αμόλυντα το μυαλό και την λογική σου.’

Μάλιστα σε μια φάση ο σκηνοθέτης στήνει μια δική του ‘Αποκάλυψη Τώρα’ σεκάνς απλά οκ σε εντελώς γραφική και B-Movie εκδοχή. Κρίνοντας από το γεγονός ότι οι δυο σύντροφοι του Saxon κόλλησαν τον ιό αφού έφαγαν ζωντανό έναν εχθρό τους θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι εδώ το μήνυμα είναι πως οι άντρες αυτοί εισέβαλλαν σε έναν ξένο τόπο , στον οποίο δεν είχαν καμία θέση , και κατανάλωσαν κάτι που η φύση δεν το προόριζε για τον δικό τους οργανισμό.

Πάντως ο σκηνοθέτης δεν στέκεται τόσο επάνω στο ‘μήνυμα ‘ , καθώς προτιμάει να στήσει την κάμερα του επάνω σε έναν σωρό από κομμένα ανθρώπινα μέλη , κουβάδες αίματος και χορταστικές σκηνές σκληρού gore !

Η πιο σωστά ‘τις κάμερες του’ . Ένα από τα σκηνοθετικά trademarks του Margheriti ήταν η χρήση πολλαπλών καμερών στα γυρίσματα των σκηνών του. Με αυτή την μέθοδο μπορούσε να τραβάει διαφορετικού είδους πλάνα ταυτόχρονα και να ολοκληρώνει τις ταινίες του με απίστευτα γρήγορους ρυθμούς , με αποτέλεσμα να βγάζει μέχρι και πέντε ταινίες σε μια χρονιά !

To CANNIBAL APOCALYPSE (ή αν προτιμάς πες το με όλους τους υπόλοιπους τίτλους του!) ύστερα από ένα ‘πετσόκομμα‘ εξασφάλισε ένα R-Rating αντί για Χ στις Η.Π.Α. ενώ οι Βρετανοί λογοκριτές το έθαψαν στην ‘κατάψυξη‘ των περίφημων και απαγορευμένων Video Nasties. Οι κριτικοί δεν δίστασαν να το ‘δαγκώσουν’ λόγω του σεναριακού / θεματολογικού διχασμού του αλλά και της Exploitation αισθητικής του. Όμως αρκετοί παραδέχτηκαν τον σκηνοθέτη για τα αρτιστικά πειράματα του επάνω στις αντρικές ορμές , την βία και την σεξουαλικότητα αλλά και για για την μετάβαση που έκανε από τους γοτθικούς κόσμους του Mario Bava στα πιο διεστραμμένα μονοπάτια , σκηνοθετών τύπου Fulci και Deodato.

Ο Margheriti πάσχισε να μασκαρέψει την ταινία του με την ‘μπόχα‘ της Αμερικανίλας. Όλοι οι Ιταλοί ηθοποιοί που συμμετέχουν στην παραγωγή έχουν Αγγλικά ψευδώνυμα ή τα ονόματα τους δεν αναφέρονται καν στους τίτλους. Τα γυρίσματα έγιναν στην Ατλάντα και το φιλμ κινείται σε πιο αμερικάνικα Action μονοπάτια στο φινάλε. Ο σκηνοθέτης φαίνεται να επιθυμούσε να δώσει στο Αμερικάνικο κοινό μια ‘Αμερικάνικη ταινία’ αλλά οκ θέλει ο Ιταλός να κρυφτεί και το Exploitation δεν τον αφήνει !

Παρά τις Romero ( ίσως και David Cronenberg ) επιρροές του εδώ ο σκηνοθέτης δείχνει κάπως αναποφάσιστος σχετικά με το πόσο θέλει να αναδείξει την αλληγορία του και σε τι βαθμό να πειραματιστεί μαζί της. Η ‘πείνα‘ του για περισσότερο δράση ,τρόμο, πρόκληση και gore καταλήγει να ρίξει το ‘σκεπτόμενο‘ κομμάτι του σεναρίου και της θεματολογίας στον βωμό του Exploitation. Ειλικρινά εδώ είναι λες και έχουμε μια ‘σιαμαία‘ ταινία που ξαφνικά ο σκηνοθέτης τρελάθηκε και την έκοψε στα δυο με ένα αλυσοπρίονο με αποτέλεσμα να έχουμε ‘δυο διαφορετικές ταινίες’ που στην συνέχεια ο ίδιος σκηνοθέτης τις έραψε άκομψα , άτσαλα αλλά αρκετά γερά , την μια δίπλα στην άλλη.

Και όλο αυτό με την συνοδεία μουσικάρας από τον Alessandro Blonksteiner , που ντύνει το φιλμ με κάτι τσιλ Jazz-Funk συνθέσεις ! Ο κανιβαλισμός γράφει καλύτερα στην οθόνη όταν οι μουσικές σου μοιάζουν βγαλμένες από την πορνογραφία ή από μπατσοταινία των 70s.

Αλλά οκ δεν νομίζω ότι αυτή η εξέλιξη να χάλασε τους οπαδούς του είδους !

Στην τελική πόσες ταινίες έχουμε μέσα στις οποίες ο  John Saxon φιλοσοφεί τις συνέπειες ενός πολέμου ενώ παράλληλα ο John Morghen κάθεται και πριονίζει το πόδι ενός άτυχου μηχανικού επί τέσσερα ολόκληρα λεπτά ?

Υ.Γ. Στην Κατερίνα. Πάντοτε χαίρομαι να γευματίζω μαζί σου…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: