REPO MAN : Η φονική και σάπια “λάμψη” του Punk.

by Αντρέι Κοτσεργκιν

“Let’s go get sushi and not pay!”

O Otto είναι ένας νεαρός πανκης που χρειάζεται απεγνωσμένα μια δουλειά. Ζει σε ένα κοινοβιο και βρώμικο σπίτι παρέα με τον κολλητό του που η ιδέα του να πηγαίνει “κόντρα στο σύστημα” μεταφράζεται στο να τρώει σούσι σε εστιατόρια και να την κοπανάει δίχως να πληρώσει τον λογαριασμό.

Μία μέρα ένας κοστουμαρισμενος τύπος, ονόματι Bud, θα τον προσεγγίσει και θα του προτείνει να κλέψει ένα αυτοκίνητο. Τελικά αποδεικνύεται ότι ο Bud εργάζεται ως εμ… “κατασχεντης” (?!)… Τεσπα δουλειά του είναι να κάνει κατάσχεση σε αμάξια για λογαριασμό μιας ιδιωτικής εταιρείας. Ο Otto κάνει την μπιζνα και σύντομα πιάνει τον εαυτό του να εργάζεται στο πλευρό του Bud. Παρά το γεγονός ότι ο Bud τον αναγκάζει να φοράει κοστούμι ο Otto πραγματικά δείχνει να απολαμβάνει την νέα του δουλειά.

Στην τελική τι είναι πιο “punk” από το να παραβιάζεις αμάξια, να τα βάζεις με τους τρελαμένους ιδιοκτήτες τους και να πληρώνεσαι για όλο αυτό?

Σε μια από τις πρώτες συζητήσεις τους ο Bud αραδιάζει στον Otto τους “απαράβατους κανόνες” του επαγγέλματος. Προφανώς δεν θα τηρήσουν κανέναν τους! Όμως ανάμεσα στην ακατάσχετη φλυαρία του ο Bud ξεστομίζει και την μεγάλη αλήθεια :

“The life of a repo man is always intense.”

Μία μέρα το Dynamic Duo αναλαμβάνει να κάνει κατάσχεση σε ένα Chevy Malibu . Το ποσοστό που θα πάρουν σε περίπτωση που τα καταφέρουν αρκεί στον Bud ώστε να πραγματοποιήσει το μεγάλο του όνειρο να ανοίξει την δική του επιχείρηση. Και κάπως έτσι οι Otto και Bud ξεκινάνε να αλωνίζουν σαν μανιακοι τους δρόμους του Λος Άντζελες αναζητώντας ένα αμάξι που πλέον στα μάτια τους φαντάζει ως “Ιερό Δισκοπότηρο“.

Αυτό που αγνοούν είναι ότι το Chevy το οδηγάει ένας λοβοτομημενος επιστήμονας, που τον καταδιώκουν οι μυστικές υπηρεσίες επειδή στο πορτμπαγκάζ του έχει κάτι εξωγήινα και ραδιενεργά πτώματα…

Στο REPO MAN το Punk Rock, η νοοτροπία και το lifestyle του τρακαρουν επάνω στον William Burroughs. Στο “πορτμπαγκάζ” αυτής της ταινίας, του σκηνοθέτη Alex Cox, θα βρεις από “νουάρ” ντυσίματα μέχρι Acid Trips, πιστολίδι, μεταφυσική και sci~fi δραστηριότητα, ευρηματική και “στα μούτρα σου” σάτιρα αλλά κυρίως άφθονη φλυαρία!

Σε πολλές σεκάνς τις ταινίας παρακολουθούμε απλά τους Otto και Bud να κόβουν βόλτες με το αμάξι τους στους δρόμους του L.A. και να μιλάνε περί ανέμων και υδάτων. Κάποιες από τις συζητήσεις βγάζουν νόημα ενώ άλλες λειτουργούν ως “σκότωμα χρόνου“. Και όμως θα θες να τις ακούσεις όλες.

Οι καλογραμμένες ατάκες του Cox (που υπογράφει το σενάριο) η σκηνοθετική “χαλαρότητα” του και το “αναρχικό και βρώμικο ” ύφος των ηρώων του άνετα αποτέλεσαν ύψιστη επιρροή για μετέπειτα σκηνοθέτες όπως πχ ο Quentin Tarantino.

Οι Emilio Estevez (Otto) και Harry Dean Stanton (Bud) πάρα την διαφορά ηλικίας χτίζουν μια γαματη χημεία μεταξύ τους. Το χάσμα γενεών εδώ δεν βρίσκει εφαρμογή καθώς και ο Bud πάρα το γεγονός ότι έχει ξεπεράσει τα σαράντα διατηρεί μέσα του όχι μια “σπίθα” αλλά ολόκληρη πύρινη λαίλαπα αμφισβήτησης και αντιδραστικοτητας απέναντι στους πάντες και τα πάντα. Που να πάρει η οργή ο τυπάς καταργεί ακόμη και τους “κανόνες” που θέσπισε ο ίδιος!

Το δίδυμο είναι τόσο φλύαρο που καταλήγει να μην μπορεί να εντοπίσει το πολυπόθητο Chevy ακόμη και όταν αυτό περνάει ακριβώς μπροστά από τα μάτια τους. Κάτι που συμβαίνει αρκετές φορές.

Το REPO MAN ως γνήσια Punk ταινία φρόντισε να περάσει μέσα από πολλές “Punk” καταστάσεις για να γυριστεί.

Ο βετεράνος Stanton μάλλον δεν είχε σε ιδιαίτερη εκτίμηση το πρότζεκτ και έσκαγε στα γυρίσματα δίχως να έχει μάθει τις ατάκες του. Επικαλέστηκε τον Warren Oats που στο Two ~ Lane Blacktop φιλμ του διάβαζε τις ατάκες από το ταμπλό του αυτοκινήτου. Σε μια σκηνή ο ηθοποιός αυτοσχεδιασε κάνοντας στον Estevez ένα “μπέιζμπολ σινιάλο” αλλά ο σκηνοθέτης έκοψε την σκηνή καθώς δεν γούσταρε τα αθλήματα. Ο Stanton τα πήρε στην κράνα δηλώνοντας “Έχω συνεργαστεί με τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες όλων των εποχών. Francis Ford Coppola, Monte Hellman. Και ξέρεις γιατί είναι σπουδαίοι? Με άφηναν να κάνω ότι ήθελα!“…

Τελικά αφού ο Cox τον απείλησε με διακοπή συμβολαίου ο Stanton συμμορφώθηκε κάπως και τουλάχιστον ξεκίνησε να απομνημονεύει τις ατάκες του! Η παρουσία του έμπειρου και ταλαντούχου Stanton εξυψώνει τόσο το φιλμ όσο και την ερμηνεία του νεαρού και απείρου τότε Estevez.

Άσε που μπορούμε να πούμε ότι η απότομη και σταρχιδιστικη συμπεριφορά του ταίριαξε γάντι με την Punk νοοτροπία του REPO MAN!

Ευρηματικός και ικανός “πανκης” αποδείχτηκε και ο σκηνοθέτης. Ο Cox έχοντας λίγα φράγκα στην διάθεση του επένδυσε στην πόλη του Λος Άντζελες ώστε να λειτουργήσει ως το σκηνικό του. Σε μια σκηνή μια πράκτορας δείχνει στον Otto μια φωτογραφία που απεικονίζει τους “εξωγήινους“. Στην πραγματικότητα απεικονίζει κάτι προφυλακτικά που ο σκηνοθέτης τα γέμισε με νερό! Σε μια άλλη σεκάνς όπου πέφτει πιστολίδι ο Cox για να αποφύγει την λογοκρισία από μεριάς MPAA φρόντισε να χώσει στο πλάνο του κάτι μπουκάλια κέτσαπ που σκάνε ώστε βλέποντας κάποιος την σκηνή ποτέ του να μην είναι σίγουρος αν πρόκειται για ” αίμα” ή κέτσαπ! Για να επιτύχει το εφέ Λάμψης που σκεπάζει το Chevy Malibu o Cox απλά του έριξε μερικούς κουβάδες μπογιά μιας και φράγκα για ειδικά εφέ δεν έπαιζαν.

Όμως η πραγματική Punk νοοτροπία του φιλμ εκδηλώνεται μέσα από την σάτιρα του. Εδώ ένας τυπάς που επιβιώνει “κλέβοντας” αμάξια απαγγέλει… Emiliano Zapata. Έχουμε μια μεγαλούπολη γεμάτη κάβες και σούπερ μάρκετ όπου τα προϊόντα στα ράφια είναι τοποθετημένα όλα τους σε λευκές συσκευασίες που απλά αναγράφουν την ιδιότητα τους. Και έχουμε έναν 18χρονο πανκη να μπλέκεται σε κυβερνητικές συνωμοσίες και εξωγήινες δραστηριότητες…

Το REPO MAN είναι μια Acid σάτιρα απέναντι στην Αμερική του Ρηγκαν, τον (υπερ)καταναλωτισμο και την Ατομική Εποχή.

Φυσικά το αντιδραστικό φιλμ συνοδεύεται και από το ανάλογο soundtrack :

Black Flag, Suicidal Tendencies και ένας Iggy Pop να δίνει ΠΟΝΟ στους τίτλους αρχής…

Ακριβώς όπως και οι στίχοι του τραγουδιού έτσι και η ταινία δεν φαίνεται “να βγάζει νόημα” σε πολλές εκφάνσεις της. Λειτουργεί ακριβώς όπως “λειτουργεί” ένα όνειρο που βλέπεις κατά την διάρκεια ενός δυνατού πυρετού!

Επίσης σε μερικές σκηνές ο Cox έχει χώσει ύπουλους φόρους τιμής σε συγκροτήματα όπως οι GBH!

Στο φινάλε του REPO MAN και ύστερα από άφθονες “ΤΙ ΣΤΟΝ ΠΟΥΤΣΟ?!” καταστάσεις, ο Otto κατορθώνει να επιβιβαστεί στο “λαμπερό” Chevy Malibu . Το αμάξι ξαφνικά απογειώνεται και αφού τον φέρει μερικές γύρες επάνω από τους ουρανοξύστες της “πόλης των αγγέλων” στην συνέχεια βάζει πλώρη για το απόλυτο άγνωστο του διαστήματος…

Ίσως κάπου εκεί έξω και ανάμεσα στα άστρα ο Otto να μπορέσει να βρει επιτέλους ένα μέρος όπου η “επανάσταση” και η “αντίδραση” θα είναι ακόμη καλοδεχουμενα.

Το REPO MAN βγήκε στις αίθουσες τον Μάρτη του 1984. Το punk ύφος και η αισθητική δεν έκατσαν καλά στα στομάχια του mainstream κοινού (σίγουρα όχι στο κοινό του John Wayne!) ενώ οι γνήσιοι πανκηδες μάλλον έκριναν ότι το να βλέπεις ταινίες στο σινεμά δεν ήταν “αρκετά πανκ“. Το φιλμ αποσύρθηκε νωρίς από τις αίθουσες όμως μέσω του VHS απέκτησε το Cult κοινό και στάτους που του αρμόζει ενώ στην Ελλάδα εμφανίστηκε με τον τίτλο “Η Λάμψη που Σκοτώνει“!

Διόλου τυχαία ο κάμεραμαν Robert Richardson (που εδώ έκανε το ντεμπούτο του) στα μετέπειτα χρόνια εξελίχθηκε σε συνεργάτη του Tarantino αλλά και άλλων μεγάλων σκηνοθετών όπως είναι οι Oliver Stone και Martin Scorsese. Αντίθετα ο Alex Cox απέτυχε να ” λάμψει” και να “απογειωθεί” κυρίως επειδή το αντισυμβατικο και σατιρικό ύφος του δεν ταίριαζε με τις νοοτροπίες του Hollywood και της βιομηχανίας του θεάματος.

Ύστερα από το ντεμπούτο του REPO MAN ακολούθησε το υπέροχα “σάπιο SID & NANCY όμως το WALKER του 1987 τελείωσε την (σε πολλά εισαγωγικά) “mainstream” καριέρα του σκηνοθέτη. Ο Alex Cox κατέφυγε στο Λίβερπουλ αλλά και το Μεξικό γυρνώντας indie και low budget παραγωγές. Στα 90s προσπάθησε να επιστρέψει στα μεγάλα σαλόνια γράφοντας το σενάριο της μεταφοράς του Fear & Loathing in Las Vegas όμως Οι δημιουργικές διάφορες που ανέπτυξε με τους παραγωγούς αλλά και τον συγγραφέα Hunter S. Thompson τον οδήγησαν στην απόλυση.

To 2009 έφτασε στο σημείο να γυρίσει το REPO CHICK. Ένα φιλμ που “είναι και δεν είναιsequel του REPO MAN. Βλέπεται ο Cox μοιράζεται τα δικαιώματα του δεύτερου με την Universal και δίχως την συγκατάθεση του στούντιο δεν μπορεί να μας παρουσιάσει ένα επίσημο sequel ή spinoff. Από την πλευρά της η εταιρεία το 2010 έβγαλε ένα sci~fi φιλμ με τίτλο… REPO MEN σε μια προσπάθεια να καπηλευτει την Cult απήχηση της πρώτη ταινίας του σκηνοθέτη. Οι οποίες ομοιότητες ανάμεσα στις δύο ταινίες εξαντλούνται στους τίτλους τους. Πάνω κάτω μια ιστορία που θυμίζει εκείνη των SEX PISTOLS που ύστερα από την διάλυση τους το κάθε μέλος έστηνε και μια δική του εκδοχή “της μπάντας” και ξεκινούσε περιοδείες…

Στο φινάλε το Punk ανέκαθεν αποτελούσε προϊόν έτοιμο για κατανάλωση για τις εταιρείες ενώ ως άτομο όσο “πανκ” και αν είσαι στην ψυχή και την νοοτροπία σου στο τέλος πάντοτε θα έχεις ανάγκη από λεφτά για βενζίνα ή για να μην είναι το ψυγείο σου εντελώς άδειο.

Με το να κλέβει σούσι δεν επιβίωσε για πολύ καιρό κανένας…

Duke: The lights are growing dim Otto. I know a life of crime has led me to this sorry fate, and yet, I blame society. Society made me what I am.

Otto: That’s bullshit. You’re a white suburban punk just like me.

Duke: Yeah, but it still hurts.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: