BASKET CASE : Το “καλάθι με τα άπλυτα” εξακολουθεί να δαγκώνει.

by Αντρέι Κοτσεργκιν

Τα 80s υπήρξαν μια λαμπρή εποχή για το Horror και Sci~Fi σινεμά.

Η δεκαετία πρόσφερε καλλιτεχνικες ελευθερίες στους δημιουργούς με αποτέλεσμα να έχουμε μια σπουδαία φουρνιά σκηνοθετών. Μάστορες του τρόμου όπως είναι οι John Carpenter, David Cronenberg και Don Coscarelli έδωσαν τα ρέστα τους χτίζοντας ταινίες που πέρα από στιβαρό τρόμο μοίραζαν και προβοκατορικα κοινωνικοπολιτικα μηνύματα και η σάτιρα τους πυροβολούσε προς κάθε κατεύθυνση. Ο εκάστοτε σκηνοθέτης υιοθετουσε την δική του indie προσέγγιση απέναντι στις ταινίες και τις ιστορίες του. Όμως μοιράζονταν όλοι τους ένα δεδομένο :

Δεν είχαν μεγάλα μπάτζετ στην διάθεση τους.

Σήμερα η έλλειψη ρευστού για πολλούς “εξπέρ” του Horror σινεμά μεταφράζεται σε αμετακίνητο εμπόδιο. Όμως για τους παλιούς μάστορες τέτοια εμπόδια λειτουργούσαν ως η απόλυτη πρόκληση ώστε να ξεδιπλωσουν όλο τους το μεράκι και την φαντασία. Το να δίνεις πολλά στο κοινό σου έχοντας λίγα στην διάθεση σου ήταν κάτι το δεδομένο για το sci~fi και Horror σινεμά των 80s.

Ίσως ο πιο “φτωχός” σκηνοθέτης αυτής της σπουδαίας φουρνιάς να υπήρξε ο Frank Henenlotter. Ο τυπάς για να γυρίσει το πρώτο του φιλμ επένδυσε ότι οικονομίες είχε στην άκρη. Αυτές δεν ξεπερνούσαν τα 16 χιλιάρικα δολάρια.

Σε μια σκηνή του BASKET CASE ο κεντρικός ήρωας βγάζει από την τσέπη του μια χούφτα δολάρια ώστε να δει πόσα ακόμη μερονυχτα μπορεί να περάσει μέσα σε ένα βρώμικο και παμπάλαιο ξενοδοχείο, το οποίο βρίσκεται σε μια από τις φτωχές συνοικίες της Νέας Υόρκης. Στην πραγματικότητα αυτά ήταν τα χρήματα που απέμεναν τότε στον σκηνοθέτη ώστε να ολοκληρώσει την ταινία του…

“THE TENANT IN ROOM 7 IS VERY SMALL, VERY TWISTED AND VERY MAD!”

Το πόστερ του BASKET CASE έλεγε μισές αλήθειες.

Ο Duane είναι ένας καλοσυνατος αλλά και κάπως αφελής, απόμακρος και αμήχανος νεαρός που καταφτάνει μια νύχτα στην Νέα Υόρκη. Νοικιάζει ένα μικρό και φτηνό διαμέρισμα και αποφεύγει τα πολλά πάρε ~ δώσε με τους ενοίκους.

Η μοναδική του αποσκευή είναι ένα ψαθινο καλάθι στο οποίο ισχυρίζεται ότι κουβαλάει “τα άπλυτα του” . Η εμμονή του να το παίρνει παντού μαζί του τον καθιστά μια κάπως εκκεντρική μορφή στα μάτια των υπολοίπων ενοικων αλλά οκ η Νέα Υόρκη παραδοσιακά διακρίνεται από εκκεντρικές φυσιογνωμίες.

Η φάση γίνεται πραγματικά περίεργη όταν βλέπουμε τον Duane να ρίχνει μέσα στο καλάθι μια σακούλα γεμάτη χάμπουργκερς. Κάτι το ζωντανό και εξαιρετικά πεινασμένο βρίσκεται εκεί μέσα! Ο Duane δείχνει να μοιράζεται έναν τηλεπαθητικο δεσμό με το πλάσμα που κατοικεί μέσα στο καλάθι…

Την επόμενη μέρα ο Duane και το καλάθι του κάνουν επισκέψεις σε τοπικούς γιατρούς. Όλοι τους ξεκινάνε να πεθαίνουν μυστηριωδως το ίδιο βράδυ…

Η πλοκή του BASKET CASE (που την υπογράφει ο ίδιος ο Henenlotter) φαίνεται να έχει ρόλο “κομπάρσου” στην ταινία. Σε αντίθεση με συναδέλφους του όπως οι Cronenberg και Carpenter o Henenlotter δεν στοχεύει τόσο στην σάτιρα, την κριτική ή την αλληγορία. Εδώ έχουμε έναν γνήσιο θιασωτη των Grindhouse προβολών των 70s που θέλει μέσα από το ντεμπούτο του να σοκάρει, να αηδιάσει, να προκαλέσει αλλά κυρίως να διασκεδάσει το κοινό του φτάνοντας την υπερβολή στα όρια της.

Ο πρώτος διανομέας του φιλμ επέλεξε να επενδύσει στο κομμάτι της “διασκέδασης” φροντίζοντας να πετσοκοψει όλες τις σκηνές Gore από την αυθεντική κόπια και στην συνέχεια πλάσαρε το BASKET CASE ως μια “καθαρήκωμωδία

Η σκέψη ότι στα 80s κάποια οικογένεια πλήρωσε εισιτήριο ώστε να δει το BASKET CASE σχεδόν με ερεθίζει!

Όντως το φιλμ βγάζει άφθονο γέλιο. Όταν δεν σε σοκάρει και δεν σε προκαλεί με όλη του την φρίκη, την παράνοια και την κτηνωδία!

Το Plot Twist που ξετρύπωσε, σχετικά γρήγορα, μέσα από το καλάθι του BASKET CASE θέλει τον Duane να έχει έναν δίδυμο αδελφό. Ως παιδιά υπήρξαν σιαμαιοι αλλά η οικογένεια τους επέλεξε να τους χωρίσει. Οι γιατροί που ανέλαβαν την εξαιρετικά δύσκολη επέμβαση φρόντισαν εξαρχής να ξεκαθαρίσουν στην φαμίλια το πως έχουν τα πράγματα :

Ένα από τα δύο αδέλφια δεν θα επιβιώσει από την διαδικασία.

Η επιλογή ζωής και θανάτου δεν ήταν καθόλου δύσκολη. Ο αδελφός του Duane, o Belial, φάνταζε ως το απόλυτα παραμορφωμενο και μοχθηρό πλάσμα. Ένα αφύσικο “καρκίνωμα” με το οποίο ο Θεός ή η φύση αποφάσισε να στιγματίσει τον καημένο τον Duane.

Και κάπως έτσι οι γιατροί αφαίρεσαν τον Belial και στην συνέχεια τον πέταξαν (κυριολεκτικά) στα σκουπίδια…

Να όμως που ο αδικημένος αδελφός αρνήθηκε πεισματικά να πεθάνει. Ο Duane ανακάλυψε τον τηλεπαθητικο δεσμό που τους ενώνει και τον μάζεψε μέσα στο καλάθι του. Με τα χρόνια ο δεσμός τους αναπτύχθηκε σε τόσο έντονο βαθμό που ο Belial κατέληξε να ασκεί τεράστια επιρροή απέναντι στον αδελφό του.

Πλέον οι δυο τους είναι αποφασισμένοι να εντοπίσουν τους γιατρούς που αδίκησαν τον Belial και να τους τιμωρήσουν για την, εγκληματική, “απερισκεψία” που επέδειξαν στο παρελθόν…

Πολλοί μονοζυγωτικοι δίδυμοι στην πραγματικότητα μοιράζονται έναν δεσμό που αγγίζει λεβελ “Λάμψης“. Είναι λες και μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους δίχως να αρθρωσουν έστω μια γαμημενη λέξη! Στο BASKET CASE ο σκηνοθέτης εξετάζει αυτή την γενετική αλυσίδα. Δένει με αυτήν ασφυκτικά τον αφελή ήρωα του και τον εξελίσσει στην αβουλη “μαριονέτα” ενός εκδικητικου, αχορταγου και ανωμάλου τέρατος.

Πάρα το τραγικό origin του και την εγκληματική κακοποίηση που υπέστη δεν διακρίνεις και πολλούς παράγοντες εξιλέωσης στον Belial. Το πλάσμα αυτό τρέφεται αποκλειστικά με σάρκα και εκδίκηση. Είναι κτητικό απέναντι στον αδελφό του και τρελαίνεται όταν τον βλέπει ευτυχισμένο. Τον θέλει πάντοτε δίπλα του ώστε να εξασφαλίζει την επιβίωση του. Ο Belial λειτουργεί περισσότερο ως παράσιτο πάρα σαν αδελφός. Σε μια φάση ο Duane ερωτεύεται μια γυναίκα γεγονός που προκαλεί την ζήλια και την οργή του αδελφού του!

Ο Belial το σκάει από το καλάθι του ώστε να την τρομοκρατησει ενώ κάνει και μια απόπειρα να την βιάσει, χαρίζοντας μας έτσι μια από τις πιο “ΤΙ ΣΤΟΝ ΠΟΥΤΣΟ?!” αλλά και σοκαριστικες σεκάνς του BASKET CASE…

Ο έρωτας για ένα άλλο πρόσωπο αλλά και οι ελευθερίες που προσφέρει μια μεγαλούπολη ωθούν για πρώτη φορά τον Duane να σπάσει τις “αλυσίδες” που τον κρατάνε δέσμιο του Belial. Όμως ακόμη και δίχως την παρουσία του αδελφού του ο νεαρός θα βρεθεί στο στόχαστρο των “φυσιολογικων” κατοίκων της Νέας Υόρκης. Η αφέλεια που τον διακρίνει τον καθιστά κινούμενο στόχο που προσφέρεται για εκμετάλλευση και “άρμεγμα“.

Επίσης το γεγονός ότι ο Duane σε αντίθεση με τον Belial έχει μια ευκαιρία να απολαύσει ένα φυσιολογικό lifestyle και να γευτεί τις ομορφιές της ζωής τον γεμίζει, αναπόφευκτα, με τύψεις και ενοχές. Ο Henenlotter μελετάει την σχέση ανάμεσα στα δύο αδέλφια με σχεδόν “Σαιξπηρικο” τρόπο.

Στο φινάλε εδώ έχουμε μια ιστορία ενηλικίωσης που σου θυμίζει ότι καμία φορά για να γίνεις πραγματικά ευτυχισμένος οφείλεις να κόψεις βίαια και απότομα τα δεσμά που σε ενώνουν με την προβληματική ή αυταρχικη οικογένεια σου και τα οποία σε κρατάνε συνεχώς “πίσω“.

Αλλά το BASKET CASE ΔΕΝ είναι κάποια θεατρική τραγωδία. Είναι πρωτίστως ένα Schlock Movie που στοχεύει στην πρόκληση (ακραίων) συναισθημάτων και την ψυχαγωγία του θεατή. Ναι μπορείς να αντιληφθείς τον Belial ως μια Body Horror αλληγορία γύρω από ορισμένα κοινωνικά ζητήματα όμως στην τελική το τέρας εδώ βγαίνει από το καλάθι του με σκοπό να σου προκαλέσει σιχαμαρα, ενθουσιασμό και σε κάποιες στιγμές και άφθονο “ένοχο” γέλιο.

Εκτός των δύο αδελφών σε πρωταγωνιστές εξελίσσονται τόσο η πόλη όσο και οι κάτοικοι της. Ο σκηνοθέτης κατέφυγε σε ερασιτέχνες “ηθοποιούς” και κάπως έτσι ο Duane καταλήγει να κινείται σε μια 80s Νέα Υόρκη “βρώμικη”, σεξουαλικη και χυδαία και που μοιάζει βγαλμένη από τους Βρώμικους Κόσμους του Τσαρλς Μπουκόφσκι. Αν φυσικά ανάμεσα στους ταλαιπωρους και σαλεμενους “ήρωες της καθημερινότητας” του συγγραφέα συναντουσαμε και ένα τέρας που κατοικεί και καραδοκεί μέσα σε ένα καλάθι!

Τα γυρίσματα έγιναν με Guerilla τακτικές. Τα σκηνικά της ταινίας είναι μόλις ένα ξενοδοχείο και τα σοκάκια της πόλης. Ο Belial είναι μια μαριονέτα που την κινούσε η κόρη ενός παραγωγού καθώς μονάχα το δικό της χέρι ήταν αρκετά μικρό ώστε να χωρέσει εκεί μέσα! Για να φαντάζει πιο ρεαλιστικός επιστρατευτηκε το stop motion. Όλα αυτά υπό την καθοδήγηση ενός σκηνοθέτη που έγραφε το σενάριο “στο πόδι“, ήταν αναγκασμένος να ψάχνει συνεχώς για περισσότερα χρήματα και που δεν είχε ιδέα τι έκανε.

Ευτυχώς η “κωμική” εκδοχή του BASKET CASE σύντομα πετάχτηκε στον κάλαθο των αχρήστων και το φιλμ παίχτηκε αυτούσιο στις μεταμεσονυχτιες προβολές, ορισμένων, σινεμά. Η κυκλοφορία του μέσω VHS του εξασφάλισε την σφραγίδα / παράσημο του Cult. Ακόμη και κριτικές τύπου “ultra-cheap monster film” κατέληξαν να κολακεύουν το πόνημα του σκηνοθέτη.

Τo Cult στάτους που κέρδισε το φιλμ έδωσε την δυνατότητα στον Frank Henenlotter να συνεχίσει να κάνει το σινεμά που γούσταρε αλλά και να επεκτείνει την μυθολογία του BASKET CASE μέσα από δύο sequels.

Με το πέρασμα των εποχών o Belial τρυπωσε σε σειρές όπως τα X~FILES και THE SIMPSONS ενώ συνεχίζει να στοιχειώνει και να γοητεύει μέχρι και σήμερα ακόμη και mainstream σκηνοθέτες, όπως πχ ο James Wan.

Τι ακριβώς συμβολίζει το σινεμά του Henenlotter το ξεκαθάρισε απόλυτα ο ίδιος σε παλαιότερη του δήλωση :

“I always felt that I made exploitation films. Exploitation films have an attitude more than anything – an attitude that you don’t find with mainstream Hollywood productions. They’re a little ruder, a little raunchier, they deal with material people don’t usually touch on, whether it’s sex or drugs or rock and roll.”

Μακάβρια και Sleazy αίσθηση του χιούμορ, πρακτικό Body Horror και Gore, τζούρες από Σαιξπηρικη τραγωδία, μηδέν ίχνος βαριάς φιλοσοφίας, επιρροές από Χίτσκοκ, De Palma αλλά και Giallo σινεμά, μια ασβέστη καυλα για τις Grindhouse προβολές…

Όλα τα παραπάνω μετουσιωθηκαν σε ένα Exploitation / Schlock και “μεταλλαγμένοRevenge Movie που θα έκανε μέχρι και το εμβληματικό μουστάκι του Charles Bronson να μαραζώσει και να πέσει!

Τα 80s έβγαλαν πολλά διαμαντάκια του Horror και Sci~Fi σινεμά. Κάποια από αυτά είναι τόσο αλλόκοτα και ακραία που αναγκάστηκαν να κρυφτούν μέσα σε κάποιο καλάθι.

Σήμερα το BASKET CASE παραμένει κρυμμένο μέσα στο καλάθι του όμως δεν δείχνει τον παραμικρό εφησυχασμο. Είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμο να γραπωσει, να δαγκώσει, να σκοτώσει και να βιάσει. Τα πάντα προς όφελος της ” ένοχης” ψυχαγωγίας σου.

Το μοναδικό πράγμα που απαιτεί από εσένα είναι να τολμήσεις να σηκώσεις το καπάκι ώστε να ρίξεις μια ματιά…

Υ. Γ. Αφιερωμένο στην Κατερίνα που ανήκει στην ελίτ των μελετητών του Schlock και ας αρνείται να με διαφωτίσει επάνω στο είδος!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: