FOR YOUR EYES ONLY : Έλληνες Sugar Daddies και παπάδες εναντίον της MI6.

by Αντρέι Κοτσεργκιν

Ένας κατάσκοπος επισκέπτεται τον τάφο της αδικοχαμένης γυναίκας του ώστε να αφήσει λουλούδια.

“We Have All The Time in The World.”

Η επιγραφή επάνω στην ταφόπλακα ξυπνά γλυκόπικρες αναμνήσεις. Επίσης “ξυπνά ” και τον θεατή καθώς τον φέρνει αντιμέτωπο με την απορία :

Ωπα. Γιατί ύστερα από τόσες ταινίες ο Bond θυμήθηκε την Tracy? Πως και “ξέθαψαν “οι Saltzman και Broccoli το On Her Majestys Secret Service ξαφνικά?

Αποφάσισε επιτέλους το franchise να γυρίσει τον ήρωα στις κατασκοπικες και πιο θνητες ρίζες του?

Ήρθε επιτέλους η ώρα να κλείσει μια και καλή ο James Bond τους ανοιχτούς λογαριασμούς του με την Νέμεσις του, Ernst Stavro Blofeld?

Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα είναι :

Ναι και όχι ακριβώς…

“The Chinese have a saying; Before setting out for revenge, you first dig two Graves.”

Αφού ο Bond υποβάλει τα σέβη του στην Tracy τον βλέπουμε να επιβιβαζεται σε ένα ελικόπτερο. Γρήγορα διαπιστώνουμε ότι το έχει σαμποταρει ένας φαλακρός Villain που βρίσκεται επάνω σε αναπηρικό καροτσάκι και που έχει στην αγκαλιά του μια λευκή γάτα αλλά τον τύπο αυτό ΔΕΝ τον λένε επίσημα “Ernst Stavro Blofeld”. Μπορεί κάλλιστα να είναι κάποιος εντελώς διαφορετικός φαλακρός Evil Mastermind Villain με γάτα που έχει beef με τον James Bond…

Το μεγάλο σατανικό σχέδιο αυτού του… ανώνυμου Villain είναι να χρησιμοποιήσει το ελικόπτερο ως… τηλεκατευθυνομενο ώστε αρχικά να τρομοκρατησει τον Bond και στην συνέχεια να τον οδηγήσει στην μοιραία πτώση του.

Προφανώς ο 007 ανακτά τον έλεγχο του ελικοπτέρου και στη συνέχεια το επιστρατεύει ώστε να πετάξει τον ανώνυμο, φαλακρό Villain μέσα… σε ένα φουγάρο.

Ελπίζω τουλάχιστον να την γλίτωσε ο γατουλης…

Καθώς ξεκινάει το σήμα κατατεθέν τραγούδι της εισαγωγής αρχίζεις να καταλαβαίνεις ότι τελικά ο πιο ραδιουργος και αμείλικτος Villain του Bond franchise ήταν ο… Albert Broccoli.

Στις αρχές των 80s δημιουργήθηκε το, περίφημο πλέον, “Bond σχίσμα“. Έχοντας εξασφαλίσει τα δικαιώματα της THUBDERBALL νουβέλαςτου Ian Fleming ο παραγωγός Kevin McClory το 1983 προχώρησε στην δημιουργία του NEVER SAY NEVER AGAIN, μιας Bond ταινίας που δεν θα κυκλοφορούσε υπό την σφραγίδα της EON Productions. Μάλιστα ο θρασυς McClory δεν δίστασε να επαναφέρει τον Sir Sean Connery στον ρόλο του 007!

Η συμφωνία που έκλεισε ο McClory του εξασφάλισε και το μονοπώλιο επάνω στον χαρακτήρα του Blofeld. O Villain κάνει (ξανά) την εμφάνιση του στο NEVER… και αυτή την φορά τον ενσάρκωσε ο Τιτανας Max Von Sydow

Προφανώς ο Broccoli δεν το πήρε και πολύ ψύχραιμα που του “έφαγαν” τον πιο εμβληματικό του Villain και πήρε την απόφαση να ξεκάνει τον “Ernst Stavro Blofeld” στην εισαγωγή του FOR YOUR EYES ONLY με απότομο, άκομψο και σχεδόν καρτουνιστικο τρόπο.

Λίγο πριν πεθάνει ο “Blofeld” εκλιπαρει για την ζωή του λέγοντας στον Bond ότι θα του αγοράσει ένα… ντελικατεσεν, ή κάτι τέτοιο τεσπα…

Η περίεργη αυτή ατάκα αποτέλεσε έμπνευση του Broccoli που την απέδωσε στους γκάνγκστερ του Σικάγο των 50s. Πολύ συμβολικά και ο ίδιος λειτούργησε εδώ ως εκδικητικός “γκάνγκστερ” καθώς για να επουλώσει τον εγωισμό του δεν δίστασε να ξεχεσει τον πιο διαχρονικό και κλασσικό Villain του franchise…

Sir Roger Moore σε παρτίδα τάβλι με τον “Νονό”.

Η εισαγωγή του FOR YOUR EYES ONLY ακροβατεί ανάμεσα στο σοβαρό και το δραματικό (τάφος) και στην απόλυτη παρωδία (ελικόπτερο). Έτσι καταλήγει να λειτουργεί και το υπόλοιπο φιλμ.

Το MOONRAKER εκτόξευσε τον James Bond στο διάστημα και απογείωσε τις εισπράξεις στο Box Office, επωφελουμενο φυσικά και από την αδιανόητη επιτυχία που σημείωνε το STAR WARS εκείνη την εποχή. Μαζί τους όμως εκτοξεύτηκε κατακόρυφα και η Campιλα που διέκρινε το franchise τα τελευταία χρόνια. Το JAMES BOND είχε φτάσει επικίνδυνα κοντά στο όριο να εξελιχθεί σε αυτοπαρωδια.

Ειλικρινά αν το franchise συνέχιζε να ακολουθεί τροχιά MOONRAKER δεν θα χρειαζόταν αργότερα ο Michael Myers να συνθέσει τους Austin Powers και Doctor Evil…

Θα φρόντιζαν να το κάνουν πρώτοι οι Saltzman και Broccoli!

Ευτυχώς οι παραγωγοί τελικά διέκριναν ότι η εξάρτηση που είχε αναπτύξει το franchise με τα παλαβά γκατζετ του Q, το εξωφρενικό χιούμορ και τις σχεδόν καρτουνιστικες σκηνές δράσης και stunts το ζημιωνε ποιοτικά. Βέβαια έπαιξε τον ρόλο του ότι όλα αυτά επίσης κόστιζαν αρκετά και οι παραγωγοί ήθελαν να ρίξουν αισθητά το μπάτζετ της επόμενης ταινίας τους.

Το FOR YOUR EYES ONLY ρίχνει τον James Bond πίσω στις πιο “μινιμαλιστικες” και κατασκοπικες ρίζες του. Τα γκατζετ δεν βγαίνουν αυτή τη φορά έξω από το Q Branch ενώ ακόμη και το αμάξι του Bond (συμβολικά) ανατιναζεται στην πρώτη κιόλας πράξη του φιλμ! Και ο “σούπερ κατάσκοπος” καταλήγει να οδηγάει ένα Citroen !

Το FOR YOUR EYES ONLY μπορεί να κάνει στροφή στο παρελθόν αλλά ο σεναριογράφος Richard Maibaum αρνείται να καταργήσει τα στανταρακια που ακολουθούσε στα σενάρια του. Κάπως έτσι έχουμε πάλι ολόκληρη την πλοκή να περιστρέφεται γύρω από ένα MacGuffin αντικείμενο και τον Bond να ακολουθεί την γνώριμη διαδρομή των καταδιωξεων και των stunts. Επίσης πλέον έχει γίνει απόλυτα ξεκάθαρο ότι η “κατασκοπικη μέθοδος” του 007 μεταφράζεται στην εξής ρουτίνα :

Ο Bond πέφτει αιχμάλωτος του Villain. Ο Villain αντί να τον σκοτώσει εν ψυχρώ κάθεται και του αποκαλύπτει το μεγάλο του σχέδιο (που σε αυτό το φιλμ δεν είναι και τόσο “μεγάλο). Στην συνέχεια αποφασίζει να τον σκοτώσει με έναν φουλ υπερβολικό τρόπο (σε αυτό το φιλμ προσπαθεί να τον ταισει σε κάτι καρχαρίες). Ο Bond βρίσκει έναν βολικό τρόπο ώστε να αποδράσει και στην συνέχεια με ακόμη πιο βολικό τρόπο βρίσκει και μια λύση ώστε να του καταστρέψει τα σχέδια.

Στο FOR YOUR EYES ONLY η λύση έρχεται μέσα από το… ράμφος ενός ΡΟΥΦ παπαγάλου…

Ο Sir Roger Moore, εύστοχα, εκδήλωσε την δυσαρέσκεια του για το “plot twist” που ήθελε τον παπαγάλο να του αποκαλύπτει την τελική τοποθεσία του αντιπάλου του. Μάλιστα επισήμανε ότι κάτι τέτοια “χαζά σκηνικά” έδιναν τροφή στους κριτικούς που ξεχεσαν τις προηγούμενες ταινίες. Τελικά όμως ο παπαγάλος όχι μόνο έμεινε ακλόνητος μέσα στο σενάριο αλλά μερικά χρόνια αργότερα έκανε και ένα cameo στο LICENSE TO KILL!

Πάντως για να είμαστε δίκαιοι ο παπαγάλος στο φινάλε κλέβει την παράσταση καθώς κατορθώνει να τρολαρει μέχρι και την “σίδηρα Κυρία“, Μάργκαρετ Θάτσερ!

Επίσης δεν γίνεται να είμαστε φουλ επικριτικοι απέναντι στον σεναριογράφο. Πλέον το Bond franchise λειτουργούσε με την λογική εταιρείας τύπου McDonald’s. O Maibaum κάθε σκηνή που έγραφε ήταν υποχρεωμένος να την περνάει πρώτα από ” ειδική επιτροπή“, η οποία αποτελούνταν από τους Broccoli, Saltzman, μερικούς stuntmen και κάτι άκυρους υπαλλήλους, ώστε να εξασφαλίσει την έγκριση της…

Ο Moore εκτός του παπαγάλου είχε ενστάσεις και για μια σκηνή όπου ο χαρακτήρας του σπρώχνει έναν Henchman στον θάνατο του. “Ναι είναι κάτι που θα έκανε o James Bond. Όχι όμως ο δικός μου Bond.”…

Τελικά και αυτή η σκηνή γυρίστηκε και κατέληξε να λειτουργεί μια χαρά. Πάντως το φιλμ αυτό απέτυχε να μας συστήσει σε εμβληματικους ή cool μπραβους όπως έκαναν τα προηγούμενα. Αυτά που κρατάω είναι ότι όλοι τους μοιάζουν με… Μπιτνικς, ότι ένας από αυτούς είναι Γερμανός Ολυμπιονίκης σκιέρ που παράλληλα εργάζεται ως επαγγελματίας δολοφόνος και ότι ανάμεσα στα Καθάρματα της ταινίας διακρίνουμε έναν φιλόδοξο Charles Dance να κάνει τα πρώτα του βήματα στην βιομηχανία!

Ο κεντρικός Villain εδώ πληρώνει το γεγονός ότι το franchise αποφάσισε να ακολουθήσει, ύστερα από πολλά χρόνια, χαμηλές πτήσεις. Μικρό σχέδιο ίσον μικρός κακός. Ουσιαστικά ο Villain εδώ είναι ένας Ελληνικής καταγωγής ξιπασμενος αριστοκράτης, που στο παρελθόν υπήρξε λαθρεμπορος, και εργάζεται ως διπλός κατάσκοπος για τους Ρώσους. Το πιο αξιομνημονευτο χαρακτηριστικό του είναι ότι πρόκειται για έναν επίδοξο… Sugardaddy

Αλλά θα επανέλθουμε αργότερα σε αυτό!

Αυτό που διασώζει κάπως τον “Aristotle Kristatos“, του Julian Glover, είναι η φουλ Ελληνική βεντέτα που ανοίγει με τον “Milos Columbo“, του Τιτανα Topol.

Εκκεντρικός και φουλ ψυχαγωγικός ο Topol δίνει το κάτι παραπάνω στην έχθρα δύο λαθρεμπορων που ενώ στο παρελθόν υπηρέτησαν στην Αντίσταση και “πολέμησαν τους κομουνιστές” πλέον έχουν εξελιχθεί σε ορκισμένους εχθρούς. Μάλιστα ένα από τα προϊόντα που πουλάει λαθραία εδώ ο Topol είναι τα… φυστίκια και τα οποία τα καταναλώνει λαίμαργα στις περισσότερες σκηνές του!

“You have what the Greeks call “thrausos” – guts!”

O Sir Roger Moore από την πλευρά του παραδίδει μια στιβαρή Bond ερμηνεία πάρα το γεγονός ότι έμπαινε σε σχετικά προχωρημένη ηλικία. Βέβαια παραλίγο να μην τον βλέπαμε στο FOR YOUR EYES ONLY…

Το συμβόλαιο του Moore είχε λήξει και από ότι φαίνεται οι Saltzman και Broccoli εκείνη την περίοδο γούσταραν τρελά το FLASH GORDON φιλμ, καθώς πέραν του Topol σχεδίαζαν να υπογράψουν και τον Timothy Dalton ως νέο 007! Ο Dalton τελικά αρνήθηκε επειδή πίστευε (δικαίως) ότι το franchise ήταν ακόμη υπερβολικά Campy για το ύφος και τα γούστα του. Όταν ο Moore έμαθε για την πισοπλατη μαχαίρια που πήγαν να του ρίξουν οι παραγωγοί δήλωσε στα μίντια ότι δεν θα επέστρεφε ως Bond. Τελικά μάλλον τα βρήκαν μεταξύ τους.

Στο FOR YOUR EYES ONLY αντικριζουμε και μια θεαματική αλλαγή ως προς τον τρόπο που αντιμετωπίζει το franchise τα θρυλικά “Bond Girls” του.

Εδώ ο Bond όχι μόνο δεν ρίχνει την Melina, της Carole Bouquet, από τα πρώτα λεπτά της γνωριμίας τους στο κρεβάτι αλλά την βλέπουμε να εξελίσσεται σε ικανότατο sidekick του. Σε μια φάση μάλιστα του σώζει την ζωή με την βαλιστρα της! Το σενάριο πασχίζει να δημιουργήσει ένα βαθύτερο δέσιμο ανάμεσα τους, που περιλαμβάνει στοιχεία αρχαίας ελληνικής τραγωδίας και ανατολίτικης φιλοσοφίας. Με την έννοια ότι σε έναν μεταξύ τους διάλογο γύρω από την εκδίκηση η Melina αναφέρει την Ηλέκτρα και ο Bond απαγγέλει Κομφούκιο!

Η εισαγωγική σεκάνς με τον Bond να αφήνει λουλούδια στον τάφο της δολοφονημένης γυναίκας του ίσως και να λειτουργεί ως το κλειδί ώστε αργότερα να δεθεί με ένα Bond Girl που εδώ γίνεται μάρτυρας της δολοφονίας των γονιών της. Πάντως όλη αυτή η χημεία στο τέλος δεν καταλήγει σε κάτι το πραγματικά ουσιώδες.

Η τραγική αλλά σιναμα και εξαιρετικά δυναμική Melina φαίνεται να διώχνει τις οποίες κατηγορίες “μισογυνισμου” που συνόδευαν διαχρονικά το franchise. Η ειρωνεία είναι ότι παράλληλα το FOR YOUR EYES ONLY εισέρχεται σε φουλ Mode “ΝΑΙ ΕΙΣΑΙ ΜΙΣΟΓΥΝΗΣ “!

Εδώ ο Kristatos αρχικά μας παρουσιάζεται ως ο “προστάτης” μιας νεαρής πατινεζ που φιλοδοξεί να συμμετάσχει στους Ολυμπιακούς αγώνες. Η ηθοποιός Lynn-Holly Johnson που υποδύθηκε την “Bibi Dahl” είχε ίδια ηλικία με την Bouquet όμως φυσιογνωμικα έμοιαζε με ανήλικη. Μάλιστα η ανεπίσημη εκδοχή του σεναρίου, όπως αποκάλυψε αργότερα ο Moore, την παρουσίαζε ως 16χρονη

Η Bibi με το που γνωρίζει τον James προσπαθεί να… τον αποπλανήσει. Προς τιμήν του ο 007 αντιστέκεται στα θέλγητρά της και με φουλ Roger Moore ύφος την προτρέπει να πάνε καλύτερα για “κάνα παγωτό“!

Και εκεί που ως θεατής βγάζεις το καπέλο στον Bond για την ηθική και το σθένος που επέδειξε στο τέλος η ταινία σου σερβίρει σκηνές και ατάκες σαν και αυτή :

Μπορεί στο φινάλε ο επίδοξος Sugardaddy Kristatos να βρήκε τον θάνατο του αλλά η Bibi κατόρθωσε να βρει νέο “σπόνσορα” στο πρόσωπο του πιο… τσαχπινη Milos Columbo, που σε αντίθεση με τον Bond δεν είχε ηθικούς φραγμούς στο να… φυστικωσει την νεαρή αθλήτρια!

Η Bibi με τα παγοπέδιλα της και την… Εμ “νεανική ανεμελιά” της σχεδόν αποκεφάλισε ότι στοιχεία φεμινισμού πρόλαβε να χτίσει η Melina.

Εξίσου αμφιλεγόμενο με τον χαρακτήρα της Rubi κρίθηκε και το αυθεντικό πόστερ της ταινίας…

… και το οποίο παρέπεμπε περισσότερο σε Αμερικανικό Exploitation Movie, τύπου I SPIT ON YOUR GRAVE. Κάτι που προφανώς έθιξε το εκλεπτυσμένο γούστο των Βρετανών!

Σκηνοθετικά τα πράγματα είναι εξίσου ανισα. O Joh Glenn πήρε προαγωγή από film editor σε ρόλο σκηνοθέτη και έκανε ότι καλύτερο μπορούσε έχοντας στην διάθεση του περιορισμένα μέσα και μπάτζετ και ένα αρκετά κλισέ και διχασμένο σενάριο. Προσπάθησε να ακολουθήσει μια πιο μνιμαλιστικη προσέγγιση αλλά παράλληλα να μας δώσει και θεαματικές καταδιώξεις μέσα σε μια χιονισμένη Ιταλία και μονομαχίες στον βυθό του ωκεανού.

Εκεί που υστερεί αισθητά το φιλμ είναι στο κομμάτι της μουσικής. Ο συνθέτης Bill Conti από την μία προσπάθησε να διατηρήσει το ύφος του John Barry στον αντίποδα προχώρησε και σε κάτι “εκκεντρικές” μουσικές επιλογές, ενσωματωνοντας μέχρι και funk, τύπου DEATH WISH 3,μελωδίες σε ορισμένες σκηνές. Σε μια φάση ακούμε σόλο ηλεκτρικής κιθάρας σε μιξ με κάτι… παραδοσιακές ισπανικές μελωδίες. Σε μια άλλη σκηνή χώνει εντελώς στο άκυρο ένα πιάνο και γενικότερα εδώ η μουσική επένδυση όχι μόνο δεν λειτουργεί προς όφελος της ταινίας αλλά καταλήγει να σε εκνευρίζει κιόλας.

Σε κάπως καλύτερη μοίρα βρίσκεται το εισαγωγικό τραγούδι της Sheena Easton, που και πάλι απλά είναι ένα τυπικό δείγμα 80s μουσικής.

Στην τελική αυτά που προσωπικά ξεχωρίζω από το FOR YOUR EYES ONLY είναι η προσπάθεια του franchise να μας δώσει ξανά ένα Bond Girl με δυναμισμό και ουσία, ο παπαγάλος τρολ στην τελευταία σκηνή αλλά και το απέραντο σκηνικό Ελληνικής ομορφιάς και γραφικότητας που κατακλύζει μεγάλο μέρος της ταινίας.

Το FOR YOUR EYES ONLY γυρίστηκε εν μέρη στην Κέρκυρα (που εδώ στην πρώτη πράξη λειτουργεί και ως “Ισπανία). Το να ακούς τον Topol να μιλάει Ελληνικά με προφορά έχει την φάση του ενώ από την μεριά του ο Bond δεν χάνει (πάλι) την ευκαιρία να πουλήσει μούρη μοστραροντας τις γνώσεις που έχει επάνω (και) στην Ελληνική γαστρονομία και τα κρασιά μας!

Και φυσικά στο φινάλε έχουμε μια επική “τελική μονομαχία” (που περιλαμβάνει θεαματικές σεκάνς ορειβασίας και ένα όχι ιδιαίτερα θεαματικό πιστολίδι) να εκτυλίσσεται στα Μετέωρα!

Στους Saltzman και Broccoli βγήκε η ψυχή ώστε να μπορέσουν να κάνουν εκεί τα γυρίσματα τους. Οι ντόπιοι μοναχοί δεν γούσταραν το βίαιο ύφος των Bond ταινιών και έκαναν ότι περνούσε από το χέρι τους ώστε να σαμποτάρουν τα γυρίσματα. Τελικά με απόφαση της Κυβέρνησης επετράπη στην παραγωγή να γυρίσει σκηνές αλλά μόνο έξω από το μοναστήρι. Κάπως έτσι ο σκηνοθέτης κατασκεύασε το δικό του “μοναστήρι” σε ένα βουνό λίγο πιο πέρα! Βέβαια κάπου παρεξήγησε την κουλτούρα μας και απέδωσε τους ορθόδοξους μοναχούς ως καπουτσινους!

Ούτε καν ο γοητευτικός Sir Roger Moore δεν μπόρεσε να κάμψει την σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων παπάδων. Σε μια φάση ο αθεόφοβος τους προσέγγισε και τους δήλωσε ότι ήταν οκ να κάνουν το γύρισμα διότι στο παρελθόν υπήρξε… “Άγιος“!

Ο Bond μπορεί να έχασε την αναμέτρηση με το παπαδαριό μας όμως σίγουρα κατατροπώσε το Box Office του 1981.

To FOR YOUR EYES ONLY έβγαλε σχεδόν 200 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις και έσωσε το στούντιο της United Artists από μια σχεδόν βέβαιη χρεωκοπία, στην οποία την είχαν σπρώξει οι εμμονές που επέδειξε ο σκηνοθέτης Michael Cimino καθώς έχτιζε τις ματαιοδοξες “Πύλες του Παραδείσου” του.

Οι Sir Roger Moore, John Glenn και Richard Maibaum διατήρησαν τις άδειες τους να “σκοτώνουν” όμως πλέον ήταν απόλυτα ευδιάκριτο το γεγονός ότι το Bond franchise θα “πέθαινε” αν δεν προχωρούσε σε ριζικές αλλαγές.

Αλλά οκ είναι γνωστό ότι γενικά οι Βρετανοί δεν βιάζονται!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: