The… ΚΟΠΑΝΟΙ : Το απόλυτο Cult “κόλπο” των 80s.

By Αντρέι Κοτσεργκίν

“Νύχτα βγήκαν στο κλαρί και πήρανε τους δρόμους,
κάτι τύποι πονηροί, κρυφά απ’ τους αστυνόμους.
ήταν οχτώ και φτιάξανε τη συμμορία της πλάκας
και αρχηγός τους ήτανε, ένας ψηλός και βλάκας.

Ο μαφιόζος ο κακός έδωσε εντολή,
κανείς λευκός και όλοι τους να ‘ναι με αναστολή
να ζούνε μόνο απ’ την ψευτιά και από την κλεψιά
και έτσι εφτά μαζεύτηκαν και μια μισοριξιά.”

Μέσω μιας (σχεδόν) γουέστερν ποίησης και (παρα)πατώντας επάνω στις διδαχές του “δασκάλουSergio Leone o Γιώργος Κωνσταντίνου μας συστήνει σε εφτά σεσημασμενα Καθάρματα και ένα “σκατο” ή “υπόθετο“, ανάλογα με το πως το προτιμάτε.

Οι μικροεγκληματίες σχηματίζουν μεταξύ τους την συμμορία από την οποία πραγματικά εμπνεύστηκε ο Quentin Tarantino τους RESERVOIR DOGS του και υπό τις οδηγίες του “δασκάλου” (όχι του Leone!) ετοιμάζονται να κάνουν την μπιζνα της ζωής τους, ληστευοντας μια τράπεζα!

Όμως οι συμμοριτες μας ξεκινάνε με χάντικαπ τον σχεδιασμό της ληστείας διότι έχουν να αντιμετωπίσουν τρεις σκληρές αλήθειες :

Α. Ο πληροφοριοδοτης τους εξαρχής έχει σκοπό να τους προδώσει, παραδίδοντας τους στους μπάτσους.

Β. Ο “εγκέφαλος” της σπειρας καλείται συνεχώς να ξεφεύγει από τα χέρια / ταναλιες της ευτραφους και νυμφομανους σπιτονοικοκυρας του ενώ παράλληλα μπλέκεται και σε ερωτικό τρίγωνο με την γκομενα του αφεντικού του.

Γ. Ολόκληρη η συμμορία αποτελείται από αποτυχημένους ηλιθιους που στην πλειοψηφία τους έχουν κάνει περισσότερο φυλακή πάρα “κόλπα”.

Μακάρι να μπορούσα να σας πω ότι μέσα από την Heist Οδύσσεια του The Κόπανοι τα εφτά Καθάρματα και το ένα το σκατο ” κέρδισαν” όντως κάτι. Αλίμονο φαινόταν εξαρχής ότι ήταν προορισμένοι μονάχα για αποτυχία και εξευτελισμό

Τουλάχιστον έχουν την παρηγοριά ότι μέσα από τις ατάκες και την περιπέτεια τους κατόρθωσαν να εξελιχθούν στους εφτά (και κάτι εκατοστά) άδοξους αντιήρωες που αρμόζουν στην τότε αλλά και την τώρα Ελληνική κοινωνία. Ένα κατόρθωμα που από το 87 μέχρι και σήμερα εξασφαλίζει στο φιλμ του Γιώργου Κωνσταντίνου όχι το “στίγμα” αλλά ένα παράσημο…

Αυτό του απόλυτου Cult Classic Movie.

Δίχως την παραμικρή αμφισβητήση τοThe Κόπανοι μέχρι και σήμερα εξακολουθεί να ανήκει στην “Elite Four” της 80s Ελληνικής βιντεοκασέτας. Το ποίες άλλες τρεις ταινίες το στελεχώνουν εναποκειται καθαρά στην δική σας κρίση και τα γούστα. Η θέση που κατέχει το φιλμ του Κωνσταντίνου παραμένει διαχρονικά ακλόνητη πάντως.

Ο σκηνοθετης / σεναριογράφος και πρωταγωνιστής σφυρηλατει μια ξεκαρδιστική “Actionκωμωδία όπου όλα τα αστεία, οι ατάκες και οι χαρακτήρες λειτουργούν “ρολόι” (σε χτυπητη αντίθεση με την σπείρα του που δεν φαίνεται ικανή ούτε καν να πουλήσει, τουρκικά, ρολόγια στην Μαύρη Αγορά…) και μένουν χαραγμένα, ανεξίτηλα, στην μνήμη σου. Οι σκηνές “δράσης” είναι φιλοδοξες αλλά ταυτόχρονα και εντελώς ανορθόδοξες. Ακολουθώντας ίσως τις τακτικές του σινεμά της CANNON και της φαμίλιας Sidaris ο Κωνσταντίνου στην τρίτη πράξη στήνει μια “επική “καταδίωξη με περιπολικά, αγροτικά φορτηγά, νεκροφόρες, μηχανές, ένα” σκατο” που εξελίσσεται σε “Σπύρο Λούη” λαμογιας, προδοσίας και ταχύτητας και επιστρατεύει μέχρι και ένα ιδιωτικό αεροπλάνο! Όλα αυτά με ένα ψυχωμενο και ποικιλόμορφο cast που κάνει από μόνο του τα stunts.

Κάπου εδώ όμως ήρθε η στιγμή να θυμηθούμε και να εξυμνησουμε τους εφτά Κοπανους και το ένα το σκατο που στελεχωσαν την συμμορία…

Λεωνίδας & Βλάσης aka “Το Σκατο” aka “Το υπόθετο” aka “Μισοριξιά” ( Γιώργος Κωνσταντίνου / Τάσος Ψωμοπουλος)

Ο Λεωνίδας είναι ο “εγκέφαλος” της σπειρας. Ο άνθρωπος που καλείται να στελεχώσει και να οργανώσει την συμμορία. Για κακή τους τύχη τα εγκληματικά skills του είναι παρόμοιας δυναμικής με την κιτς γκαρνταρόμπα του. Ένας αποτυχημένος μικροεγκληματίας που για να επιβιώσει αναγκάζεται να κάνει τον ζιγκολό στην σπιτονοικυρα του. Στο πλευρό του συναντάμε τον Βλάση (αρκεί φυσικά να χαμηλώσουμε αρκετά πρώτα το βλέμμα μας!). Ο Ψωμοπουλος μας συστήνει σε ένα από τα πιο προδοτικα λαμογια που έχουμε απολαύσει σε ταινία ενώ παράλληλα αποδεικνύεται και ικανότατος κασκαντέρ, καθώς εδώ προς το φινάλε την βλέπει “James Bond” καθώς καλείται να ξεφύγει από τους έλικες ενός τζετ! Οι δύο ηθοποιοί σχηματίζουν ένα από τα πιο αξιομνημονευτα Dynamic Duos του Ελληνικού σινεμά.

Δούκας (Κώστας Παληος)..

Βετεράνος ηθοποιός που προσθέτει “Βρετανικό” φλεγμα και Ευρωπαϊκή αύρα στην πλοκή. Τζεντλεμαν αλλά και χαρτοκλεφτης επιβιώνει κλέβοντας στο πόκερ ενώ δεν διστάζει να ξαφριζει κοσμικές κυρίες παίζοντας μαζί τους παρτίδες Θανάση. Διακρίνεται από ευελιξία και πονηριά όμως υστερεί αισθητά σε μπράτσα και γενναιότητα. Επίσης απεχθάνεται την βαρβαρότητα και τον σωματικό πόνο. Για να αναπληρώσει αυτές τις αδυναμίες του φροντίζει να δίνει κάνα μεροκάματο στον…

Φούσκας (Κώστας Μακεδος)…

Ανθρώπινη Ασπίδα” με όλη την σημασία της φράσης. Το επαγγελματικό μότο μότο είναι “Αφεντικό να με δείρει?” μιας και δουλειά του είναι να τρώει ξύλο για λογαριασμό του Δούκα. Τίμιος εργάτης του υπόκοσμου που δεν διστάζει να κάνει υπερωρίες ενώ παράλληλα καταναλώνει, λαίμαργα και ψύχραιμα, το το σάντουιτς του.

Μίκης & Γκογκο (Γιάννης Βουρος / Γιώργος Πετροχειλος)…

Ίσως το πιο πειραματικό casting της ταινίας. Punks not Dead αλλά εδώ η “αλήθεια” δεν βρίσκεται στους Sex Pistols αλλά μέσα στις ντίσκο. Μάχιμα μέλη της σπειρας που καλούνται πρώτα να λύσουν τις διαφορές που έχουν μεταξύ τους. Τους πλαισιώνουν οι Σουζι και Βανέσα, δύο δυναμικές γκομενες που λειτουργούν ως πόλος αντιπαράθεσης για τους δύο συνεργάτες / ανταγωνιστές.

Τούφας (Μάρκος Λεζές)…

Wannabe “αμάλγαμα” των Μπρους Λι και Τσακ Νόρις. Οκ οι ικανότητες του στο καράτε δεν κυμαίνονται σε ανάλογο επίπεδο αλλά σίγουρα παίζει στα ίσα τον Τσακ όσον αφορά τις τριχαρες που έχει στο στήθος. Ζορίζεται όταν καλείται να αντιμετωπίσει ισάξιους αντιπάλους όμως ο πραγματικός Κρυπτονιτης του είναι τα σκυλιά. Υποφέρει από μια ψυχολογική πάθηση καθώς στο σκοτάδι βλέπει τους πάντες ως γιαπωνεζους νιντζα. Είναι τα μπράτσα της σπειρας ενώ η ικανότητα του Λεζέ να ξεριζωνει πόρτες αυτοκινήτων με τα γυμνά του χέρια είναι πραγματικά αξιοσημείωτη!

Κοράκι (Δημήτρης Βασματζης)…

Ότι κοντινότερο έχει βγάλει το σινεμά μας σε Crispin Glover!

Τόσο εκκεντρικός, γοτθικός και απόκοσμος ταυτόχρονα που αν ζούσε στο Hollywood πιθανότατα θα αποτελούσε μουσο των Tim Burton και David Lynch.

Στο πλευρό του έχει μόνιμα τονΓέρο” (Μιχάλης Αρσένης), έναν κουφό ιδιοκτήτη γραφείου τελετών. Διότι στην τελική οι νεκροί δεν έχουν και πολλά να μας πουν….

Μπάμπης “ο Εγκέφαλος” & Λιάνα (Κώστας Καραγιώργης / Λίντα Γιγα)…

O ” Joe Cabot” της ιστορίας. Ο εγκέφαλος που αναθέτει την ληστεία στον Λεωνίδα, που τον έχει ως μέντορα του. Στην πραγματικότητα πρόκειται για σνομπ και Ultimate προδοτικο λαμογιο. Δίπλα του έχει την Λιάνα που πέρα από Femme Fatale είναι και το μοναδικό πραγματικά έξυπνο άτομο της ιστορίας ενώ μας προσφέρει και το must οθφαλμολουτρο της εποχής.

Αλλά ή πραγματικά σεξι παρουσία εδώ είναι η...

Φροσω (Φρυνη Αρβανίτη)…

Μια γυναικάρα που η σεξουαλικοτητα της είναι απόλυτα εναρμονισμενη με τα κυβικά της και εξίσου αχαλίνωτη.

Η ατακαρα “Χέλι, αγοραρε όλο ξεγλιστρας!” έχει αποτυπωθεί για πάντα στην Pop κουλτούρα μας!

Στο The Κόπανοι το περίφημο Καραγιάννης και Σία χιούμορ εξυψώνεται σε δυσθεώρητα επίπεδα ενώ υπάρχουν και στιγμές κλασσικού slapstick χιούμορ καθώς μία μπανανοφλουδα εξελίσσεται σε όπλο μαζικής καταστροφής. Ο δημιουργός άντλησε άφθονη έμπνευση και από τις κωμωδίες του Μαστρογιανι, ειδικά από το “Ο Κλεψας του Κλεψαντος” φιλμ του.

Όμως εκείνο το στοιχείο που καθιστά το φιλμ αυτό μια τόσο διαχρονική απόλαυση συναντάται στην ικανότητα του σκηνοθέτη να να ενσωματώνει και να προσαρμόζει τις επιρροές του από Heist και νεο ~ νουάρ σινεμά στις “απαιτήσεις” της 80s Ελληνικής βιντεοκασέτας. Εδώ η μεθοδικότητα συναντά ιδανικά τον αυτό σχεδιασμό.

Οι σεκάνς / trademark όπου ο Λεωνίδας σχηματίζει την σπείρα έχουν ρυθμό, δυναμισμό και προκαλούν άφθονο γέλιο. Το “νεο~νουάρ, αλλά και” νεο ~γουέστερν “ύφος μεταφράζονται σε μια ” ποιητική ” αφήγηση, την γκαρνταρόμπα του Λεωνίδα (που τολμά να συνδυάσει καπέλο και καμπαρντίνα με ένα t~shirt κίτρινης απόχρωσης και που το στολίζουν κάτι φοίνικες!) αλλά και ένα άκρως εκκεντρικό soundtrack στο οποίο ο Γιώργος Κατσαρός ΔΕΝ διστάζει να ξεπατικωσει αποδώσει φόρο τιμής στους Ennio Morricone και Giorgio Moroder!

Τον Οκτώβρη του 1987 οι The Κόπανοι εισβάλλουν στις κινηματογραφικες αίθουσες και κόβουν γύρω στα 15 χιλιάδες εισιτήρια. Σίγουρα αυτό το “κόλπο” εξελίχθηκε καλύτερα από την “ληστεία” που βλέπουμε να εκτυλίσσεται μέσα στο φιλμ!

Η πραγματική “μπάζα” ήρθε αργότερα μέσω του VHS. Εκεί είναι που η ταινία όχι “έκλεψε” αλλά κέρδισε την λατρεία των θεατών (που εξακολουθεί να επεκτείνεται από γενιά σε γενιά) και απέσπασε Cult στάτους, ενώ ο Γιώργος Κωνσταντίνου καπαρωσε τον τίτλο του “Έλληνα Michael Caine “.

Η απόδραση στο VHS στιγμάτισε το Cast στους κύκλους της βιομηχανίας. Χαρακτηριστική η δήλωση του Λεζέ :

“Μυρίζετε βιντεοκασέτα’’, μας έλεγαν. Ήμασταν δακτυλοδεικτούμενοι.”

Το κοινό πάντως αυτή την “μπόχα” την αγκαλιάζει μέχρι και σήμερα, χάρη στο YouTube!

Σήμερα το The Κόπανοι μνημονεύεται από πολλούς ως “το εγχώριο Ocean’s 11“.Μια σύγκριση παντελώς άστοχη και άδικη, για μένα τουλάχιστον καθώς αντίθετα με το Heist Movie το Steven Soderbergh το πόνημα του Κωνσταντίνου είναι ψυχαγωγικό σε κάθε πτυχή του και δεν πάσχει από σεναριακες τρύπες.

Το μεγαλύτερο όμως κατόρθωμα αυτής της συμμορίας είναι ότι μέσω ενός χιούμορ που άλλες φορές είναι καφρικο και παρειστικο ενώ άλλες πάλι φλεγματικό και (ελαφρώς) μαύρο μπορεί και σατιρίζει, καυστικά και ανελέητα, την διαχρονική ελαφρότητα aka μαλακια που διακρίνει την κοινωνία μας.

Διάλογοι τυπου :

~Τώρα τελευταία δεν πάμε καλά, γιατί της κάνω όλο τον άρρωστο. Προχτές της είπα ότι έχω AIDS.

~Και τι σου είπε?

~Θα σε τριψω να σου περάσει.

… εκφράζουν απόλυτα την “σοβαρότητα” με την οποία πολλοί συμπολίτες μας αντιμετωπίζουν θέματα που έχουν να κάνουν με την υγεία και την επιστήμη.

Σε μια άλλη σκηνή ο Λεωνίδας σχεδιάζει να κάνει διάρρηξη σε ένα χρηματοκιβωτιο αλλά το “σκατο” τον αποτρέπει.

“Τι να το κάνεις? Άδεια είναι όλα. Θα αποδώσουν την έλλειψη ρευστού σε κάποια ‘ νέα κρίση του Αιγαίου’….”

Η κάτι παρόμοιο τεσπα. Το συμπέρασμα είναι ότι η ιστορία αυτού του τόπου έχει την θλιβερή τάση να ανακυκλωνεται συνεχώς. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τους κατοίκους του :

Άμα είναι για κομπίνα η για κλεψιά, βρίσκεις μπόλικο κόσμο. Άμα είναι για δουλειά δεν βρίσκεις κανέναν.”

Και φυσικά η μεγαλύτερη ίσως αλήθεια μας έρχεται στο φινάλε δια στόματος Λεωνίδα :

“Πρέπει να είσαι πραγματικά χοντρός εγκληματίας ώστε να σε σέβεται η κοινωνία σήμερα.”

Σε συνέντευξη του ο Μακεδος ανέπτυξε σταρατα την κοινωνική κριτική της ταινίας :

“Οι ήρωες κάνουν μια ληστεία τράπεζας όχι για να ‘κονομήσουν, αλλά για να μικροεπιβιώσουν. Και πριν τριάντα χρόνια, οι τράπεζες ήταν εκείνες που διέθεταν τον πλούτο και τον διένειμαν κατά το συμφέρον τους. Αυτό το έθιξε η ταινία. Όπως έθιξε και το σχετικό χαρακτήρα της παρανομίας και της αδικίας. Καμιά φορά, όσο μεγαλύτερος απατεώνας είσαι τόσο περισσότερο προστατεύεσαι από τον νόμο.”

Το κάλυψε πλήρως το νόημα!

Όσο και αν γράψει το “ρολόι” της ιστορίας μας οι μικροεγκληματίες θα παραμένουν μικροεγκληματίες και το “σκατο” θα εξακολουθεί να είναι ένα σκατο. Το μόνο που μας μένει είναι να περιμένουμε το επόμενο “μεγάλο κόλπο” ώστε να διατηρήσουμε το όνειρο ζωντανό για μια άνετη ζωή στα νησιά του “σάντουιτς” ή του “χάμπουργκερ”….

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: