The Osterman Weekend : Ο Sam Peckinpah περνάει ένα διήμερο αναψυχής πριν ρίξει αυλαία.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Το 1983 είχε αρχίσει να γίνεται ξεκάθαρο ότι στον Sam Peckinpah δεν απέμενε πολύς καιρός ζωής.

Η μακροχρόνια χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών κόστισε στον σκηνοθέτη όχι μόνο την υγεία του αλλά και την επαγγελματική του αξιοπιστία. To προηγούμενο του φιλμ , το CONVOY του 1978 , αποτέλεσε την μεγαλύτερη του επιτυχία στο Box Office αλλά η ‘ εκκεντρική ‘ του συμπεριφορά στο πλατό τον κατέστησαν Persona Non Grata μέσα στην βιομηχανία . Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μια μέρα όπου ο σκηνοθέτης έκανε ένα combo από χάπια quaaludes και κοκαΐνη και τηλεφώνησε στον ανιψιό του ουρλιάζοντας ότι ο Steve McQueen και μια … εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων συνωμοτούσαν μεταξύ τους ώστε να τον δολοφονήσουν…

Ο Peckinpah ζορίζονταν τόσο πολύ να γυρίσει το CONVOY που έφτασαν να κυκλοφορούν φήμες ότι ο ηθοποιός και βοηθός σκηνοθέτη James Coburn κατέληξε να γυρίσει μόνος κάποιες από τις σκηνές του φιλμ. Η αλλοπρόσαλλή συμπεριφορά του Peckinpah σε συνδυασμό με τα προβλήματα υγείας που δεν του επέτρεπαν να ασφαλιστεί τον ‘έριξαν‘ από την καρέκλα του σκηνοθέτη για πέντε ολόκληρα χρόνια. Χρειάστηκε ο Peckinpah να διατελέσει καθήκοντα στο second crew unit στα γυρίσματα του JINXED, μιας κωμωδίας του Don Siegel. Η εργατική αλλά κυρίως ψυχολογική ανάκαμψη που επέδειξε σε αυτή την παραγωγή ο Peckinpah έπεισε τους παραγωγούς Davis και Panzer να του αναθέσουν την σκηνοθεσία του The Osterman Weekend, ένα κατασκοπικό θρίλερ βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του Robert Ludlum . Επίσης οι δυο παραγωγοί θεωρούσαν ότι το όνομα ‘Sam Peckinpah’ θα προσέδιδε ένα εντελώς διαφορετικό κύρος στην ταινία τους. Το φιλμ αυτό και ο Peckinpah θα λειτουργούσαν ως το ‘ασανσέρ‘ που θα τους βοηθούσε να ξεφύγουν από τα B-Movies και να αναρριχηθούν στις μεγάλες και ποιοτικές παραγωγές.

Τελικά ο Peckinpah επιδεικνύοντας ένα πείσμα παρόμοιο με εκείνο που είχαν οι διάφοροι αντιήρωες της φιλμογραφίας του κατόρθωσε να βγάλει κομπλέ τα γυρίσματα ( έστω και αν κατά καιρούς χρειάζονταν να παίρνει ενεργειακούς υπνάκους) και παρέδωσε την κόπια του στους Davis και Panzer. Οι τελευταίοι όμως δεν έμειναν και τόσο ευχαριστημένοι από αυτή…

Ο σκηνοθέτης τήρησε το πρόγραμμα και έμεινε μέσα στο μπάτζετ των 7 εκατομμυρίων δολαρίων που του είχε οριστεί. Όμως στην διάρκεια των γυρισμάτων συγκρούστηκε αρκετές φορές με τους παραγωγούς , οι οποίοι έφτασαν στο σημείο να μην του μιλάνε καν. Η πρώτη κόπια του The Osterman… δεν συγκίνησε το κοινό στις δοκιμαστικές προβολές. Μάλιστα αρκετοί θεατές αποχώρησαν στα πρώτα λεπτά καθώς τους φάνηκε ‘αμήχανα σκηνοθετημένη‘ η εναρκτήρια σεκάνς όπου ένα ζευγάρι κάνει έρωτα. Οι Davis και Panzer ζήτησαν από τον Peckinpah να τους παρουσιάσει ένα διαφορετικό cut εκείνος όμως αρνήθηκε και για τρολάρισμα φρόντισε να γυρίσει έξτρα σκηνές που ουσιαστικά σατίριζαν την ίδια την ταινία.

Και κάπως έτσι ο Sam Peckinpah κατέληξε να απολυθεί από την τελευταία ταινία που θα γυρνούσε…

‘The truth is just a lie that hasn’t been found out.’

Σεναριακά το The Osterman Weekend ξεδιπλώνει έναν ‘χορό των κατασκόπων’ που εκτυλίσσεται μέσα σε ένα σαββατοκύριακο. Η CIA φαίνεται να έχει εντοπίσει ένα δίκτυο Σοβιετικών Κατασκόπων που δρα μέσα στις Η.Π.Α. και ακούει στην ονομασία ‘ΩΜΕΓΑ‘ .

Οι Ω απαρτίζονται από τρεις επιφανείς Αμερικανούς, έναν τηλεοπτικό παραγωγό , έναν πλαστικό χειρουργό και έναν χρηματιστή. Η CIA προσεγγίζει τον John Tanner , έναν αμφιλεγόμενο τηλεπαρουσιαστή που αρέσκεται να ασκεί δριμεία κριτική στην Κυβέρνηση μέσω της εκπομπής του, και τον πιέζει / εξαναγκάζει να παρακολουθεί τους τρεις άντρες για λογαριασμό της , μιας και είναι στενός φίλος τους. Ύστερα από μερικά βίντεο παρακολούθησης που του δείχνει η CIA o Tanner πείθεται να αναλάβει την αποστολή. Άθελα του όμως θα μπλέξει τόσο την γυναίκα του όσο και το παιδί τους σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο ‘διήμερο αναψυχής’ .

Ο Tanner αφήνει τον υπεύθυνο της επιχείρησης ,  Laurence Fassett, να γεμίσει με κρυφές κάμερες και μικρόφωνα το εξοχικό του και στην συνέχεια καλεί τους τρεις ‘Ω‘ φίλους του να τον επισκεφτούν για το ετήσιο και καθιερωμένο τρίμερο αναψυχής τους. Ως έμπειρος δημοσιογράφος προσπαθεί να ‘ψαρέψει‘ τα φιλαράκια του ώστε να ανακαλύψει την αλήθεια και ίσως να τους ξεσκεπάσει. Αλλά εκείνο που αγνοεί είναι ότι ο Fassett κρύβει την δική του ατζέντα και δεν θα διστάσει να θέσει σε κίνδυνο τόσο τον ίδιο όσο και την οικογένεια του ώστε να μπορέσει να την εκπληρώσει…

Παρά τα φαινόμενα το σενάριο του The Osterman…, και το οποίο υπογράφουν οι Alan Sharp και Ian Masters δεν ήταν και το καλύτερο δυνατό. Ο Masters θιασώτης των θεωριών συνωμοσίας πετσόκοψε την νουβέλα με τρόπους που βόλευαν τις θεωρίες του ενώ δεν δείχνει να υπήρχε ένας συγχρονισμός ανάμεσα σε εκείνον και τον συνάδελφο του που ανέλαβε με την σειρά του να γράψει χαρακτήρες και διαλόγους. Σε αρκετά σημεία του φιλμ σου δίνεται η εντύπωση ότι κάποιοι χαρακτήρες είναι ‘ημιτελείς‘ και ειδικά εκείνοι που ανήκουν (?!) στην οργάνωση Ω. Το ίδιο ισχύει και για τους κεντρικούς ήρωες, τον John Tanner και την οικογένεια του καθώς οι ιστορίες τους φαίνεται να έχουν μια αρκετά απότομη μετάβαση. Είναι λες και πάνε κατευθείαν από το σημείο ‘Α‘ στο σημείο ‘Ω‘.

Ο Peckinpah ξεκάθαρα δεν γούσταρε ούτε την νουβέλα ούτε και το σενάριο. Αλλά δέχτηκε την δουλειά επειδή επιθυμούσε να επιστρέψει στην καρέκλα του σκηνοθέτη. Διακρίνοντας από νωρίς τις σεναριακές αδυναμίες και τρύπες αποφάσισε να επενδύσει στην ξέφρενη δράση και σε κάποια απίθανα plot twists ενώ έχωσε μέσα και αρκετά σατιρικά στοιχεία, κυρίως απέναντι στις αυταρχικές Κυβερνήσεις αλλά και τα μίντια. Ορισμένες Action σεκάνς , όπως πχ αυτή όπου Rutger Hauer και Craig Nelson εξελίσσουν μια πισίνα σε… φλεγόμενο πεδίο μάχης φαντάζουν αρκετά Over The Top όμως παράλληλα λειτουργούν ως το πιο ψυχαγωγικό κομμάτι του The Osterman… O σκηνοθέτης δεν αφήνει το κατασκοπικό παιχνίδι να ξεδιπλωθεί ιδιαίτερα και επιλέγει να διασκεδάσει το κοινό του με σάτιρα και βία. Για την ακρίβεια εδώ η ‘κατασκοπία‘ μεταφράζεται κυρίως σε ‘μπανιστήρι ‘ !

Οι χαρακτήρες έχουν όλοι τους μια παρουσία όμως αυτό μάλλον δεν οφείλεται τόσο στην σκιαγράφηση που τους κάνει το σενάριο αλλά κυρίως στο ότι τους παίζουν ηθοποιάρες. Το cast του The Osterman … απαρτίζεται από έναν Rutger Hauer που μόλις είχε ‘διαβεί τις πύλες του Τανχόιζερ ‘ στο BLADE RUNNER του Ridley Scott, μια Meg Foster να σε τοξεύει τόσο με το χαρακτηριστικό της βλέμμα όσο και κυριολεκτικά με ένα τόξο αλλά και τιτάνες της υποκριτικής όπως είναι ή ήταν οι Craig Nelson , Dennis Hopper , Chris Sarandon και Burt Lancaster. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πλειοψηφία των ηθοποιών δέχτηκε να παίξει με λιγότερα χρήματα μόνο και μόνο επειδή ήθελαν να προλάβουν να συνεργαστούν με τον Peckinpah.

Αλλά εδώ στο φινάλε την παράσταση την κλέβει λιγάκι παραπάνω ο υπέροχος John Hurt...

Ο Hurt ακροβατεί συνεχώς ανάμεσα στο στάτους του ψυχρού και υπολογιστή Καργιόλη της Κυβέρνησης αλλά και σε εκείνο ενός πληγωμένου και εκδικητικού άντρα που δεν θα διαστάσει να ρίξει τους πάντες στην γραμμή του πυρός ώστε να πάρει ότι θέλει να πάρει. Υπάρχει μοχθηρία αλλά και τραγικότητα μέσα στον χαρακτήρα του ενώ σε μια σεκάνς λειτουργεί και ως άκρως πετυχημένο comic relief στοιχείο , μιας και αναγκάζεται να προσποιηθεί τον παρουσιαστή δελτίου καιρού της τηλεόρασης ώστε οι Ω να μην πάρουν χαμπάρι ότι μιλάει με τον Tanner μέσω μιας τηλεοπτικής οθόνης !

‘Οθόνες , οθόνες , οθόνες !’

Κάπως έτσι μπορούμε να περιγράψουμε το The Ostermans Weekend του Sam Peckinpah καθώς μέσα σε αυτό το φιλμ βλέπουμε την ιστορία να ξεδιπλώνεται μέσα από διάφορες οθόνες. Από κάμερες παρακολούθησης μέχρι και κοτζάμ τηλεοπτικό σταθμό στο φινάλε. Μάλιστα εδώ είναι η τηλεόραση αυτή που τελικά ξεσκεπάζει όλες τις πλεκτάνες και τα ένοχα μυστικά !

‘What you’ve just witnessed is, in many ways, a life-sized video game. You saw a liar talk to a killer and you couldn’t tell them apart. But hey, it’s only television. As you may know, television programs are just the filler between attempts to steal your money. So if you want to save some, turn me off. It’s a simple movement, done with the hand and what is left of your free will. The moment is now. My bet is you can’t do it. But go ahead and try.’

Η τουλάχιστον μέχρι ενός σημείου διότι στην τελευταία σκηνή ο σκηνοθέτης υποκύπτει στις ορέξεις του παρελθόντος και οπλίζει τον τηλεπαρουσιαστή με ένα περίστροφο ώστε να μπορέσει να λύσει τις υποθέσεις του με τον παλιό και δοκιμασμένο τρόπο της Άγριας Δύσης. Και καλά ξηγήθηκε καθώς στην τελική ο κόσμος πάντοτε θα μοιράζεται μια σχέση εξάρτησης με την τηλεόραση του αλλά ταυτόχρονα τρέφει και μια απόλυτη δυσπιστία απέναντι της. Αντίθετα ένα περίστροφο είναι ένα σαφέστατα πιο ‘αξιόπιστο‘ εργαλείο !

Το The Osterman Weekend μπορεί να βρήκε τον Sam Peckinpah να υπογράφει τα έντυπα της απόλυσης του και στο κατώφλι του θανάτου και ως φιλμ να έχει μερικά χτυπητά ψεγάδια όμως ταυτόχρονα λειτουργεί και ως η σατιρική ‘διαθήκη‘ ενός μάστορα όχι μονάχα της βίας αλλά ενίοτε και του ρομαντισμού και της δριμείας κριτικής αλλά κυρίως ενός γνήσιου προβοκάτορα του σινεμά.

Το The Osterman Weekend βγήκε στις αίθουσες τον Νοέμβρη του 83 ,έβγαλε ένα μικρό κέρδος κυρίως χάρη στην Ευρωπαϊκή αγορά και τις πωλήσεις VHS . Η πλειοψηφία των κριτικών δεν ξετρελάθηκε μαζί του καθώς βρήκε ‘μπερδεμένο‘ και ‘κενό‘ το σενάριο ενώ κάποιοι θίχτηκαν από τις ‘αδικαιολόγητες σκηνές σεξ και βίας’ .

Και νομίζω αυτή η τελευταία φράση λειτουργεί ως ο καλύτερος ‘επικήδειος‘ για τον Sam Peckinpah, τον σκηνοθέτη που κέρδισε το παρατσούκλι ‘Bloody Sam ‘ και που μας άφησε λίγο καιρό αργότερα , τον Δεκέμβρη του 1984 έχοντας μας χαρίσει όντως ένα σωρό σκηνές φίσκα στην βία και τα γαμήσια και που ορισμένοι από εμάς βρήκαμε και νοήματα και αίτιες μέσα σε αυτές.

Κυρίως όμως βρήκαμε την ψυχαγωγία μας.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: