BRAINDEAD : Το ανίερο ‘μωρό’ του Peter Jackson.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Στα 00s o Peter Jackson , μέσα από την τριλογία του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών έσπρωξε το σινεμά σε εξαιρετικά θεαματικά και επικά μονοπάτια.

Η προσέγγιση του επάνω στην ψηφιακή τεχνολογία ήταν πραγματικά εντυπωσιακή και καινοτόμα για τα δεδομένα της εποχής. Μα τα λευκά γένια του Σάρουμαν ακόμη και σήμερα οι ταινίες Lord of The Rings παίζει να έχουν πολύ ανώτερα εφέ από τα σύγχρονα μπλοκμπάστερ, εκ των οποίων τα περισσότερα πατάνε ευλαβικά επάνω στην κληρονομιά που άφησε ο Jackson μέσα από την τριλογία του.

Τώρα το αν όλη αυτή η ‘τεχνολογική αναγέννηση‘ του Jackson χρησιμοποιήθηκε αργότερα πάντοτε με θετικά αποτελέσματα είναι ένα αρκετά αμφιλεγόμενο ερώτημα. Εντελώς ειρωνικά ο ίδιος ο σκηνοθέτης με την μετέπειτα ‘Χόμπιτ‘ τριλογία του μας έδειξε ότι η κατάχρηση του CGI ενίοτε μπορεί να αποδειχθεί ζημιογόνα τόσο για μια ταινία όσο και για τον δημιουργό της…

Και όμως μπορεί για τα σύγχρονα κοινά ο Peter Jackson να μνημονεύεται ως ένας ‘άρχοντας‘ των ειδικών εφέ και των επικών ταινιών όμως για ορισμένους από εμάς θα συμβολίζει πάντοτε και την αντίστροφη προσέγγιση.

Βλέπεις αγαπητέ μου αναγνώστη για κάποιους ο Peter Jackson δεν θα πάψει ποτέ του να είναι ένας καυλωμένος και αποφασισμένος σκηνοθέτης από την Νέα Ζηλανδία που στα τέλη των 80s αποφάσισε να βάλει μπρος το δημιουργικό του όραμα στηριζόμενος αποκλειστικά επάνω σε τρία πραγματάκια :

Α. Την λατρεία του για σκηνοθέτες όπως ήταν και είναι οι George Romero, Sam Raimi αλλά και ο Martin Scorsese.

B. Το ‘αρρωστημένο’ χιούμορ του που ελίσσονταν ανάμεσα στις Slapstick και τις μαύρες κωμωδίες.

Γ. Την μαστοριά του στα πρακτικά εφέ και την ικανότητα του να κάνει πολλά έχοντας λίγα στην διάθεση του.

Το BRAINDEAD (εναλλακτικός τίτλος DEAD ALIVE) είναι το φιλμ που αντικατοπτρίζει ,λαμπρά, κάφρικα και εξαιρετικά αιματηρά , και τα τρία παραπάνω…

Ακόμη και σήμερα το BRAINDEAD μνημονεύεται ως ‘ένα από τα πιο αιματηρά, ίσως και το πιο αιματηρό, φιλμ της ιστορίας του σινεμά‘. Και ο συγκεκριμένος τίτλος του αξίζει και με το παραπάνω. Και του αξίζει όχι μονάχα επειδή πάνω από 300 λίτρα ψεύτικου αίματος επιστρατεύτηκαν για την τελευταία του πράξη…

Το πόσο αίμα και ‘κάψιμο‘ πέφτει μέσα σε αυτή την ταινία μας γίνεται εξαρχής ξεκάθαρο από την εισαγωγή της :

To 1957 μια ομάδα τολμηρών εξερευνητών εντοπίζει και αιχμαλωτίζει ένα σπάνιο και εξαιρετικά αλλόκοτο πλάσμα. Η προέλευση αυτού του πλάσματος οφείλεται σε ένα σμήνος από ‘μολυσμένες‘ νυχτερίδες που …βίασαν τρεις μαϊμούδες

Η ανίερη μορφή ζωής που προέκυψε από μια τόσο βίαιη και αφύσικη διασταύρωση έγινε γνωστή με την ονομασία  Sumatran rat-monkey !

Βλέποντας τον σχεδιασμό της ανίερης ‘μαϊμούς‘ σήμερα δεν μπορείς παρά να βάλεις τα γέλια μπροστά στην εμφάνιση της. Ναι ακόμη και με τα πενιχρά τεχνολογικά μέσα των 90s και τα εξίσου πενιχρά ποσά που είχε ο σκηνοθέτης τότε στην διάθεση του σίγουρα μπορούσε να μας δώσει ένα πιο ‘τρομαχτικό και ρεαλιστικό‘ τέρας.

Το θέμα είναι ότι απλά ΔΕΝ ήθελε να το κάνει αυτό…

Το BRAINDEAD είναι ένα Splatter φιλμ τιγκαρισμένο στην βία , τους ακρωτηριασμούς και το αίμα. Είναι όμως επίσης και μια εξωφρενική Slapstick κωμωδία.

Η πλοκή περιστρέφεται γύρω από έναν νευρικό νεαρό ονόματι Lionel Cosgrove. Ο τύπος ζει σε μια Βικτωριανή έπαυλη , στο γραφικό και ήσυχο Wellington της Νέας Ζηλανδίας, μαζί με την μητέρα του Vera. Όταν ήταν πιτσιρικάς ο Lionel έχασε τον πατέρα του από πνιγμό. Η τουλάχιστον έτσι του το διηγήθηκε η μανούλα του…

Με τα χρόνια ο άντρας αυτός έμαθε να ζει υπό τις επιθυμίες και την πίεση της γριάς μάνας του. Το αποτέλεσμα ήταν να καταλήξει να μεγαλώνει μέσα σε μια κοινωνική απομόνωση και μακριά από οποιαδήποτε άλλη γυναικεία επιρροή. Μια μέρα όμως ο ατζαμής ήρωας μας θα γνωρίσει την Paquita, μια σπανιόλα τσιγγάνα. Οι δυο τους θα βγουν ένα ραντεβού και από τις πρώτες κιόλας στιγμές αρχίζουν να αναπτύσσουν συναισθήματα συμπάθειας και αγάπης ο ένας απέναντι στον άλλο. Τουλάχιστον κυρίως από την πλευρά του Lionel μιας και αρχικά η Paquita φαίνεται να εκδηλώνει το ενδιαφέρον της για εκείνον κυρίως εξαιτίας μιας ‘προφητείας’ που της έδωσε η μάνα της μέσω μιας τράπουλας ταρό…

Μόλις η μάνα του Lionel αντιλαμβάνεται την ‘εισβολή‘ της νεαρής γυναίκας στην ζωή του κανακάρη της, την ‘ζωή τους‘, κατευθείαν χρίζει την Paquita ως ‘παρείσακτη‘ και ‘ απειλή‘. Και κάπως έτσι η γρια μέγαιρα θα τους ακολουθήσει μέχρι τον ζωολογικό κήπο, όπου εκτυλίσσεται το πρώτο ραντεβού τους, και θα αποπειραθεί να σαμποτάρει την γνωριμία τους.

Εκεί είναι που η απρόσεχτη γριά θα κάνει το λάθος να βρεθεί κοντά στο κλουβί όπου βρίσκεται φυλακισμένη η / το Sumatran rat-monkey

Αφού δεχτεί το δάγκωμα του πλάσματος η γρια / μέγαιρα αρχίζει να εμφανίζει συμπτώματα ‘ αποσύνθεσης‘.

Χάνει κομμάτια του δέρματος της , βγάζει φλύκταινες γεμάτες με αηδιαστικό πύον , ενώ καταλήγει ακόμη και να χάσει το ένα της αυτί μέσα στην σουπιέρα με την πουτίγκα της…

Ο κανακάρης της αρχικά θα πασχίσει με όλο του το είναι να καλύψει την ξαφνική ασθένεια της μαμάς και να βρει μια ‘θεραπεία‘ όμως γρήγορα διαπιστώνει ότι όχι μόνο δεν υπάρχει κάποιο ‘ γιατρικό‘ αλλά και ότι η ασθένεια της μάνας του μπορεί να μεταδοθεί σε κάποιο άλλο άτομο μέσα από δαγκωνιές και άλλες ανταλλαγές DNA.

Όταν η έπαυλη των Cosgorve’s αρχίζει να γεμίζει με αηδιαστικά , αιμοδιψή αλλά και ανώμαλα ‘ζόμπι‘ ο Lionel θα κληθεί να κάνει την πιο δύσκολη επιλογή της ζωής του :

Να συνεχίσει να φροντίζει και να καλύπτει την μανούλα του ή να πει την αλήθεια στην Paquita και να τολμήσει επιτέλους να ‘κόψει τον ομφάλιο λώρο’ που επί τόσα χρόνια τον κρατά δέσμιο με μια αυταρχική μέγαιρα…

Στο BRAINDEAD, πατώντας στις αιματηρές και σιχαμερές διδαχές των Romero και Raimi, o Peter Jackson συνθέτει μια από τις πιο κάφρικες και βίαιες ταινίες όλων των εποχών . Το μοναδικό που τολμά να προσδώσει μια αντίθεση στο κατάμαυρο χιούμορ της ταινίας είναι οι ατελείωτοι κουβάδες με (διαφόρων αποχρώσεων) ‘αίμα‘ με το οποίο ο σκηνοθέτης λούζει τα σκηνικά και το cast του.

Ο πρωταγωνιστής Timothy Balme διακρίνεται από μια υπερκινητικότητα και μια αμηχανία που τον καθιστούν έναν ‘Ash Williams‘ αλλά για ‘φλώρους‘ ! Η ικανότητα του στην Slapstick κωμωδία είναι εφάμιλλη με εκείνη του εμβληματικού και καθολικά λατρεμένου Bruce Campbell. Εκεί που υστερεί ξεκάθαρα είναι στο machismo όμως ακριβώς η παντελής έλλειψη του είναι το βασικό στοιχείο της πλοκής. Εδώ ο ‘ήρωας‘ μας είναι ένας απόλυτος ‘ φλώρος‘ που καλείται να βρει μέσα του το κουράγιο να απαρνηθεί μια μάνα που τον καταπιέζει από παιδί. Η αμηχανία και η εκκεντρικότητα του Balme χτυπάνε κόκκινο εδώ και αυτομάτως τον καθιστούν έναν χαρακτήρα με τον οποίον μπορούν να ταυτιστούν οι απανταχού σπασίκλες. Το γεγονός ότι ο ηθοποιός αυτός δεν κατόρθωσε να κάνει μια καριέρα αντίστοιχη με εκείνη ενός Jeffrey Combs αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες αδικίες του σινεμά.

Πέραν του πρωταγωνιστή άκρως απολαυστικό κρίνεται και το υπόλοιπο cast. Εκείνοι που ξεχωρίζουν είναι η Elizabeth Moody , στον ρόλο της γριάς / μέγαιρας , και ο Ian Watkin που ενσαρκώνει έναν άξεστο και λεχρίτη ‘θείο’ που έχει βάλει στο μάτι την περιουσία του Lionel.

Ο τελευταίος μάλιστα κλέβει την παράσταση σε κάνα δυο σκηνές…

Αυτοσαρκασμός.

Η παραπάνω λέξη περιγράφει σταράτα αυτό που θέλει να κάνει ο σκηνοθέτης ‘εις βάρος‘ τόσο της ταινίας και των χαρακτήρων του όσο και επάνω σε ένα κινηματογραφικό είδος.

Στο BRAINDEAD ο Jackson από την μια μας δίνει μια γαμάτη και κάφρικη ‘ζομποταινία‘ όμως από την άλλη σατιρίζει τους ‘Horror‘ μύθους και θρύλους και όλα τα κλισέ που στήθηκαν γύρω τους. Αλλά και πάλι το φιλμ του επεκτείνεται και πέρα από αυτά.

Στο χαρτί η πλοκή του BRAINDEAD φαντάζει θεοπάλαβη και επιεικώς γελοία. Να όμως που στο παρασκήνιο αποκτά και σαφώς πιο σύνθετες προεκτάσεις…

Εδώ έχουμε ουσιαστικά την εξιστόρηση της προσπάθειας ενός ενήλικα ‘παιδιού‘ να βρει το κουράγιο να αποκοπεί από την αρρωστημένη και λάθος επιρροή της αυταρχικής του μάνας και να εξελιχθεί επιτέλους σε πραγματικό άντρα. Μονάχα που στο μυαλό του κάφρου σκηνοθέτη η ‘αποκοπή‘ αυτή μπορεί να συμβεί μονάχα μέσα από μια κυριολεκτική ΣΦΑΓΗ που περιλαμβάνει μπαλτάδες , τσεκούρια και …μηχανές του γκαζόν !

Το απόλυτο ΜΑΚΕΛΕΙΟ στην τρίτη πράξη του φιλμ κατέστησε το BRAINDEAD ένα ‘απαγορευμένο φιλμ‘ για πολλές χώρες.

Αρκετοί σινεμάδες ‘πετσόκοψαν‘ τις ‘υπερβίαιες και αμφιλεγόμενες‘ σκηνές . Αν το φιλμ αυτό είχε βγει μια δεκαετία νωρίτερα τότε σίγουρα θα κατέληγε στην περίφημη ‘Video Nasties‘ λίστα των Βρετανών

Στις Η.Π.Α. η λογοκριμένη εκδοχή του BRAINDEAD προβλήθηκε σε λιγοστές αίθουσες με αποτέλεσμα το φιλμ να καπαρώσει μόλις 200 και κάτι χιλιάρικα στο Box Office, έναντι ενός μπάτζετ που κυμαίνονταν στα 3 εκατομμύρια δολάρια. Στον αντίποδα η Νέα Ζηλανδία αγκάλιασε το κάφρικο πόνημα του ‘παιδιού της‘ και κάπως έτσι η ταινία ξεπέρασε σε εισπράξεις ακόμη και το βαρύγδουπο BATMAN RETURNS του συναδέλφου Tim Burton !

Το φιλμ προφανώς και ξεσήκωσε τις αντιδράσεις ορισμένων ‘ευαίσθητων‘ θεατών αλλά παραδόξως κέρδισε την πλειοψηφία των κριτικών της εποχής. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές κριτικές έγραψε ο Peter Rainer για λογαριασμό των Los Angeles Times :

‘ Είναι η πιο ξεκαρδιστική / σιχαμένη ταινία που έχει φτιαχτεί ποτέ. Κάνει το RE-ANIMATOR να μοιάζει με ντοκιμαντέρ της UNESCO γύρω από την Μητέρα Τερέζα…’

Οκ εδώ διακρίνω ένα είδος υπερβολής μιας και το RE-ANIMATOR είναι μια εργάρα που διακατέχεται από την δική της ‘σαπισμένη και αρρωστημένη γλύκα‘ αλλά επίσης εδώ είναι που γίνεται ξεκάθαρο ότι στα 90s ο Peter Jackson κατόρθωσε να βρει την θέση του στο ‘πάνθεον‘ εκείνων των σκηνοθετών που οι ταινίες τους απευθύνονταν σε ένα κοινό που δεν λογάριαζε από ‘ταμπού‘ και ‘πρέπει‘ όταν αναζητούσε την κινηματογραφική του ψυχαγωγία.

Προφανώς με την προβολή του στους σινεμάδες του 1992 το BRAINDEAD δεν γνώρισε την καθολική αποθέωση , ούτε και έβγαλε κάποιο κέρδος. Όμως με τα χρόνια, και μέσω του VHS, η ανίερη και ξεκαρδιστική Slapstick / Zombie / Splatter κωμωδία βρήκε το ένθερμο κοινό της και σήμερα απολαμβάνει , δικαίως, την σφραγίδα του CULT φιλμ.

Σε αντίθεση με εργάρες όπως οι τριλογίες THE EVIL DEAD και RE-ANIMATOR το BRAINDEAD δεν προσέγγισε τον παράγοντα του τρόμου ακολουθώντας ευλαβικά τις διδαχές του ‘δασκάλου‘ H.P.Lovecraft. Εδώ ο ‘ φόβος για το άγνωστο’ δίνει την θέση του στην ‘ σιχαμάρα και τον ενθουσιασμό γύρω από έναν απόλυτα ευδιάκριτο τρόμο‘ …

O Peter Jackson ‘ξέρασε‘ στο πανί όλη την απέθαντη σαπίλα , την χολή και το αίμα που μπορούσε να προμηθευτεί εκείνη την εποχή. Το φιλμ αυτό αποτελεί υπόδειγμα για το πως στήνει ένας σκηνοθέτης σκηνικά και πρακτικά εφέ και πως αποδίδει στην μεγάλη οθόνη σεκάνς σιχαμένες , αιματηρές αλλά ταυτόχρονα και εξαιρετικά γαμάτες.

Με το BRAINDEAD o Peter Jackson στα 90s έγινε ο νέος ‘ μάστορας‘ του σινεμά τρόμου, της μαύρης κωμωδίας , του Splater αλλά και των πρακτικών εφέ. Το μεράκι , η φαντασία και η προσήλωση που έπεσαν επάνω σε αυτή την καταραμένη ταινία είναι απλά ανεκτίμητα.

Η θλιβερή ειρωνεία είναι ότι η ‘εξέλιξη‘ του δημιουργού της ήταν εντελώς αντίθετη…

Ναι μέσω της τριλογίας του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών ο Peter Jackson έπαιξε μπαλίτσα σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο και σημειώνοντας αξιοσημείωτη επιτυχία. Όρισε το σινεμά μιας εντελώς διαφορετικής εποχής. Όμως κάπου σε αυτή την νέα πορεία που χάραξε σήμερα φαντάζει και κάπως ‘χαμένος‘. Η μετάβαση από τον Άρχοντα στο ‘passion project‘ με τίτλο KING KONG δεν διακρίθηκε από την ίδια δύναμη και ουσία. Και λίγο καιρό αργότερα ήρθε μια νέα τριλογία που , για μένα τουλάχιστον, σηματοδοτεί μια εποχή κορεσμού και παρακμής για τον σκηνοθέτη :

Tα φουλ ψηφιακά , σχεδόν ψεύτικα, Χόμπιτ, νάνοι , ξωτικά και οι δράκοι των ταινιών Χόμπιτ μας αποκαλύπτουν έναν σκηνοθέτη που όχι μόνο φαίνεται να απαρνείται όλα εκείνα τα στοιχεία και τις ικανότητες που τον έφεραν στο κινηματογραφικό προσκήνιο αλλά και έναν δημιουργό που ‘ξεπουλήθηκε‘.

Ναι το BRAINDEAD είναι το τερατόμορφο και εξωφρενικό ‘μωρό‘ του Peter Jackson…

…Αλλά σήμερα ο ‘μπαμπάς‘ σου δίνει την εντύπωση ότι το αντιμετωπίζει σαν ένα ‘στιγμιαίο λάθος‘ .

Ύστερα από τον KING KONG του , ένα φιλμ που λειτούργησε ως ένας μάλλον αποτυχημένος φόρος τιμής στο σινεμά που αγάπησε ο σκηνοθέτης του, ο Peter Jackson είχε δηλώσει ότι θα ήθελε να επιστρέψει στις μικρές Horror παραγωγές. Να που όμως τελικά ίσως να μας έλεγε ψέματα.

Το BRAINDEAD σήμερα , πέρα από μια απολαυστικά καμμένη ψυχαγωγία , είναι και η ταινία που μέσα από τα ατελείωτα λίτρα ‘αίματος‘ της αντανακλά την δημιουργική καύλα ενός σκηνοθέτη που στις αρχές της καριέρας του δεν έδινε την παραμικρή δεκάρα για συμβιβασμούς, φράγκα και καλλιτεχνικούς περιορισμούς.Στον αντίποδα κατέληξε να θυμίζει και εκείνες τις ‘ταινίες πορνό’ που ο μπαμπάς μας προσπαθούσε, μάταια, να τις αποκρύψει από εμάς…

‘Ahhh, so you found your father’s old stag movies, didn’t ya ?’

– Θείος Les

Υ.Γ. Στην Κατερίνα. ❤

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: