Design a site like this with WordPress.com
Get started

MANOS THE HANDS OF FATE : Ένα ‘παράτολμο πείραμα’ που πήγε πολύ στραβά…

by Αντρέι Κοτσεργκίν

‘There is no way out of here. It will be dark soon. There is no way out of here.’

Τα παραπάνω λόγια του …’εκκεντρικού‘ υπηρέτη Torgo δεν λειτουργούν μονάχα ως μια προειδοποίηση για μια οικογένεια που ενώ βρίσκεται χαμένη κάπου στο πουθενά του Τέξας καταλήγει εγκλωβισμένη σε ένα ερημικό σπίτι , το οποίο ανήκει σε έναν μυστηριώδη ‘αφέντη‘.

Η ατάκα αυτή , άθελα της, χαρακτηρίζει απόλυτα την επίδραση που ασκεί το MANOS : The Hands of Fate, του σκηνοθέτη / σεναριογράφου / πρωταγωνιστή και παραγωγού Harold P. Warren, επάνω στον ανυποψίαστο θεατή που ετοιμάζεται να την παρακολουθήσει, συνήθως παρακινούμενος από κάτι λίστες του τύπου ‘ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΧΕΙΡΟΤΕΡΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ !!!‘ …

Όσες όμως λίστες , αναλύσεις ή γνώμες και αν διαβάσει κανείς η σκληρή αλήθεια είναι ότι ποτέ του ΔΕΝ θα είναι απόλυτα έτοιμος για αυτό το B-Movie του 1966.

Το MANOS θα μπορούσαμε να πούμε ότι λειτουργεί ως ο προάγγελος μετέπειτα Cult επιτυχιών όπως το ανεκδιήγητα θρυλικό , αλλά και απρόσμενα συναισθηματικό, THE ROOM , του εξίσου θρυλικού πλέον σκηνοθέτη / σεναριογράφου / πρωταγωνιστή / παραγωγού αλλά και … βοηθό παραγωγού Tommy Wiseau

Για να αποδώσουμε τα Καίσαρος Καίσαρι οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι ο Warren κατορθώνει να κάνει τον Wiseau να φαντάζει ως αμάλγαμα των Στίβεν Σπίλμπεργκ και Τενεσί Γουίλιαμς !

Το MANOS είναι ένα φιλμ τόσο ‘κακό‘ που κάνει τον θεατή να σκάσει στα γέλια όχι λόγω του ‘χιούμορ‘ του αλλά εξαιτίας της γνήσιας αμηχανίας που εκπέμπει. Η ταινία αυτή αποτελεί ορόσημο του indie σινεμά και της φτίαξτο μόνος σου ‘ νοοτροπίας καθώς γεννήθηκε ουσιαστικά μέσα από ένα στοίχημα.

Ο Warren που στα 60s μεσουρανούσε και πειραματίζονταν‘ στις τοπικές θεατρικές σκηνές του Ελ Πάσο (όπως έκανε στα 90s και ο Tommy Wiseau αλλά στις θεατρικές ομάδες του Σαν Φρανσίσκο…) ένα μεσημέρι κατέληξε να πίνει καφέ με τον καταξιωμένο σεναριογράφο Stirling Silliphant. Επάνω στην κουβέντα ο Warren δήλωσε ότι ο καθένας μπορεί να γράψει και να γυρίσει ένα Horror φιλμ. Ο σεναριογράφος τον αντίκρουσε και έτσι ο πρώτος του έβαλε στοίχημα ότι θα γυρνούσε μια ταινία , δίχως φυσικά να έχει έστω και τις στοιχειώδεις γνώσεις επάνω στο σινεμά !

Αφού κάπως μάζεψε 19,000 δολάρια ο Warren αναζήτησε τους ηθοποιούς του στις τοπικές θεατρικές σκηνές αλλά και σε ένα πρακτορείο μόντελινγκ. Ο αδίστακτος δημιουργός φρόντισε μάλιστα να στείλει την πρωταγωνίστρια του , Diane Mahree , σε έναν διαγωνισμό ομορφιάς του Τέξας ώστε να εξασφαλίσει κάποια δημοσιότητα που αργότερα θα τον βοηθούσε στην προώθηση του πονήματος του !

Είτε λόγω του περιορισμένου μπάτζετ, είτε λόγω τσιγκουνιάς ο Warren αρνήθηκε να πληρώσει τους ηθοποιούς αλλά τους έταξε ότι θα έπαιρναν ‘ποσοστά‘ από τις ‘εισπράξεις‘ της ταινίας ! Προφανώς όλοι τους παρέμειναν απλήρωτοι. Από όλη την ομάδα παραγωγής του MANOS πληρώθηκαν μονάχα δυο άτομα. Ο ένας αγόρασε με τα ‘κέρδη‘ του ένα ποδήλατο ενώ ο άλλος πήρε μια τσάντα γεμάτη με … σκυλοτροφές για το κατοικίδιο του.

Αφού νοίκιασε μια κάμερα τα γυρίσματα ξεκίνησαν στα μέσα του 66 και κοντά σε ένα απομονωμένο ράντσο του Ελ Πάσο. Η φτηνιάρικη Bell and Howell κάμερα είχε την δυνατότητα να τραβά πλάνα μόλις 32 δευτερόλεπτα γεγονός που συνέβαλε στο ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ μοντάζ‘ του MANOS. Επίσης ο Warren αμέλησε να νοικιάσει συστήματα ηχογράφησης και κατά συνέπεια όλοι οι ήχοι και οι διάλογοι μεταγλωττίστηκαν αφού είχε ‘ολοκληρωθεί‘ το φιλμ. Μάλιστα οι γυναίκες ηθοποιοί του MANOS στην ‘μεγάλη πρεμιέρα‘ διαπίστωσαν έκπληκτες ότι οι χαρακτήρες τους μιλούσαν με τις φωνές μιας άλλης γυναίκας ! Μάλιστα η γυναίκα αυτή κάνει και την φωνή της κόρης του ζευγαριού που βιώνει τον απόλυτο τρόμο μέσα στο ράντσο και το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής κρίνεται ξεκαρδιστικά αμήχανο !

Επίσης το cast κατά την διάρκεια των γυρισμάτων τα είχε πάρει στο κρανίο με τον Warren , λόγω του ερασιτεχνισμού αλλά και της ευρεθιστότητας του, και συνήθιζε να αποκαλεί ειρωνικά την ταινία σαν Mangos: The Cans of Fruit πίσω από την πλάτη του…

Το σκηνοθετικό ύφος του Warren αποτελεί ‘σχολή‘ που ελάχιστοι σκηνοθέτες θα μπορούσαν να την ακολουθήσουν.

Ο τύπος επέμενε πεισματικά οι σκηνές να γυρίζονται το πολύ με δυο λήψεις και αν κάποιος εξέφραζε εύλογες απορίες ή κάποια αντίθεση επάνω σε αυτή την τακτική τότε τον καθησύχαζε λέγοντας του ότι ‘ η μαγεία του Hollywood’ θα διόρθωνε τα όποια λάθη στο στάδιο του post production !

Τεχνικά το φιλμ είναι χάλι μαύρο, μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά. Ο Warren δεν ασχολήθηκε με τον φωτισμό της ταινίας του και έτσι οι μισές σκηνές πνίγονται στο σκοτάδι. Γενικά οι ‘λεπτομέρειες‘ δεν απασχολούν ιδιαίτερα τον σκηνοθέτη εδώ. Κάποια πλάνα μοιάζουν να έχουν τον ατελείωτο ενώ άλλα ολοκληρώνονται μέσα σε δευτερόλεπτα. Η μουσική επένδυση της ταινίας είναι κάτι Jazz μελωδίες, σαν και αυτές που θα άκουγες μέσα σε ένα σούπερ μάρκετ των 60s, και σε καμία περίπτωση δεν ταιριάζουν σε μια ‘Horror‘ παραγωγή. Οι ερμηνείες ξεπέφτουν κάτω από εκείνες μιας σαπουνόπερας .

Οι διάλογοι του φιλμ πάνε κάπως έτσι :

Michael: Hey, Torgo, where’s the phone? Yes, Alexander Graham Bell, you know, telephone?

Torgo: There is no phone here, sir. The Master does not approve of such devices.

Margaret: Then… then where is the nearest phone?

Torgo: The nearest phone is at the crossroads. That’s ten miles.Margaret: Ten miles? Might as well be ten THOUSAND miles!

Michael[getting mad] Easy, honey! It won’t help to get mad!

Όσον αφορά την ‘αισθητική‘ και την ‘θεματολογία‘ της ταινίας , ή πιο σωστά την ολική έλλειψη τους, τα πράγματα εδώ γίνονται εξαιρετικά , ας το πούμε, ‘Avant Garde‘…

Το MANOS υποτίθεται ότι είναι ένα indie Horror‘ φιλμ. Μια μίξη ανάμεσα σε Haunted House Movie και τον Δράκουλα του Bram Stoker. Ο ίδιος ο δημιουργός υποστηρίζει ότι η ιστορία του βασίζεται σε έναν Μεξικάνικο μύθο. Πιθανότατα υπάρχουν και μερικές τζούρες από Φρανκενστάιν εδώ μέσα μιας και ο χαρακτήρας του υπηρέτη Torgo αρχικά ήταν να ονομαστεί ως ‘Igor‘…

To σενάριο είναι φαινομενικά απλό αλλά καταλήγει να φαντάζει και κάπως δαιδαλώδες ταυτόχρονα , κυρίως λόγω της άναρχης αφήγησης και σκηνοθεσίας του Warren :

Μια φαμίλια χάνεται στο Ελ Πάσο και καταλήγει σε ένα ερημικό ράντσο. Εκεί γνωρίζουν τον εκκεντρικό Torgo που τους προειδοποιεί για την παρουσία του ‘αφέντη‘ του. Στην συνέχεια τους πείθει να διανυκτερεύσουν εκεί μέσα και παίρνει και λίγο μάτι την Mahree ενώ εκείνη αλλάζει ρούχα…

Και κάπου μέσα στην σιωπή της νύχτας είναι που κάνει την εμφάνιση του ο μυστηριώδης και απόκοσμος ‘Αφέντης’ , τον οποίο ενσαρκώνει ο Tom Neyman χαρίζοντας στο σινεμά των 60s μια από τις πιο αλλόκοτες περσόνες του…

Ο ‘αφέντης’ διακρίνεται από δυο φετίχ :

Τις γυναίκες , που επιθυμεί να τις κάνει ‘συζύγους’ του και τα…χέρια !

Στην μεγαλύτερη διάρκεια του φιλμ το σύμβολο του …χεριού κάνει την εμφάνιση του με τους πιο απίθανους τρόπους. Το τι ακριβώς συμβολίζουν όλα αυτά τα χέρια μονάχα ο ίδιος ο Neyman μπορεί να το γνωρίζει καθώς πέρα από ηθοποιός λειτουργούσε και ως  ‘production designer‘ και ξεκάθαρα εκείνη την εποχή τραβούσε κάποιο βίτσιο γύρω από τα χέρια .

Πάντως η ‘επιβλητική’ παρουσία του ‘αφέντη’ επισκιάζεται ειρωνικά από εκείνη του υπηρέτη του, μιας και ο John Reynolds ως Torgo καταλήγει να κλέψει την παράσταση !

Ο ηθοποιός κατά την διάρκεια των γυρισμάτων ήταν πίτα στο LSD (υπέροχα 60s ! ) και η λεπτομέρεια αυτή γίνεται κατευθείαν ευδιάκριτη μέσα στην ταινία…

Στο MANOS ο John Reynolds μέσα από μια υπέρμετρα αλλόκοτη και ‘σπασμωδική‘ ερμηνεία χάρισε στο Cult σινεμά έναν από τους απόλυτους ήρωες του !

Το MANOS : The Hands of Fate αφού τα κατάφερε, ένας διάολος ξέρει πως, προβλήθηκε για πρώτη φορά στο Capri Theater , στην γενέτειρα του Warren το Ελ Πάσο, τον Νοέμβρη του 66. Ο δημιουργός κάλεσε στην προβολή μέχρι και τον δήμαρχο της περιοχής και αρκετά μέλη της κοινότητας ώστε να τους ευχαριστήσει για την στήριξη που επέδειξαν απέναντι στο πόνημα του. Επίσης φρόντισε να νοικιάσει μια λιμουζίνα ώστε να δώσει μια ‘αίσθηση Hollywood‘ στην πρεμιέρα του αλλά επειδή δεν έπαιζαν πολλά λεφτά ο οδηγός αναγκάστηκε να κάνει αρκετές διαδρομές πέρα δώθε ώστε να μεταφέρει στο σινεμά τους ‘μεγάλους αστέρες’ του MANOS !

Η προβολή φυσικά και αποδείχθηκε ένα απόλυτο φιάσκο .

Κατά την διάρκεια της η νεαρή Jackey Neyman-Jones , που υποδύθηκε την πιτσιρίκα Debbie, έβαλε τα κλάματα μόλις διαπίστωσε ότι κάποια κυρία μεταγλώττιζε τον ρόλο της . Το ενήλικο cast πάντως πέρασε μια χαρά καθώς ξέσπασαν σε νευρικά γέλια μόλις πήραν πρέφα σε τι ερασιτεχνική και παράλογη ταινία είχαν συμμετάσχει. Ορισμένοι από αυτούς φρόντισαν να την κάνουν ύπουλα από την αίθουσα λίγο πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους ώστε να γλιτώσουν από την γιούχα των θεατών. Ίσως θα ήταν περιττό να διευκρινίσουμε ότι σχεδόν κανένας τους δεν έπαιξε ξανά σε ταινία.

Πάντως το MANOS άσκησε έντονη επίδραση σε μια κυρία που το παρακολούθησε καθώς μετά την πρεμιέρα εντόπισε τον Warren και του επιτέθηκε με την τσάντα της ! Η γυναίκα αυτή ήταν σοκαρισμένη και εκνευρισμένη από το γεγονός ότι στο φινάλε της ταινίας η ανήλικη Debbie γίνεται μια από τις ‘συζύγους’ του σκοτεινού και πατριάρχη ‘αφέντη’…

Συγκλονιστικά είναι τόσο το πόστερ της ταινίας όσο και το tagline του…

‘ A Cult of Weird , Horrible People…’

Η παραπάνω φράση ίσως να συμβολίζει ιδανικά τους συντελεστές αυτού του ανίερου B-Movie.

Την επόμενη της πρεμιέρας του MANOS η εφημερίδα EL PASO HERALD – POST έγραψε μια κριτική για το φιλμ κρίνοντας το ως :

‘A Brave Experiment.’

Και ίσως αυτό ακριβώς να είναι και το MANOS : The Hands of Fate, ένα κινηματογραφικό ‘πείραμα’ όπου όλα πήγαν λάθος.

Από την πλευρά του ο Harold P. Warren αργότερα δήλωσε ότι δημιούργησε το χειρότερο φιλμ όλων των εποχών και ότι ήταν εξαιρετικά υπερήφανος για αυτό. Μάλιστα πρόσθεσε ότι με την κατάλληλη μεταγλώττιση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια τίμια κωμωδία. Παραδόξως το MANOS πήρε μια μικρή διανομή σε τοπικά Drive-In σινεμά όμως κατέληξε για πολλά χρόνια να χαθεί στην λήθη. Όταν η Jackey Neyman μεγάλωσε και πέρασε στο πανεπιστήμιο διηγήθηκε στους φίλους της την τεράστια εμπειρία που βίωσε κατά την διάρκεια των γυρισμάτων του MANOS. Προφανώς εκείνοι της ζήτησαν μια κόπια της ταινίας όμως το να βρεθεί το φιλμ εκείνη την εποχή ήταν μια εξαιρετικά ζόρικη υπόθεση…

Τον Γενάρη του 1993 τελικά εντοπίστηκε μια κόπια του και προβλήθηκε μέσω του τηλεοπτικού σόου Mystery Science Theater 3000. Από κει και ύστερα το MANOS επιτέλους ξεκίνησε να αποκτά το Cult στάτους που αρμόζει σε ένα τέτοιο έργο τέχνης.

Το 2011 βρέθηκε και η αυθεντική 16mm κόπια του MANOS , από τον σπουδαστή κινηματογράφου  Ben Solovey. Ο μύστης αυτός αποφάσισε να την συντηρήσει και να την επαναφέρει στο κοινό μέσω του Blue-Ray. Η αποκατάσταση του MANOS έγινε μέσω του Kickstarter καθώς οι ‘διψασμένοι‘ οπαδοί αυτής της ταινίας συγκέντρωσαν $48,000 δολάρια ώστε να διατηρήσουν ανέπαφη την σπουδαία κληρονομιά της !

Το MANOS : The Hands of Fate σήμερα βρίσκεται στο πάνθεον των Cult και Indie B-Movies. Όσον αφορά τον δημιουργό του Harold P. Warren αφού κέρδισε (?!) το στοίχημα που έβαλε στην συνέχεια έγραψε και ένα δεύτερο σενάριο με τίτλο ‘Wild Desert Bikers‘. Κανένα στούντιο και κανένας παραγωγός δεν τόλμησε να το αγοράσει.

Και κάπως έτσι η κατάληξη του Harold P. Warren παραμένει ένα άλυτο μυστήριο μέχρι και την στιγμή που γράφεται αυτό το αφιέρωμα…

Manos, god of primal darkness. As thou has decreed so have I done. The hands of fate have doomed this man. Thy will is done.

– The Master

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: