Dario Argento’s INFERNO : Να που γίνεται να ‘πνιγεί’ κανείς μέσα σε μια Κόλαση…

by Αντρέι Κοτσεργκίν

 ‘The Three Mothers rule the world with sorrow, tears and darkness. Mater Suspiriorum, the other of Sighs, and the oldest of the three, lives in Freiburg. Mater Lachrymarum, the Mother of Tears, and the most beautiful of the sisters, holds rule in Rome. Mater Tenebrarum, the Mother of Darkness, who is the youngest and cruelest of the three, controls New York.’

Το INFERNO , του 1980, αποτέλεσε το δεύτερο μέρος της ‘Three Mothers’ τριλογίας του σκηνοθέτη Dario Argento που ξεκίνησε το 77 με το σαγηνευτικό αλλά και εξαιρετικά φονικό SUSPIRIA και ολοκληρώθηκε , μάλλον άδοξα, με το MOTHER OF TEARS του 2007.

Στο MOTHER… μας έγινε ξεκάθαρο ότι ο Dario Argento των 00s ελάχιστα πλέον θύμιζε τον ‘μάστορα‘ του Giallo σινεμά. Ιδού η θλιβερή στιγμή που ένας σκηνοθέτης που έχτισε ολόκληρη σχολή στο πως να στήνεις πρακτικά εφέ, σκηνικά , φωτισμούς, ατμόσφαιρα και σασπένς καταλήγει να ντύνει το φιλμ του με ...CGI βροχή.

Όμως ξαναβλέποντας το INFERNO , εν έτει 2020 πλέον, πραγματικά διαπιστώνεις πόσο πολύ λείπει από το σινεμά τρόμου ο παλιός , ευρηματικός και εξαιρετικά …σαδιστής Dario Argento.

Η ΄πλοκή‘ του INFERNO περιστρέφεται γύρω από ένα αρχαίο βιβλίο με τίτλο ‘  The Three Mothers‘ το οποίο γράφτηκε κάποτε από έναν Αλχημιστή ονόματι Varelli.

Με το πέρασμα των εποχών ο αλχημιστής και συγγραφέας χάθηκε μυστηριωδώς από προσώπου γης όμως ορισμένα αντίτυπα του βιβλίου του διασώθηκαν. Ένα από αυτά τα σπάνια αντίτυπα τα εντοπίζει η ποιήτρια Rose Elliot κατά την διάρκεια της παραμονής της στην Νέα Υόρκη. Μελετώντας το βιβλίο η Rose διαβάζει την ιστορία που αφηγείται τον σκληρό βίο και την πολιτεία τριών αδελφών. Οι τρεις τους διαφεντεύουν τον κόσμο μας με ‘θλίψη‘ , ‘δάκρυα‘ και ‘σκοτάδι‘ και κατοικούν σε τρία διαφορετικά ‘σπίτια‘ , τα οποία και κατασκευάστηκαν από τον ίδιο αλχημιστή.

Όντας πεπεισμένη ότι ένα από αυτά τα ‘σπίτια‘ είναι το ξενοδοχείο στο οποίο διαμένει η ποιήτρια ξεκινά να ερευνά τον θρύλο (?) των τριών αδελφών όμως σύντομα θα διαπιστώσει με πόνο και με τρόμο ένα φριχτό γεγονός :

Όποιος έρχεται σε επαφή με κάποιο από τα βιβλία του Varelli καταλήγει είτε εξαφανισμένος , είτε νεκρός…

Το INFERNO βρίσκει τον Dario Argento σε τεράστια φόρμα. Στα 80s το πόνημα του άσκησε τόσο έντονη επίδραση σε ορισμένους θεατές που πολύ γρήγορα κατέληξε στην διαβόητη ‘Video Nasties’ λίστα της επιτροπής λογοκρισίας της Μεγάλης Βρετανίας.

Η ταινία αυτή είναι ένα από τα πιο ‘τρομαχτικά / όμορφα‘ πράγματα που θα δεις στο Supernatural και Horror είδος. Τα σκηνικά και τα τοπία που αιχμαλωτίζει ο σκηνοθέτης μοιάζουν με θλιμμένους αλλά και σαγηνευτικούς ‘πίνακες‘ , η κίνηση της κάμερας εναλλάσσεται μαεστρικά ανάμεσα στην αρμονία και το χάος ενώ οι νέον φωτισμοί για ακόμη μια φορά σε ένα φιλμ του Argento προσδίδουν μια μυσταγωγική ατμόσφαιρα.

Τα εισαγωγικά με τα οποία ‘φυλάκισα‘ πιο πάνω την λέξη ‘πλοκή‘ μόνο τυχαία δεν είναι. Το σενάριο του INFERNO είναι γραμμένο επίτηδες έτσι ώστε να εκτυλίσσεται σαν ένα όνειρο, ή πιο σωστά σαν εφιάλτης. Εδώ έχουμε έναν σκηνοθέτη που είναι απόλυτα προσηλωμένος στο να βυθίσει το κοινό του στην ίδια απόγνωση ,την παράνοια και τον τρόμο μέσα στα οποία βυθίζονται σταδιακά , και στην συνέχεια πνίγονται, οι χαρακτήρες του. Και αυτό το κατορθώνει περίφημα.

Παράνοια , τρόμο και απόγνωση πιθανότατα ένιωσαν και αρκετοί από τους ηθοποιούς του INFERNO κατά την διάρκεια των γυρισμάτων…

Σε μια από τις πιο νευρωτικές σκηνές του INFERNO η πρωταγωνίστρια Daria Nicolodi καταλήγει σε ένα δωμάτιο γεμάτο με γάτες που τις επιτίθενται. Εδώ τα υπέροχα αυτά κατοικίδια διαστρεβλώνονται από τον σκηνοθέτη όχι μονάχα σε δυσοίωνο οιωνό αλλά και σε άμεση απειλή. Καθώς βλέπουμε μια αγέλη από ‘τσαντισμένες‘ γάτες να ‘πηδάνε‘ επάνω στην γυναίκα και να γεμίζουν με γρατζουνίες το κορμί της πραγματικά μπορούμε να νιώσουμε τον πόνο και την απόγνωση της.

Η αίσθηση αυτή οφείλεται σε τεράστιο βαθμό στο γεγονός ότι η Daria Nicolodoi εκείνη την στιγμή είχε όντως απέναντι της έναν ευρηματικό και σαδιστή σκηνοθέτη που γράπωνε γάτες και τις …εκτόξευε επάνω της !

Ναι οι σκηνοθετικές τακτικές και πρακτικές του Dario Argento μπορούν να κριθούν το λιγότερο ως ‘αμφιλεγόμενες‘ όμως ανάθεμα με αν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει τα λαμπρά αποτελέσματα τους, όταν τα βλέπει να ξεδιπλώνονται επάνω στο πανί.

Ο Dario Argento για να πετύχει το εκάστοτε πλάνο του ακριβώς όπως το ήθελε δεν δίσταζε ακόμη και να ‘βασανίσει‘ ή να ‘τρομοκρατήσει‘ την γυναίκα που αγαπούσε. Εκείνο τον καιρό ήταν ζευγάρι με την Daria Nicolodi ενώ αργότερα πέρασε αυτή την ‘παράδοση‘ στην κόρη τους Asia Argento , την οποία επίσης είχε την τάση να την ‘ταλαιπωρεί’ ο πατέρας της στις διάφορες ταινίες όπου συνεργάζονταν μεταξύ τους…

Πέρα από την μαεστρική και ευρηματική δουλειά που κάνει , για ακόμη μια φορά , ο Argento στην απόδοση της ατμόσφαιρας του μεταφυσικού και του σασπένς ο σκηνοθέτης διαπρέπει και πάλι στον παράγοντα του τρόμου και του φονικού.

Ο Argento βάζει κυριολεκτικά τα ίδια του τα χέρια στις σκηνές όπου ο φονιάς , ή οι φονιάδες, του σφάζουν και δολοφονούν τα έντρομα θύματα τους. Κάθε χέρι που κραδαίνει ένα μαχαίρι ή έναν μπαλτά , κάθε χέρι που τρυπάει ή κόβει την ανθρώπινη σάρκα είναι το χέρι του ίδιου του σκηνοθέτη. Ένα από τα περίφημα trademarks της σκηνοθετικής πορείας του Dario Argento ,ενός κινηματογραφικού ‘φονιά‘ που ήξερε ακριβώς πόσα να μας δείξει και πόσα να μας αποκρύψει ώστε να μας προκαλέσει , να μας συναρπάσει και να μας τρομοκρατήσει.

Όμως το INFERNO δεν ανήκει αποκλειστικά στον Dario Argento που το όνομα του κοσμεί τα credits στους ρόλους του σκηνοθέτη και σεναριογράφου. Τεράστια συνεισφορά στο φιλμ είχε και ο θρύλος του Ιταλικού σινεμά Mario Bava.

O ‘Μάστορας του τρόμου και του μακάβριου‘ και ‘μέντορας‘ του Argento είχε τεράστια συνεισφορά στο στήσιμο της παραγωγής αλλά και στα γυρίσματα του INFERNO. Μάλιστα η ηθοποιός Irena Miracle στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι η πλειοψηφία των σκηνών της γυρίστηκε με την παρουσία του Bava πίσω από τις κάμερες και πως ο Argento απουσίαζε παντελώς από τα γυρίσματα. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι εκείνη την εποχή ο Argento πάλευε με την ηπατίτιδα και αναγκάζονταν να κάθεται στο κρεβάτι του αρκετές μέρες.

Όσον αφορά την συνεισφορά του Mario Bava είναι απλά ανεκτίμητη. Ο τύπος αυτός σχεδόν λειτουργούσε σόλο σαν ολόκληρο ‘συνεργείο‘ καθώς τσόνταρε τα μέγιστα στο στήσιμο των ειδικών εφέ, στους φωτισμούς , ανέλαβε χρέη κινηματογραφιστή αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και σκηνοθέτη. Το δημιουργικό μεγαλείο και το μεράκι του Bava διακρίνεται λαμπρά στα σκηνικά του INFERNO. Εκεί που ως θεατής βλέπεις μια ‘πόλη ντυμένη στους νέον φωτισμούς’ στην πραγματικότητα έχεις απλά κάτι κουτιά από … γάλα στα οποία ο Bava κόλλησε μερικές φωτογραφίες !

Ο Mario Bava δεν μπήκε στα credits της ταινίας, απέκτησε , μάλλον αναπόφευκτα, μια αντιπάθεια για τις γάτες και μας άφησε τον Απρίλη του 1980, λίγο καιρό μετά την κυκλοφορία του INFERNO στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Το φιλμ αυτό πέρα από μια ‘κολασμένη‘ επίδειξη του ταλέντου και της σαδιστικής προσήλωσης του Dario Argento απέναντι στην πρόκληση αγωνίας και τρόμου αποτελεί και μια υπέροχη υπενθύμιση του πόσο ολοκληρωμένος και επιδραστικός καλλιτέχνης και δημιουργός υπήρξε ο Mario Bava.

Φυσικά δεν γίνεται να μην μνημονεύσουμε και την εξαιρετική δουλειά που έκανε ο Keith Emerson στο soundtrack της ταινίας καθώς κλήθηκε , και τα κατάφερε, να ‘μπασταρδέψει‘ με ανίερο και λαμπρό τρόπο τις κλασσικές συνθέσεις του Giuseppe Verdi με τους δικούς του Synth και Prog ήχους.

Και μιας και πιάσαμε την ‘κόλαση‘ ακριβώς γύρω από μια τέτοια περιστρέφεται σεναριακά και θεματολογικά το INFERNO.

Η ‘πλοκή‘ είναι αφηρημένη και ονειρική και σταδιακά σπρώχνει τους ‘ήρωες‘ τόσο σε μια επίγεια όσο και σε μια υπόγεια ‘κόλαση‘. Το ξενοδοχείο της ιστορίας είναι απλά μια πύλη για το οτιδήποτε βρίσκεται πέρα από το επίπεδο γνώσης και κατανόησης του θνητού μυαλού μας. Οι χαρακτήρες όσο και αν πασχίζουν απλά δεν μπορούν να βρουν μια ‘απάντηση‘ στο όλο μυστήριο και το φονικό αλλά ούτε και κάποια διέξοδο διαφυγής από όλη αυτή την παράνοια και την μακαβριότητα. Όλοι τους κόβουν κύκλους γύρω από τον ‘Θάνατο‘ , κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Στο INFERNO το σενάριο είναι απλά ένα ακόμη αιχμηρό ‘μαχαίρι‘ στα χέρια του Dario Argento. Η μοναδική του σκοπιμότητα είναι να δώσει στον δημιουργό του την ευκαιρία να αιχμαλωτίσει με την κάμερα του όμορφες γυναίκες να τρέχουν και να ουρλιάζουν με τρόμο και απόγνωση μέσα σε ένα στοιχειωμένο ‘σπίτι’ αλλά και άφθονο φονικό.

Ο τρόμος και το φονικό ξεδιπλώνονται σε τοποθεσίες όπως βυθισμένα ή ‘κρυμμένα‘ δωμάτια τα οποία απαρτίζουν ένα ‘ξενοδοχείο‘ που σε κάθε γωνιά του ‘ζέχνει‘ από την αίσθηση του μεταφυσικού. Ο σκηνοθέτης απεικονίζει το ‘ξενοδοχείο’ με τέτοιον τρόπο που ποτέ σου δεν θα μπορέσεις να υπολογίσεις τις διαστάσεις του. Τα βυθισμένα υπόγεια δεν έχουν πάτο και οι σκοτεινό διάδρομοι φαντάζουν ατελείωτοι. Ο ‘θάνατος‘ καραδοκεί παντού όμως μονάχα σε ένα μέρος κάνει ξεκάθαρα αισθητή την παρουσία του…

Το art deco του INFERNO είναι ο Dario Argento στα καλύτερα του. Ένας γνήσιος ‘αρχιτέκτονας‘ του μεταφυσικού και του τρόμου. Ένας ‘αρχιτέκτονας‘ με μεγάλη αγάπη απέναντι στα πρακτικά εφέ, το μακιγιάζ και τα προσθετικά , στο μοβ χρώμα , τις σκιές , τους νέον φωτισμούς και φυσικά στο κόκκινο του αίματος.

‘There are mysterious parts in that book, but the only true mystery is that our very lives are governed by dead people.’

Αιματηρό , σχιζοφρενικό αλλά συνάμα σαγηνευτικό και μυσταγωγικό.

Το INFERNO του Dario Argento, αλλά και του Mario Bava, είναι ένα φιλμ που αφού σε βυθίσει μέσα του στην συνέχεια θα ‘πνίξει‘ την όποια επικριτική διάθεση είχες απέναντι του.

Οι ‘ρηχές‘ ερμηνείες των ηθοποιών δεν θα σε εμποδίσουν από το να νιώσεις τον απόλυτο τρόμο και την απόγνωση που αισθάνονται καθώς πασχίζουν μάταια να ξεφύγουν όχι μόνο από τον ‘Θάνατο‘ αλλά και από έναν αμείλικτο σκηνοθέτη που θα κάνει ότι χρειαστεί ώστε να πετύχει το πλάνο του όπως ακριβώς το θέλει. Το ‘αφηρημένο‘ σενάριο δεν αποτελεί κάποια ‘αδυναμία‘ αλλά λειτουργεί ως ένα σκηνοθετικό εργαλείο αλλά και μια υπενθύμιση ότι το σινεμά ΔΕΝ είναι πραγματικότητα αλλά αντίθετα είναι συναίσθημα και πρόκληση.

Και ακριβώς αυτά τα δυο τελευταία είναι το φιλμ αυτό…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: