Design a site like this with WordPress.com
Get started

From Russia With Love : Η επιλογή κρασιού που θα κάνεις είναι κομβικής σημασίας…

by Αντρέι Κοτσεργκιν

“Red wine with fish. Well, that should have told me something.”

Ύστερα από την απρόσμενη και αδιανόητη επιτυχία του DOCTOR NO η United Artists βιάστηκε να ανάψει το πράσινο φως αναθέτοντας στον 007 την δεύτερη αποστολή του, πριν καν καλά, καλά η Dom Perignon σαμπάνια του 55 προλάβει να παγώσει όσο πρέπει!

Οι παραγωγοί Saltzman και Broccoli κέρδισαν το πρώτο στοίχημα και τώρα ήρθε η ώρα να διαπιστώσουν μέχρι τι ύψος μπορούσε να φτάσει η στιβα της επιτυχίας και του χρήματος. Το 1963, μόλις ένα χρόνο μετά τον προκάτοχο του, το From Russia With Love τρυπωνει στις αίθουσες. Όχι αθόρυβα όπως θα έκανε ένας γνήσιος κατάσκοπος αλλά θεαματικά και με περίσσιο στιλ, όπως άρμοζε σε ένα άρτιο φιλμ δράσης και κατασκοπίας και σε μια από τις κορυφαίες ταινίες ενός μακροχρόνιου franchise που σε λίγο καιρό θα αριθμεί 25 ταινίες!

Το μπάτζετ διπλασιαστηκε αγγίζοντας τα 2 εκατομμύρια δολάρια όμως οι βασικοί παράγοντες γύρω από την ποιότητα και την επιτυχία του δεύτερου JAMES BOND κεφαλαίου συναντώνται στην θεαματική εξέλιξη ενός σκηνοθέτη που πλέον νιώθει απόλυτα σίγουρος και άνετος στην υπηρεσία του αλλά και στο ίσως πιο καλογραμμένο σενάριο ολόκληρης της κινηματογραφικης μυθολογίας του 007.

Στο From Russia With Love ένας κατάσκοπος και φονιάς ξετρύπωνει έναν άλλον κατάσκοπο και φονιά από μια “λάθος” παραγγελία που κάνει στο κρασί του…

Μια εικόνα τόσο φλεγματικη και Βρετανική που καταλήγει υπέροχη!

Ύστερα από τα γεγονότα του DOCTOR NO η εγκληματική οργάνωση S.P.E.C.T.R.E. εκπαιδεύει μια μονάδα από δολοφόνους / κατασκόπους, έχοντας στόχο να εκδικηθεί τον James Bond και την MI6 επειδή τους χάλασαν τα σχέδια.

Για να δελεάσει τον 007 και να τον ρίξει στην παγίδα της η S.P.E.C.T.R.E. ρίχνει ως δόλωμα μια γραμματέα της KGB, ονόματι Tatiana Romanova. Η οργάνωση παραπληροφορει την MI6 ότι η γραμματέας έχει στην κατοχή της το Lektor, μια εξαιρετικά πολύτιμη και χρήσιμη συσκευή κρυπτογραφησης, και πως η Tatiana είναι πρόθυμη να την παραδώσει στους Βρετανούς υπό δύο όρους :

Α. Να της χορηγησουν άσυλο και προστασία από τους Σοβιετικους.

Β. Να την παραδώσει απευθείας στον James Bond, διότι “τον έχει ερωτευτεί”.

Προφανώς οι έμπειροι και εξίσου μουλοι Βρετανοί εξαρχής το μυρίζονται ότι όλη η υπόθεση βρωμάει παγίδα. Απλά έχουν την λανθασμένη πεποίθηση πως η KGB κρύβεται από πίσω.

Όπως και να χει ο James Bond είναι πρόθυμος να “θυσιαστεί” για λογαριασμό της Βασίλισσας και αποδέχεται την εξαιρετικά “ζόρικη” αποστολή, γεγονός που σίγουρα δεν περνάει απαρατήρητο από την στωικη Miss Moneypenny

Εχοντας μας συστήσει τους Bond και τους βασικούς “παίκτες” της MI6 αλλά και εγκαθίδρυσει την σκιερή απειλή της S.P.E.C.T.R.E ο σκηνοθέτης Terence Young αυτή τη φορά δεν χάνει χρόνο και μας μπάζει κατευθείαν σε έναν χορό των κατασκόπων γεμάτο ανατροπές και εκπλήξεις.

Η εισαγωγή του φιλμ (που θεσπιζει και το trademark που θέλει κάθε μετέπειτα ταινία να ξεκινάει με ένα Action intro πριν τους τίτλους αρχής) λειτουργεί ως “σφαίρα” που σφηνωνεται κατευθείαν στον εγκέφαλο του θεατή καθώς βλέπουμε τον “James Bond” να… πέφτει νεκρός από τα χέρια του ανταγωνιστή του!

Το From Russia… δίνει στον 007 έναν από τους πιο ικανούς, αμείλικτους και ισάξιους αντιπάλους του. Ο Donald “Red” Grant είναι ένας επαγγελματίας δολοφόνος, Ιρλανδός στην καταγωγή, που ζει και αναπνέει για έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό :

Την εξόντωση του άντρα που ακούει στο όνομα James Bond.

Η S.P.E.C.T.R.E. στρατολογεί αυτόν τον τύπο και κάθε μέρα τον περνάει από την απαραίτητη εκπαίδευση. Ο Grant είναι μια ψυχρή και άριστη μηχανή του θανάτου που όμως άνετα μπορεί να παίξει και το παιχνίδι της κατασκοπίας, γεγονός που το διαπιστώνουμε στην πορεία όπου κατορθώνει να παραπλανήσει τον 007 μιας και του παρουσιάζεται ως συνάδελφος του στην MI6. Η ικανότητα του “Red” να προσαρμόζεται σε πράγματα και καταστάσεις τον καθιστά έναν εξαιρετικά επικίνδυνο και απρόβλεπτο αντίπαλο.

Ο Bond τελικά τον ξεσκεπάζει με τον πιο Βρετανικό τρόπο που θα μπορούσε να το κάνει…

Ο Robert Shaw χαρίζει στο franchise τον πρώτο του σπουδαίο Henchman μέσω μιας ψυχρής και μεθοδικης ερμηνείας. Έστω και αν χρειάστηκε να φοράει παπούτσια πλατφόρμες μιας και ο Sir Sean Connery τον περνούσε μερικά κεφάλια! Η ερμηνεία του εδώ στην συνέχεια του εξασφάλισε ρόλο καριέρας στο JAWS του Steven Spielberg. Εκτός πλατό ο Shaw ανέπτυξε φιλικές σχέσεις με τον “ανταγωνιστή” του και σύστησε τον Sean Connery στο ευγενές και ξιπασμενο άθλημα του γκολφ που έμελλε να εξελιχθεί σε μεγάλο “έρωτα” για τον τελευταίο.

Γενικότερα το From Russia… απαρτίζεται από μια λαμπρή ομάδα πανουργων Καθαρματων. Εκτός του “Red” έχουμε τον “σκακιστήKronsteen που ουσιαστικά είναι ο άνθρωπος που στήνει τα σατανικά πλάνα παραπλάνησης και εξόντωσης της S.P.E.C.T.R.E. Θα λέγαμε ότι λειτουργεί ως το “αριστερό χέρι” του ηγέτη της, Ernst Stavro Blofeld. Το “δεξί χέρι” προφανώς είναι η σήμα κατατεθέν γάτα του Blofeld που προσωπικά θεωρώ ότι είναι και η αληθινή αρχηγός αυτής της Evil οργάνωσης!

O Kronsteen αντιλαμβάνεται τα σχέδια της οργάνωσης του αλλά και τους αντιπάλους του ως μια “παρτίδα σκάκι“. Εύστοχα και συμβολικά ο σκηνοθέτης μας τον συστήνει μέσω ενός τουρνουά σκακιού στην πρώτη πράξη του φιλμ.

Ο Blofeld, η διαχρονική νέμεσις του Bond, εδώ κάνει για πρώτη φορά γνωστή την παρουσία του. Βρίσκεται πίσω από το γραφείο του και πότε μας δεν βλέπουμε το πρόσωπο του και παρόλα αυτά ζεχνει από απειλή και μοχθηρια. Ο ηθοποιός Anthony Dawson μας έδωσε αυτή την πρώτη ενσάρκωση του θρυλικού Villain που σε αυτό το φιλμ καλύπτεται συνεχώς από ένα πέπλο μυστηρίου. Ακόμη και στα credits της ταινίας αντί για το όνομα του κακού πετυχαίνουμε απλά ένα ερωτηματικό!

Πάρα την αίσθηση φοβερής απειλής και αμείλικτου “αρπακτικού” που σου μεταφέρει ο Shaw για μένα στο From Russia… την παράσταση κλέβει η τεράστια μορφή της Lotte Lennya που υποδύεται την ραδιουργα Καργιολα Rosa Klebb…

H Klebb είναι το νούμερο #3 στέλεχος της S.P.E.C.T.R.E. Ω ναι, σε αυτή την σατανική οργάνωση κακοποιών / τρομοκρατών ΔΕΝ υπάρχουν ονόματα αλλά μονάχα “αριθμοί“. Οι Μπάσταρδοι αυτοί λειτουργούν ως γνήσιοι τεχνοκρατες και η κυρία Klebb είναι από τα πιο αφοσιωμένα και ικανά γρανάζια της μηχανής!

Στο παρελθόν η Klebb ήταν ηγετικό στέλεχος της SMERSH (το αντίστοιχο της MI6 για τους Σοβιετικους) αλλά αποστατησε ώστε να προσαρτηθεί στην S.P.E.C.T.R.E. Η Tatiana Romanova το αγνοεί αυτό και έτσι η S.P.E.C.T.R.E. βάζει την Klebb να την “στρατολογησει στην υπηρεσία της SMERSH” ώστε να ξελογιασει τον Bond και να τον κατευθύνει στην παγίδα που του έχουν στήσει. Η Tatiana εκτός από απλή γραμματέας φαίνεται να είναι και γνήσια ιδεαλιστρια οπότε δέχεται την αποστολή νομίζοντας, λανθασμένα, ότι υπηρετεί την πατρίδα της και τα Σοβιετικά ιδεώδη.

Η σκηνή όπου η αυταρχικη Klebb επιθεωρεί την Tatiana ώστε να διαπιστώσει “αν έχει τα προσόντα” είναι φίσκα στην ένταση και σου θυμίζει ότι σε ψυχροπολεμικες εποχές και μέσα σε παιχνίδια κατασκοπίας το κορμί ενός ανθρώπου δεν ανήκει στον ίδιο τον άνθρωπο αλλά αποτελεί “περιουσία” της υπηρεσίας του ή του κράτους…

Μία από τις πρώτες επιλογές για τον ρόλο της Klebb υπήρξε… η Κατίνα Παξινού! Αλλά οκ σήμερα είναι αδιανόητο να φανταστείς τον χαρακτήρα με κάποια άλλη μορφή πέραν εκείνη της Lotte Lennya.

Η Daniela Bianchi ως Tatiana Romanova δεν μας χάρισε μονάχα ένα από τα πιο γοητευτικά “Bond Girls” αλλά ανήκει στην κατηγορία εκείνων των γυναικών που είχαν να προσφέρουν στην πλοκή μιας Bond ταινίας πολύ περισσότερα πράγματα από την ομορφιά και το σεξαπιλ τους. Όπως και να χει, πιστοί στην παράδοση, οι παραγωγοί ντουμπλαραν την φωνή της με εκείνη της Barbara Jefford.

Ως κερασάκι στην τούρτα έχουμε τον Desmond Llewelyn να κάνει το ντεμπούτο του ως Q. Ένας ρόλος που έμελλε να συνδεθεί μαζί του για δεκαετίες ολόκληρες!

Κατά συνέπεια έχουμε και την εισαγωγή των περίφημων “γκατζετς του Q” στην κινηματογραφικη μυθολογία του 007.

Σήμερα μπορεί στο μυαλό μας η μορφή του Q να είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με στιλο που ανατιναζονται, ρολόγια / λέιζερ μέχρι και πανάκριβα και κομψά αμάξια οπλισμένα με πυραύλους αλλά το πρώτο “χαι~τεκ” γκατζετ που χάρισε ο επιστήμονας της MI6 στον κατάσκοπο μας ήταν απλά… μια βαλίτσα!

Οκ ύστερα από τόσες παλαβες και υπερβολικές πατέντες που μας έχει παρουσιάσει ο Q μέσα σε τόσα χρόνια μια βαλίτσα που κρύβει μέσα της μερικές χρυσές λίρες, ένα μαχαίρι, ένα τουφέκι sniper και που αν την ανοίξεις με τον “λάθος” τρόπο θα εκραγεί στα μούτρα σου μπορεί να φαντάζει κάπως “φτωχή” όμως εδώ πραγματικά ταιριάζει ιδανικά με το φουλ κατασκοπικό ύφος της ταινίας. Ο Bond κατορθώνει να αξιοποιήσει πλήρως το πρώτο του γκατζετ!

Σε αντίθεση με το DOCTOR NO εδώ το Sci~Fi στοιχείο απουσιάζει καθώς δίνει την θέση του σε μια αμιγώς κατασκοπικη ιστορία γεμάτη δράση, παραπλάνηση και αποπλάνηση. Το κατασκοπικό “ρομάντζο” που ξετυλίγεται ανάμεσα σε Bond και Romanova είναι ιντριγκαδορικο και υπάρχει γνήσια χημεία ανάμεσα στους πρωταγωνιστές. Σε αυτό συμβάλλει τα μέγιστα το άριστο σενάριο των Richard Malbaum και Johanna Harwood, η ατμοσφαιρική μουσική του John Barry, η σαγηνευτική φωτογραφία του Ted Moore και φυσικά η σκηνοθεσία του Young. Ειδικά οι δύο τελευταίοι δίνουν τα ρέστα τους καθώς μας ταξιδεύουν μέχρι την Κωνσταντινούπολη (όπου εκτυλίσσεται το μεγαλύτερο μέρος της πλοκής) αλλά και καθώς μας επιβιβαζουν επάνω στο θρυλικό Oriant Express. Σε αυτό το σημείο το From Russia… αποκτά την αισθητική μιας Whodunit? ταινίας εγκλήματος και μυστηρίου, αντάξια του επιπέδου της Αγκάθα Κρίστι!

Φυσικά κάθε παλιό Bond Movie που σέβεται τον εαυτό του οφείλει σήμερα να προσφέρει στους “πολιτικά ευαίσθητους” θεατές τις κατάλληλες “σφαίρες” ώστε να μπορούν να το πυροβολούν με κατηγορίες περί “αναίτιας βίας“, “τοξικής αρρενωποτητας” και “σεξισμου

Και το From Russia…σου προσφέρει απλόχερα αυτή την ευκαιρία!

Φτάνοντας στην Κωνσταντινούπολη ο Bond (όπου έχει το πρώτο ” ραντεβού” με την Romanova) φιλοξενείται από τον Ali Kerim Bay (τεράστια μορφή ο Pedro Armendariz), τον αρχηγό του Τουρκικού παραρτήματος της MI6. O Bay φροντίζει να μυησει τον φλεγματικό κατάσκοπο στα μυστικά, τις παραδόσεις αλλά και τις ομορφιές της ανατολής, πηγαίνοντας τον σε έναν τσιγγάνικο γάμο που προσωπικά τον βρίσκω πιο γνήσιο και συναρπαστικό από οποιαδήποτε ταινία του Κουστουρίτσα

ενώ παράλληλα απολαμβάνουν την τοπική ρακί!

Η εικόνα δύο γυναικών να παλεύουν μεταξύ τους για τα μάτια του macho Bond σίγουρα δεν θα κάθεται καλά στα στομάχια αρκετών νεότερων θεατών.

Επίσης σίγουρα ο φιλόσοφος του έρωτα Ali Kerim Bay θα αποτυγχάνε παταγωδώς στο τεστ της πολιτικής ορθότητας!

“It seems we’ve come on the wrong night. Two girls in love with the same man, threaten to kill each other. It must be settled the Gypsy way.”

Ο Pedro Armendariz ολοκλήρωσε τις σκηνές του πάρα το γεγονός ότι υπέφερε από καρκίνο, τον οποίο πιθανότατα τον απέκτησε στα γυρίσματα του The Conqueror παίζοντας στο πλευρό του John Wayne αλλά και δίπλα σε μια έρημο γεμάτη ραδιενέργεια από τις πυρηνικές δοκιμές που διεξήγαγε εκεί ο στρατός των Η.Π.Α. Έναν μήνα μετά την ολοκλήρωση του συμβολαίου του ο ηθοποιός πήρε ένα περίστροφο και τίναξε τα μυαλά του στον αέρα…

“Raki… Filthy Stuff!”

Ακόμη και ο σκηνοθέτης βυθίστηκε εδώ στο “κλίμα μισογυνισμου“. Στον Young δεν άρεσαν τα πόδια της Bianchi και έτσι στην σκηνή όπου ο James τα τσεκάρει μέσα από το… περισκόπιο (?!) που έχει κρύψει ο Bay στην Ρωσική πρεσβεία φρόντισε να τα αντικαταστήσει με μιας άλλης ηθοποιού.

Όσον αφορά την ερμηνεία του Sean Connery εδώ ο ηθοποιός παίζει πλέον τον Bond πιο άνετα και από ελιά που προσγειωνεται σε ποτήρι του Μαρτίνι.

Στο σκηνοθετικό σκέλος ο Young δίνει τρελή έμφαση στις λεπτομέρειες. Το στρατόπεδο εκπαίδευσης της S.P.E.C.T.R.E. είναι επηρεασμένο από τα σκηνικά του Σπάρτακου του Κιούμπρικ ενώ υπάρχουν και αρκετές Χιτσκοκικες πινελιές ώστε να αναδειχθεί το κλίμα μυστηρίου και θρίλερ. Παράλληλα έχουμε και εξαιρετικές Action σεκάνς που περιλαμβάνουν καταδιώξεις με αμάξια, ταχύπλοα ενώ στο φινάλε ο Bond “δολοφονεί” μέχρι και κοτζάμ ελικόπτερο! Και όμως πάρα τον πλουραλισμο σε δράση ο Young αποφεύγει μαεστρικα την campιλα και τις εξτραβαγκαντζες.

Πάντως η κορυφαία Action στιγμή είναι χαλαρά η μονομαχία του Bond με τον “Red” καθώς πέραν τις σωματικής αναμέτρησης διακρίνουμε και μια κόντρα εγωισμων και machiλας.

Αν και στην καρδιά μου ίσως μια καλύτερη θέση καπαρωνει η, κάπως ανορθόδοξη, αναμέτρηση ανάμεσα σε Bond και Klebb!

Για να αποφύγουν έναν δεύτερο “ψυχρό πόλεμο” με τους Ρώσους οι σεναριογράφοι άλλαξαν το κομμάτι της νουβέλας του Fleming που ήθελε την SMERSH σε ρόλο κακού και έριξαν το φταίξιμο στην ουδέτερη S.P.E.C.T.R.E. Η νουβέλα του Fleming ήταν από τα αγαπημένα βιβλία του Προέδρου J.F. Kennedy και η κινηματογραφικη μεταφορά της θα ήταν η τελευταία ταινία που θα απολάμβανε πριν δολοφονηθεί, τον Νοέμβρη του 63, ενώ ταξίδευε προς το Ντάλας…

Σε αντίθεση με τον προκάτοχό του το From Russia… βγαίνοντας στις αίθουσες, τον Οκτώβρη του 1963, δεν αποπλάνησε μονάχα το Box Office και το κοινό αλλά και τους κριτικούς της εποχής.

Βέβαια υπήρξαν και ορισμένοι που έκριναν το φιλμ ως “ανήθικο” επειδή…εμ μάλλον η ηθική έχει θέση μέσα σε μια ιστορία κατασκοπίας γεμάτη προδοσίες και δολοφονίες….

Οι παραγωγοί του From Russia With Love δεν χρειάστηκε να περιμένουν να βγάλει η ταινία τους κέρδη που θα ξεπερνούσαν τα 70 εκατομμύρια δολάρια. Ήταν εξαρχής σίγουροι για την επιτυχία της και κάπως έτσι με το που πέφτουν οι τίτλοι τέλους φρόντισαν να μας προετοιμασουν για την επιστροφή του James Bond …

Το τρίτο φιλμ του JAMES BOND θα αποδεικνυονταν τόσο επικερδες όσο και ένα θησαυροφυλακιο γεμάτο με χρυσάφι. Όμως αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας του 007 θα το παραβιάσουμε την επόμενη φορά!

Μετρημένα macho, αρκετά ερωτικό και εντελώς επικίνδυνο και παραπλανητικο το From Russia With Love σήμερα κατατάσσεται χαλαρά στις κορυφαίες (αν όχι Η κορυφαία) Bond ταινίες.

Βέβαια ακόμη και σήμερα το φιλμ μας αφήνει με ένα τεράστιο ερώτημα να πλανάται επάνω από τα κανάλια της Βενετίας :

Στο φινάλε η Tatiana Romanova ξεκάθαρα έχει ερωτευτεί τον “ανταγωνιστή” της. Ισχύει όμως το ίδιο και από την αντίθετη παράταξη?

Στο τέλος βλέπουμε τον κατάσκοπο να πετάει στα νερά της Βενετίας το “απαγορευμένο” φιλμ που απεικονίζει εκείνον και την Tatiana σε ερωτικές περιπτυξεις. Ένα φιλμ με το οποίο μέχρι πρότινος την εκβίαζε η Klebb. Ο Bond αφού έχει σώσει την γυναίκα από την κατηγορία της προδοσίας την παίρνει στην αγκαλιά του και απολαμβάνει την στιγμή.

Και όμως στην επόμενη ταινία η επίδοξη και ερωτευμένη “κατάσκοπος” απουσιάζει παντελώς από το σκηνικό. Δεν αναφέρεται καν το όνομα της. Στο φινάλε η “αγάπη” του James Bond διαρκεί μονάχα για όσο διάστημα του χρειάζεται ώστε να συναντήσει την επόμενη γυναίκα, την επόμενη αποστολή και την επόμενη ταινία του…

Στο From Russia With Love είναι ίσως η τελευταία στιγμή που θα διακρίνουμε μέσα στον macho κατάσκοπο και φονιά ψήγματα ανθρωπιάς και συναισθηματος. Είναι η τελευταία φορά που ο Bond θα μοιάζει ευάλωτος. Τουλάχιστον μέχρι τον ερχομό του Timothy Dalton, αρκετά χρόνια αργότερα.

Από αυτό το σημείο και ύστερα η “καρδιά” του James Bond ανήκει αποκλειστικά στην Βασίλισσα του και όπου εκείνη τον διατάξει να την δώσει…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: