Licence to Kill : Ο Timothy Dalton αρνείται να σκοτώσει την καρδιά του James Bond.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Μέσα από την μακροχρόνια πορεία του το κινηματογραφικό franchise του JAMES BOND πέρασε από διάφορες φάσεις.

Την κατασκοπική, την Action, την ενδιάμεση σε αυτά τα δυο πρώτα ενώ την περίοδο που ο Roger Moore έλαβε ‘ την άδεια να σκοτώνει’ κατέληξε μέχρι και σε (άκρως απολαυστική) αυτοπαρωδία.

Διάολε μέχρι και James Bond …In Space είδαμε…

Όσο και αν αγαπώ τις εποχές του Roger Moore ως 007 η αλήθεια είναι πως το MOONRAKER , του 1979, ήταν μια απόδειξη ότι το franchise είχε απομακρυνθεί κατά πολύ από τις κατασκοπικές του ρίζες αλλά και από τις διδαχές του Ian Fleming.

Βλέπεις στο ομώνυμο βιβλίο του ο συγγραφέας κράτησε τον κατάσκοπο του προσγειωμένο, και με τα δυο πόδια, επάνω στην Γη αντί να τον στείλει στο διάστημα να το παίζει STAR WARS

Τελικά το 1985, και αφού μας χάρισε άλλες τρεις απολαυστικές ταινίες , ο Roger Moore αποφάσισε ότι είχε έρθει η αναπόφευκτη στιγμή να παραδώσει ‘ την άδεια‘ στον επόμενο 007. Και κάπως έτσι το 1987 ο Timothy Dalton έκανε το ντεμπούτο του ως James Bond και μέσα από το υπέροχο The Living Daylights φιλμ του έδωσε στο κοινό έναν κατάσκοπο βγαλμένο κατευθείαν μέσα από τις σελίδες του Ian Fleming.

Και όμως παρά την εμπορική του επιτυχία και την καλλιτεχνική του αξία το The Living… κατάφερε να διχάσει τους θεατές. Αρκετοί , αναγνωρίζοντας ότι το franchise έτσι όπως το πήγαινε κινδύνευε να διαστρεβλωθεί σε ‘ τσίρκο‘ ( που να πάρει όντως έγινε τσίρκο σε μια φάση !) δέχτηκαν αυτή την επιστροφή σε πιο κατασκοπικά και Action μονοπάτια. Άλλοι πάλι ξενέρωσαν άσχημα με την επιλογή του Timothy Dalton ως Bond επειδή τους φάνηκε τότε… ‘ υπερβολικά βλοσυρός’

Λες και ένας κατάσκοπος με άδεια να σκοτώνει συνήθως είναι η χαρά της ζωής…

Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι ο Dalton με την ερμηνεία του προσπάθησε να βρει την χρυσή τομή ανάμεσα στους 007 των Connery και Roger Moore. Αυτός ο ισχυρισμός είναι εντελώς λάθος. Ο Dalton αποδείχθηκε ο πιο επιμελής και αφοσιωμένος μελετητής του Fleming και στο The Living…έφερε τον James Bond πίσω στις χάρτινες ρίζες του.

Όμως όπως σχεδόν κάθε άλλη ταινία του συγκεκριμένου franchise έτσι και η επόμενη ταινία του Timothy Dalton δεν θα έμενε έξω από τις κινηματογραφικές ‘ μόδες‘ της εποχής. Στα τέλη των 80s το κοινό διψούσε για ξέφρενη δράση, άφθονο πιστολίδι και ωμή βία.

Και το δεύτερο φιλμ του Dalton , το οποίο πολύ ταιριαστά τιτλοφορήθηκε ως Licence to Kill , σέρβιρε στο κοινό όλα τα παραπάνω…

Το Licence to Kill είναι ένα γνήσιο προϊόν των 80s μονάχα που υπήρξε σαφώς πιο κομψό και διακριτικό από Αμερικάνικες ταινίες δράσης τύπου DEATH WISH III που στιγμάτισαν αυτή την ένδοξη δεκαετία. Αντίθετα με το Hollywood το Λονδίνο μπορούσε να διατηρήσει την φονική του επιθυμία σε ένα σχετικά ‘ θνητό‘ επίπεδο !

Παρόλα αυτά το Licence to Kill είναι ίσως το πιο ‘ Αμερικανιά‘ Bond φιλμ. Μάλιστα η πλοκή μας τοποθετεί στο νησί Key West της Φλόριντα όπου βλέπουμε τον James να έχει αναλάβει μια ‘αποστολή‘ αρκετά διαφορετική από αυτές που του αναθέτει συνήθως η MI6 :

Να γίνει κουμπάρος του Felix Leiter !

Ναι του γνωστού μας από την CIA με τον οποίο ο Bond έχτισε μια σχέση ‘ φιλίας‘ μέσα από ένα κάρο ταινίες όπου συναντήθηκαν μεταξύ τους , αντάλλαζαν πληροφορίες, μπηχτές αλλά και φιλοφρονήσεις. Αλλά επιτρέψτε μου να επανέλθω σε αυτή την ‘ φιλία‘ στον επίλογο.

Επιστρέφοντας στην ιστορία, καθώς ο James ετοιμάζεται να παντρέψει τον Felix με μια γυναίκα που ξεπερνάει κατά πολύ τις δυνατότητες του δεύτερου οι δυο τους μαθαίνουν ότι ο αρχηγός του Μεξικάνικου καρτέλ, Sanchez , βρίσκεται μαζί τους στο ίδιο νησί. Οι δυο άντρες κάνουν μια παράκαμψη πριν την εκκλησιά και ύστερα από μια γερή μονομαχία κατορθώνουν να συλλάβουν τον Sanchez.

Μάλιστα ο Felix προλαβαίνει να παρευρεθεί μέχρι και στον ίδιο του τον γάμο !

Ο Bond έχοντας εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του ως κουμπάρος αποφασίζει να την κάνει για Αγγλία όμως καθώς κατευθύνεται προς το αεροδρόμιο μαθαίνει ότι ο Sanchez κατάφερε κάπως να αποδράσει και μαντεύει ότι η πρώτη του ‘ στάση‘ θα είναι το σπίτι του άντρα που τον συνέλαβε μόλις πριν από μερικές ώρες. Τον άντρα που ο εγκληματίας έχει χρίσει ως τον νούμερο ούνο εχθρό του…

Ο James Bond τρέχει σαν παλαβός ώστε να προλάβει την επερχόμενη τραγωδία όμως όταν επιστρέφει στο σπίτι του Felix με πόνο διαπιστώνει ότι έφτασε πολύ αργά.

Βλέπεις στο ενδιάμεσο ο Sanchez και τα τσιράκια του , πιστά στις βρώμικες, αποτρόπαιες και πάντοτε ‘ προσωπικές‘ , πρακτικές των καρτέλ πήρε την πιο ευτυχισμένη μέρα του εχθρού του και την διαστρέβλωσε στον χειρότερο εφιάλτη του.

Και κάπου εδώ είναι που το φιλμ ξεκινά να χορεύει σε ρυθμούς που σχεδόν αγγίζουν εκείνους του Αμερικάνικου Exploitation σινεμά

O αμείλικτος Sanchez δένει τον Felix και τον ‘ σερβίρει‘ σε έναν λαίμαργο καρχαρία ενώ παράλληλα τα τσιράκια του αποφασίζουν να προσφέρουν εκείνα στην σύζυγο του πράκτορα την ‘ πρώτη νύχτα του γάμου της’.

Και ναι ο λεχρίτης αυτός που πετάει την μοχθηρή ατάκα είναι ο νεαρός Benicio Del Toro !

Αν και παντελώς άγνωστος τότε ο Del Toro εδώ βγάζει τα πρώτα καλά του δείγματα ως ηθοποιός παρά το γεγονός ότι περιορίζεται σε ρόλο μπράβου. Η φάτσα, η φωνή αλλά και οι κινήσεις του σώματος του εκπέμπουν κακία και ματαιοδοξία σε κάθε στιγμή.

Μάλιστα η γυναίκα βιάζεται από το καρτέλ ενώ φοράει ακόμη το νυφικό της. Προφανώς και ο σκηνοθέτης John Glen ποτέ του δεν απεικονίζει στο πανί τον βιασμό όμως όπως και να χει όλες οι ενδείξεις βρίσκονται εκεί.

Το Licence to Kill δεν είναι το πιο φορτωμένο με Action φιλμ του franchise όμως είναι άνετα το πιο βίαιο και ωμό. Μάλιστα σε αυτά του τα κατορθώματα τσοντάρει τα μέγιστα η μορφάρα ο Robert Davi που ως Sanchez χαρίζει στο σύμπαν του 007 τα πιο σκληρά του…’FATALITIES ‘ !

Το βλοσυρό ύφος του Davi, η αυλακωμένη φάτσα και το γενικότερο παρουσιαστικό του προσφέρονταν ως συστατικά για την δημιουργία ενός εξαιρετικά δυνατού Bond Villain. Δυστυχώς για εκείνον το σενάριο του Licence… δεν παρουσίαζε τον Sanchez ως τίποτε περισσότερο από έναν κλισέ έμπορα ντρόγκας. Μάλιστα εδώ το ‘ μεγάλο σχέδιο του κακού‘ είναι να …υγροποιεί την κοκαΐνη του σε… βενζίνα ώστε να την περνά ανενόχλητος από τα σύνορα !

Πάντως σκηνές φρίκης όπως αυτή μέσα στον θάλαμο αποσυμπίεσης δίχασαν κατά πολύ τους κριτικούς των 80s. Αρκετοί μάλιστα έφτασαν στο σημείο να συγκρίνουν το Licence με ...τα Αμερικάνικα Slasher Movies !

Προφανώς και το Licence…δεν ήταν κάποιο Slasher φιλμ. Ναι είχε αίμα , είχε βία , είχε λίγο αλλά μερακλήδικο Gore και ναι είχε και την νύξη ενός βιασμού . Αλλά όλα αυτά μοιράστηκαν σε μικρές και αρκετά ‘προσγειωμένες‘ δόσεις. Το φιλμ αυτό λειτουργούσε περισσότερο με τον τρόπο θα λειτουργούσαν οι μετέπειτα Action ταινίες των…00s γεγονός που από την μια το καθιστά εξαιρετικά καινοτόμο όμως στον αντίποδα το έκανε να μοιάζει με ‘ ξένο σώμα’ για τα δεδομένα της δικής του εποχής. Όσοι δεν θίχτηκαν από την αυξημένη βία αυτής της Bond ταινίας και πάλι βρήκαν να την κατηγορήσουν ότι έκανε τον James Bond …’Αμερικανό‘…

Μάλλον αρκετοί ζορίστηκαν που αυτός ο Bond έδινε περισσότερο βάση στην αποστολή του παρά στο να ρίχνει Bond Girls στο κρεβάτι του, να παίζει το μπάτζετ της MI6 στα καζίνο και να πίνει ξιπασμένα κοκτέιλ.

Μιας και πιάσαμε τα διαβόητα Bond Girls στο Licence to Kill έχουμε δυο από αυτά. Το πρώτο είναι η , γνωστή σε όλους μας από το πρώτο MORTAL KOMBAT, Talisa Soto η οποία το μόνο που κάνει εδώ είναι να λειτουργεί ως η αυτοκαταστροφική εμμονή του Robert Davi. Η όλη της συνεισφορά είναι στο να τις τρώει από τον Davi ώστε να δούμε όλοι μας πόσο μεγάλος Μπάσταρδος είναι ο Sanchez αλλά οκ ειλικρινά νομίζω ότι για αυτό αρκούσε απλά και μόνο η φάτσα του Robert Davi και τα φονικά του μέσα σε θαλάμους αποσυμπίεσης !

Η Soto ουσιαστικά δεν δικαιολογεί κάπως την παρουσία της σε αυτό το φιλμ και επιλέχθηκε ύστερα από προτροπή του Robert Davi που δήλωσε τότε ότι ‘ θα σκότωνα για αυτή την γυναίκα‘ ! Οκ τουλάχιστον του έδωσε έξτρα κίνητρο ώστε να παραδώσει μια στιβαρή ερμηνεία φαντάζομαι.

Για το αστείο της υπόθεσης να θυμίσω ότι εκτός της ‘ Kitana‘ από το Licence to Kill κάνει και ένα ολιγόλεπτο πέρασμα και ο Shang Tsung της καρδιάς μας Cary-Hiroyuki Tagawa !

Στον αντίποδα το δεύτερο ‘κορίτσι‘ της υπόθεσης αποτελεί μια αρκετά ενδιαφέρουσα περίπτωση καθώς η Carey Lowell μας δίνει ίσως το πρώτο ‘ αγοροκόριτσο‘ Bond Girl !

Στα χαρτιά η επιλογή της Lowell για σύμμαχο του ήρωα ήταν αρκετά έξυπνη και τολμηρή. Εδώ έχουμε ένα Bond Girl δυναμικό , μιας και είναι πρώην στρατιωτική πιλότος, χειρίζεται μαστόρικα την καραμπίνα και που δεν διστάζει να κόψει κοντά τα μαλλιά της αλλά και που ποτέ δεν απαρνείται την γυναικεία γοητεία και σεξουαλικότητα της. Μάλιστα η τύπισσα δεν κώλωσε να σκάσει στην οντισιόν της ντυμένη με τζιν και δερμάτινο μπουφάν, μια εμφάνιση που αν μη τι άλλο πήγαινε εντελώς κόντρα σε σχέση με την υπερσεξουαλική ‘ γκλαμουριά‘ που διέκρινε τα περισσότερα Bond Girls ! Η Lowell είχε την δυνατότητα να μας δώσει τότε το πιο ‘ ανεξάρτητο‘ Bond Girl στην ιστορία του franchise όμως τελικά σκηνοθέτης και σεναριογράφος την ‘ έγδυσαν‘ ολοκληρωτικά από μια τέτοια προοπτική. Προς το φινάλε ο δυναμικός χαρακτήρας της απλά ‘ εξελίσσεται‘ σε ένα ακόμη θύμα της διαβόητης γοητείας του James Bond. Και σε αντίθεση με την ‘ τσελίστρια‘ του The Living Daylights αυτή τη φορά δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο βαθύτερο συναίσθημα ή έστω ένα ρομάντζο να πλανάται κάπου στον αέρα ανάμεσα στους δυο πράκτορες.

Σε γενικές γραμμές το φιλμ αυτό δικαιολογεί τον τίτλο του καθώς προσφέρει άφθονο και στιβαρό φονικό όμως σε αρκετές περιπτώσεις οι ‘σφαίρες‘ βρίσκουν τους στόχους τους λόγω των σεναριακών διευκολύνσεων και μιας προχειρότητας όσον αφορά την απόδοση χαρακτήρων και πλοκής.

Αρκετά αδιάφορο ήταν και το τραγούδι της Gladys Knight στους πατροπαράδοτους τίτλους αρχής του φιλμ.

Όπως και να χει το Licence to Kill καπάρωσε πάνω από 150 εκατομμύρια στο Box Office του 87 ενώ με τα χρόνια αρκετοί κριτικοί και οπαδοί αναθεώρησαν σε μεγάλο βαθμό την αρχική, αρνητική, εικόνα που είχαν τόσο για την ταινία όσο και για τον πρωταγωνιστή της.

Σε αντίθεση με τον προκάτοχο του The Living Daylights (ένα άρτιο κράμα δράσης , κατασκοπίας και ρομάντζου) το Licence to Kill πάσχει αισθητά στο θέμα του σεναρίου. Πάντως ο John Glen πάει να ρεφάρει κάπως την φάση καθώς για δεύτερη σερί ταινία προσφέρει στον ήρωα αρκετές στιβαρές και φρενήρεις σεκάνς δράσης. Για καλή του τύχει είχε στην υπηρεσία του και έναν πρωταγωνιστή που μπορούσε να τις υποστηρίξει !

Ενώ φυσικά και ο ίδιος ο Dalton δεν θα μπορούσε να μείνει έξω από τον φονικό και σχεδόν Gore χορό που στήνεται σε αυτή την ταινία…

‘ You Want it ? You Keep it Old Buddy.’

Ο Bond του Timothy Dalton δεν έχει ανάγκη από εξωφρενικά γκάτζετ του Q ή καυστικές ατάκες ώστε να τακτοποιήσει τους αντιπάλους του. Αρκείται απλά σε ένα απόλυτα παγωμένο βλέμμα και στην άδεια που έχει για να σκοτώνει.

Ακόμη και όταν δεν την έχει πια επισήμως…

Ο Dalton για δεύτερη σερί φορά είναι εξαιρετικός στον ρόλο. Υιοθετεί ένα σκληρό και βλοσυρό ύφος για τον James του όμως σε μερικές κρίσιμες στιγμές ερμηνευτικά βγάζει σαφώς πιο σύνθετα συναισθήματα έστω και αν αυτά δεν είναι (σκοπίμως) και τόσο ορατά στον θεατή. Επίσης και η δουλειά που κάνει στο Body Acting είναι υποδειγματική. Σε αντίθεση με τον τσαχπίνη Roger Moore ο Dalton είναι γυμνασμένος και πρόθυμος να δώσει όλο του το είναι στις Action σκηνές.

Ως σύνολο το Licence to Kill σαφέστατα υστερεί συγκριτικά με τον εξαιρετικό προκάτοχο του. Όμως και πάλι ο Timothy Dalton εδώ κατορθώνει να δώσει νέες ‘ διακριτικές‘ στρώσεις στην ψυχοσύνθεση του κατασκόπου του.

Στην σεκάνς του The Living Daylights όπου οι James και Kara πέρασαν λίγες στιγμές ηρεμίας επάνω στην ρόδα ενός Λούνα Παρκ ο πρώτος, έστω και φευγαλέα, φάνηκε να αφήνει στην άκρη την σκληράδα και το machismo καθώς στο πρόσωπο του σχηματίζονταν ένα χαμόγελο ευτυχίας . Αυτή ήταν η νύξη ότι ο αυτός ο 007 μπορεί να κρύβει και κάποια ανθρώπινα συναισθήματα μέσα του που να υπερβαίνουν την έξαψη του τζόγου ή των one night stands για χατίρι της Βασίλισσας !

Στο Licence to Kill αυτή η αθέατη και θνητή πτυχή της ψυχοσύνθεσης του James Bond επανεμφανίζεται σε δυο περιπτώσεις και με διαφορετικούς τρόπους. Η πρώτη είναι στον γάμο του ‘ κολλητού‘ του Felix Leiter. Με την ολοκλήρωση του γάμου η γυναίκα του Felix δίνει στον James την καλτσοδέτα της και προσπαθεί να τον πειράξει ότι τώρα είναι η σειρά του να παντρευτεί. Για λίγα δευτερόλεπτα το πρόσωπο του James σκοτεινιάζει. ‘ Δεν είμαι άντρας για γάμο’ ψελλίζει ή κάτι τέτοιο και βρίσκει μια αφορμή να απομακρυνθεί. Και τότε ο Felix πλησιάζει την σύζυγο του και μας υπενθυμίζει μια σκληρή, και ενίοτε ‘ ξεχασμένη‘ αλήθεια γύρω από τον άντρα που γνωρίζουμε ως James Bond :

“He was married once. But it was a long time ago

Ω ναι, το Licence παρά την μεταστροφή που κάνει προς έναν πιο πιστό στο πνεύμα του Fleming James Bond δεν κάνει το λάθος να απαρνηθεί την κληρονομιά που άφησαν κάποιες από τις ταινίες που προηγήθηκαν. Τουλάχιστον αυτές οι ταινίες που έδιναν την δυνατότητα στον Dalton να σταθεί επάνω τους γιατί κακά τα ψέματα κάθε ταύτιση του δικού του Bond με εκείνον του Roger Moore θα ήταν απλά εκτός τόπου και χρόνου !

Το φιλμ αυτό μας θυμίζει ότι κάπου πίσω από το σκληροτράχηλο παρουσιαστικό αυτού του άντρα εξακολουθεί να υπάρχει ένα τραύμα που ύστερα από πολλά χρόνια ακόμη δεν έχει επουλωθεί.

Όσον αφορά την δεύτερη ένδειξη ‘ θνητότητας‘ που μας αφήνει εδώ ο Bond του Timothy Dalton είναι προφανώς η οργή και η θλίψη που εκδηλώνονται μέσα από εκείνον ενώ αντικρίζει για πρώτη φορά έναν πετσκοκομένο , πλέον, Felix Leiter.

Ο James όχι μόνο ορκίζεται να πάρει εκδίκηση για τον φίλο του αλλά φτάνει μέχρι και στο σημείο να παραδώσει την άδεια να σκοτώνει πίσω στον Μ επειδή εκείνος δεν του επιτρέπει να αλωνίζει στις Η.Π.Α. και να εξαρθρώνει καρτέλ δίχως η MI6 να έχει κάποιο όφελος από όλο αυτό. Φαινομενικά θα λέγαμε ότι εδώ ο James για πρώτη φορά εκφράζει συναισθήματα μιας γνήσιας φιλίας !

Αλλά ίσως και εδώ να βρίσκεται και η ‘ παγίδα‘ του Licence to Kill…

Σοβαρά τώρα ύστερα από τόσα χρόνια και τόσα πάρε δώσε του James Bond με τον Felix Leiter άραγε είδαμε ποτέ να αναπτύσσουν ανάμεσα τους μια πραγματική ‘ φιλία‘ ? Το μόνο που κάνανε είναι να ανταλλάζουν κρατικές πληροφορίες, φιλοφρονήσεις αλλά και μπηχτές μεταξύ τους. Και αυτά δεν αρκούν ώστε να χρίσουν μια ξεκάθαρα συναδελφική σχέση σε ‘ φιλία‘.

Όμως το γεγονός ότι εδώ ο James αντιλαμβάνεται τον Felix Leiter ως κουμπάρο και κολλητό του και το ότι είναι απόλυτα πρόθυμος να τα βάλει κόντρα σε ολόκληρο καρτέλ μόνο και μόνο ώστε να υπερασπιστεί την τιμή του και να τιμωρήσει εκείνους που τον τραυμάτισαν και τον αδίκησαν είναι η πιο σκληρή αλλά και σταράτη υπενθύμιση του τι ακριβώς είναι επί τόσα χρόνια ο κατάσκοπος που γνωρίσαμε ως James Bond :

Ένας μοναχικός άντρας που έχει μάθει , ή τον ‘ έμαθαν’ να εκφράζει τα συναισθήματα του μονάχα μέσα από δολοφονίες και πράξεις βίας. Ναι ένας κατάσκοπος φυσικά και μπορεί να έχει συναισθήματα αρκεί να τίθενται και αυτά στην υπηρεσία της Αυτής Μεγαλειότητος. Και στην τελική μάλλον ο James δεν έχει κανένα πρόβλημα με αυτό. Απλά αναλογίσου πόσες φορές βγήκε νικητής όταν εξαπέλυσε τα ‘ συναισθήματα’ του απέναντι στους διάφορους εχθρούς του ένδοξου Βρετανικού έθνους και αντίθετα τι τραγική κατάληξη είχαν οι , μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού, φορές που έκανε κάποια επιλογή με βάση την καρδιά του και τα δικά του θέλω …

Στο φινάλε ο James δεν καταδίωξε τόσο τους Μεξικανούς επειδή κατέστρεψαν τον γάμο και ίσως και την ζωή του ‘Old Chap’ Felix Leiter αλλά επειδή του θύμισαν ότι κάποτε υπήρξε και ο ίδιος ένας ‘θνητός άντρας με μια εξίσου θνητή καρδία.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: