MANDY : Γιατί ένα σκισμένο μπλουζάκι να προκαλέσει το αχαλίνωτο CAGE RAGE ?

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Αρτιστικό, σαγηνευτικό αλλά παράλληλα παράξενο, βίαιο και αρκετά Gore το MANDY του σκηνοθέτη Πάνου Κοσμάτου υπήρξε ίσως η πιο ‘ εκκεντρική‘ αλλά και γαμάτη ταινία του 2018.

Σίγουρα είναι η πιο ‘Heavy Metal’ ταινία της δεκαετίας ακόμη και αν ο δημιουργός της προτιμά το Prog Rock και τις απόκοσμες ενορχηστρώσεις ενός λαμπρού συνθέτη που μας άφησε δυστυχώς πρόωρα. Οι συνθέσεις που έγραψε εδώ ο Jóhann Jóhannsson είναι ότι πιο σκαλωτικό, επιβλητικό αλλά και αγχωτικό έχω ακούσει σε ταινία.

Το MANDY είναι ένα φιλμ που μπορώ να το χαρακτηρίσω μονάχα ως ‘ μοναδικό‘ έστω και αν κάτι τέτοιο στις μέρες μας ακούγεται σαν ένα απόλυτο κλισέ.

Αλλά πως θα μπορούσε να μην είναι μοναδική μια ταινία που έχει μέσα έναν Nicolas Cage να έχει κυριευτεί από φονική επιθυμία και δαιμονικό …LSD, εις βάρος μιας αίρεσης, αλλά και να συναντά σε μια φάση μπροστά του μια τίγρη ?

Στο MANDY ο ‘Red‘ του Nic Cage χάνει την γυναίκα που αγαπά εξαιτίας της μοχθηρίας και του κομπλεξισμού που διακρίνει μια αίρεση ‘ χίπηδων‘ , και συγκεκριμένα τον ηγέτη της Jeremiah Sand τον οποίο ενσαρκώνει εδώ ο Linus Roache με τρόπο σχεδόν αιθέριο. Ο ηθοποιός φαίνεται να νιώθει υπερβολικά άνετα πίσω από την ρόμπα και τις ψυχεδελικές και πατριαρχικές διδαχές αυτού του άντρα. Λογικό αν αναλογιστεί κανείς ότι στην πραγματική ζωή ο Linus Roache είναι ηγετικό μέλος μιας αίρεσης !

Σε αυτό το φιλμ συναντάμε ένα κράμα δημιουργικού μετάλλου αντίστοιχης δύναμης με εκείνων των μετάλλων από τα οποία σφυρηλατεί ο Red το πολεμικό του τσεκούρι όταν αποφασίζει να πάρει την εκδίκηση του από τα Καθάρματα που του στέρησαν ότι πολυτιμότερο είχε . Ο καθένας από τους συντελεστές βάζει και από κάτι στο ‘ αμόνι‘.

Το τσεκούρι του Red είναι ίσως το πιο ‘ Heavy Metal‘ όπλο που έχουμε δει στο σινεμά την τελευταία πενταετία. Μάλιστα ο σχεδιασμός του μας παραπέμπει στο γράμμα F που κοσμεί το λογότυπο της ιστορικής μπάντας των CELTIC FROST !

O Κοσμάτος όντας φανατικός οπαδός της ‘βαριάς‘ μουσικής ντύνει την ταινία του με prog rock κομμάτια, όπως το ανυπέρβλητο Starless των King Crimson ,ενώ δίνει και την ευκαιρία στον μακαρίτη τον Jóhann Jóhannsson να μας αφήσει κληρονομιά τις τελευταίες και μάλλον και καλύτερες συνθέσεις μιας καριέρας σύντομης αλλά και σπουδαίας ταυτόχρονα. Το τραγούδι των King Crimson δεν αποτελεί μονάχα ένα υπέροχο πρελούδιο για την ταινία αλλά αποτελεί και μέρος της πλοκής μιας και σχεδόν προοικονομεί την κατάληξη του Red στο φινάλε :

Old friend charity
Cruel twisted smile
And the smile signals emptiness
For me
Starless and bible black

Ω ναι το MANDY δεν έχει σε καμία περίπτωση ένα ‘Happy Ending‘ .

Και πως θα μπορούσε να έχει άλλωστε ?

Το φιλμ αυτό αφηγείται μια ιστορία εκδίκησης και για να υπάρξει εκδίκηση απαιτείται πρώτα μια απώλεια. Και όπως γίνεται συνήθως στο τέλος η εκδίκηση είτε κριθεί επιτυχημένη είτε αποτυχημένη δεν κατορθώνει να γεμίσει το απέραντο και αβάσταχτο κενό που αισθάνεται εκείνος που την επιδιώκει με τόσο μεγάλη μανία.

Ο Nic Cage, που ύστερα από αρκετά χρόνια δίνει ξανά τα ρέστα του ερμηνευτικά και μας παρουσιάζει μια από τις καλύτερες και πιο ωμές ερμηνείες της τόσο πολύπλευρης και αμφιλεγόμενης καριέρας του, δίνει την δυνατότητα στον σκηνοθέτη να μας ‘ πει‘ πράγματα για το ταραχώδες παρελθόν αλλά και τον ψυχισμό του Red χωρίς να αναγκαστεί να καταφύγει σε φτηνό μελόδραμα ή Exposition.

Η πρώτη μας γνωριμία με τον Red λαμβάνει μέρος στην δουλειά του. Ο άντρας αυτός εργάζεται ως ξυλοκόπος κάπου στα ‘Shadow Mountains’, μια οροσειρά που βρίσκεται στην έρημο Μοχάβε της Καλιφόρνια αλλά εδώ ο Cosmatos την αποτυπώνει με τέτοιο τρόπο που σε κάνει να νομίζεις ότι ανήκει σε απροσδιόριστο τόπο και χρόνο. Καθώς ο Red σχολάει ένας συνάδελφος πάει να του πασάρει μια μπύρα. Εκείνος όμως αρνείται να την δεχτεί . Εκείνη την στιγμή το βλέμμα του Cage μας το κάνει ξεκάθαρο :

Ο Red κάποτε ήταν αλκοολικός και πλέον δεν έχει καμία διάθεση να επιστρέψει σε εκείνο το σημείο της ζωής του.

Φυσικά ο σαδιστής σκηνοθέτης αργότερα φροντίζει να τον διαψεύσει με τον πιο απάνθρωπο αλλά και θεοπάλαβο τρόπο…

Για να μπορέσει να διεκδικήσει την εκδίκηση του απέναντι στον Linus και την αίρεση του ο Red το ξέρει ότι πρέπει να απελευθερώσει από μέσα του ένα ‘ θηρίο‘ το οποίο είχε κατορθώσει να το δαμάσει τα τελευταία χρόνια. Πίνοντας, σχεδόν μονορούφι, ένα μπουκάλι βότκα σκόπιμα πνίγει όση ανθρωπιά του απέμεινε ύστερα από την φριχτή δολοφονία της Mandy και χαράζει πορεία προς τα λημέρια του Jeremiah Sand.

Αλλά η διαδρομή δεν θα είναι διόλου εύκολη υπόθεση για τον ήρωα μας. Βλέπεις ο Jeremiah εκτός από τους καράβλαχους ακόλουθους του έχει στην κατοχή του και ένα μυστήριο ‘ κέρας‘ το οποίο και το χρησιμοποιεί ώστε να καλέσει μια συμμορία από…’Cenobiteμηχανόβιους που μας έρχονται από άγνωστες διαστάσεις και εποχές…

Οι επιρροές του σκηνοθέτη από ταινίες όπως τα HELLRAISER και MAD MAX είναι απόλυτα ευδιάκριτες. Όπως και στο προηγούμενο ψυχεδελικό του πόνημα με τίτλο Beyond The Black Rainbow έτσι και εδώ ο Κοσμάτος αντλεί έμπνευση από τις βιντεοκασέτες των 80s που έβλεπε μανιωδώς όταν ήταν πιτσιρικάς.

Ταινίες όπως το παρανοϊκό και ολότελα τριπαρισμένο ALTERED STATES του  Ken Russell επίσης έχουν παίξει σημαντικό ρόλο ως προς την γέννηση του MANDY και επέδρασαν στο σκηνοθετικό ύφος του Κοσμάτου…

Ο Κοσμάτος σφυρηλατεί σε αυτό το φιλμ ένα κράμα 80s Action / Gore, Horror / Sci-Fi / Exploitation και έντονης ψυχεδέλειας.

Και μπορεί να παίρνει ιδέες από εδώ και κει στο τέλος η ταινία του απλά ΔΕΝ μοιάζει με καμία άλλη που έχω δει. Ακόμη και οι ‘ φόροι τιμής’ που αποδίδει σε σκηνοθέτες και ταινίες ζέχνουν από μια δική τους αισθητική. Επίσης ο αθεόφοβος ο Κοσμάτος δεν κωλώνει ακόμη και να επιστρατεύσει το animation ώστε να σε στείλει ακόμη πιο ‘ μακριά‘ στο οπτικό κομμάτι ! Και ναι η συνταγή αυτή δεν είναι κάτι το πρωτότυπο. Μάλιστα την έχουμε δει και σχετικά πρόσφατα σε ταινίες όπως το KILL BILL όμως εδώ δένει τόσο ιδανικά με το υπόλοιπο σύνολο που μοιάζει ως κάτι το καινοτόμο. Το MANDY είναι ένα φιλμ με διαφορετικά κινηματογραφικά ‘στιλ‘ και όμως ποτέ του δεν φαντάζει ασύνδετο, ενοχλητικό ή κακόγουστο. Το ένα στοιχείο συμπληρώνει και ενισχύει το άλλο και αυτός ο πλουραλισμός σε εικόνες λειτουργεί σαν σταγόνα LSD που μόλις έχει κάνει επαφή με το μάτι σου.

Φυσικά δεν θέλουν όλοι οι άνθρωποι να βιώσουν την εμπειρία ενός τόσο αλλόκοτου και βίαιου οπτικού ταξιδιού. Δεν ήταν και λίγοι εκείνοι που έχρισαν το φιλμ ως ‘ σκουπίδι‘ ή δήλωσαν ότι δεν κατάλαβαν τι στον πούτσο θέλει να πει ο σκηνοθέτης του. Μάλιστα, όπως είχα γράψει και στην πρώτη μου κριτική για το φιλμ , η προβολή που παρακολούθησα στιγματίστηκε από ένα πρωτόγνωρο κύμα αποχωρήσεων . Τσαντισμένοι ή θιγμένοι θεατές την έκαναν από την αίθουσα με κάτι φάτσες κατεβασμένες μέχρι το πάτωμα. Στην σκηνή που ο ‘ ηγέτης‘ Linus Roache μας μοστράρει τον πλαδαρό παργαλάτσο του (μια κίνηση που προκάλεσε τον γέλωτα της αιχμάλωτης Mandy και κατά συνέπεια την καταδίκη της) μια ολόκληρη σειρά από νεαρά κορίτσια που κάθονταν μπροστά μου σηκώθηκε και την έκανε από την αίθουσα με γοργούς ρυθμούς !

Περιττό να σας πω ότι πλέον κατατάσσω αυτή την στιγμή σε μια από τις πιο ψυχαγωγικές κινηματογραφικές εμπειρίες μου.

Δεν είναι και λίγοι εκείνοι που δήλωναν ότι ‘ δεν άντεξαν‘ το ‘ αργό πρώτο μισό‘ αυτής της ταινίας. Εκείνο που αδυνατούν να δουν είναι ότι χωρίς την ‘ αργή‘ ( αυτόν τον ηλίθιο χαρακτηρισμό μόνο στην Ελλάδα παίζει να τον χρησιμοποιούμε για τις ταινίες…) πρώτη ώρα του το φιλμ αυτό ποτέ δεν θα κατέληγε σε μια ικανοποιητική κλιμάκωση. Ο Cosmatos στο μισό φιλμ βάζει ‘ λουρί‘ στον , υπέρμετρα εκφραστικό, πρωταγωνιστή του καθώς ξέρει πόσο σημαντικό είναι να χτίσει πρώτα ένα ισχυρό δέσιμο ανάμεσα στους Red και Mandy.

Το δέσιμο αυτό έρχεται μέσα από χλαραρές καθημερινές στιγμές που όμως χάρη στα μυσταγωγικά πλάνα του Κοσμάτου αλλά και την χημεία ανάμεσα σε Cage και Andrea Riseborough αποκτά μια ομορφιά και μια δύναμη που φαίνεται να υπερβαίνουν την θνητή μας σάρκα και υπόσταση. Και αυτό ο Κοσμάτος επίσης το χτίζει χωρίς να καταφύγει στο μελόδραμα. Αντί για χιλιοειπωμένα κλισέ προτιμά να βάζει το ζευγάρι να συζητά για το αν ο… Galactus από τα comics της Marvel είναι…’πλανήτης’ ή όχι (εδώ ξεκάθαρα έβαλε το χεράκι του ο nerdουλάς ο Cage !) και να αναλύουν το βιβλίο που διαβάζει η Mandy.

Όμως η πραγματική σημασία του δεσμού ανάμεσα σε Red και Mandy ίσως τελικά να διακρίνεται μέσα σε ένα …μπλουζάκι

Βλέποντας από την δεύτερη πράξη και μετά όλο αυτό το αχαλίνωτο CAGE RAGE να κατακλύζει την οθόνη στην πρώτη προβολή μου προφανώς και πωρώθηκα αλλά ταυτόχρονα απόρησα γιατί ενώ ο Red έχει τραβήξει όλα όσα έχει τραβήξει μέχρι εκείνη την στιγμή τελικά το πιο έντονο ξέσπασμα του έρχεται όταν ένας από τους ‘Cenobites‘ / μηχανόβιους του σκίζει ένα γαμημένο μπλουζάκι ?

Και ναι κανένας μας ΔΕΝ γουστάρει να του σκίζουν τα αγαπημένα του T-Shirts αλλά διάολε εδώ έχουμε μπροστά μας έναν τύπο που τον αιχμαλώτισαν, τον ανάγκασαν να βλέπει την γυναίκα που αγαπά να καίγεται ζωντανή, τον κάρφωσαν με ένα απόκοσμο στιλέτο και τον άφησαν να πεθάνει από αιμορραγία . Και όμως η πιο θυμωμένη στιγμή του πηγάζει μέσα από ένα σκισμένο φανελάκι !

Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι γίνεται έτσι επειδή πολύ απλά είναι μια ταινία του Nic Cage και ο Nic Cage είχε την έμπνευση να αποδώσει με αυτό τον τρόπο την συγκεκριμένη σκηνή. Δεν θα είχε και άδικο εδώ που τα λέμε. Ο Nic ξεκάθαρα αυτοσχεδιάζει ορισμένες σκηνές του όμως πάντοτε διατηρεί και μια μέθοδο. Εδώ επιτέλους έχουμε ξανά , και ύστερα από πάρα πολύ καιρό, ένα φιλμ που δίνει την ευκαιρία στον Nic να ακροβατεί ανάμεσα στο δράμα και την υπερβολή. Και όπως μας έχει αποδείξει στο παρελθόν, μέσα από ταινίες όπως είναι το Leaving Las Vegas, ο Nicolas Cage μπορεί να λειτουργεί ως σπουδαίος ‘ ακροβάτης‘ της υποκριτικής. Στην δεύτερη ώρα του MANDY ο Κοσμάτος βγάζει το φίμωτρο από τον πρωταγωνιστή του και τον αφήνει να εκδηλωθεί με όλους τους τρόπους που μονάχα εκείνος μπορεί να τους εκδηλώσει επάνω στο κινηματογραφικό πανί.

Να όμως που στο τέλος ο Κοσμάτος μας αποκαλύπτει ότι καμιά φορά ένα φανελάκι μπορεί να σημαίνει πολλά περισσότερα πράγματα από ένα απλό φανελάκι…

Μέσα από ένα , ακόμη τριπαρισμένο, flashback του Red μαθαίνουμε ότι η πρώτη γνωριμία μεταξύ εκείνου και της Mandy έγινε χάρη στα ‘ δίδυμαμπλουζάκια που έτυχε να φοράνε κάποια νύχτα μέσα σε ένα μπαρ. Αυτή ήταν και η στιγμή που ο ‘ χαμένος‘ Red θα έβρισκε επιτέλους έναν τρόπο ώστε να επανέλθει στην λογική και την ευτυχία. Η Mandy ήταν η ‘ άγκυρα‘ που διατηρούσε έναν ψυχολογικά διαλυμένο άντρα σε μια σταθερότητα. Του έδωσε ξανά γαλήνη . Μια γαλήνη που την είχε χάσει ή και που ακόμη ίσως και να μην την είχε βιώσει ποτέ μέχρι τότε.

Και από την στιγμή που αυτή η ‘ άγκυρα‘ χάθηκε για πάντα το μόνο που έμεινε στον Red είναι να επιστρέψει στις παλιές του παρορμήσεις. Παρορμήσεις που εκδηλώθηκαν για πρώτη ίσως φορά μέσα του τον καιρό που υπηρετούσε στον στρατό, μια λεπτομέρεια που την μαθαίνουμε μέσα από μια σύντομη κουβέντα που έχει με έναν παλιό συμπολεμιστή του, τον οποίο υποδύεται εδώ ένας Bill Duke με κιτρινισμένα μάτια και με μια φάτσα που μοιάζει λες και φέρει επάνω της το αποτύπωμα του θανάτου…

Παρά την ολιγόλεπτη παρουσία του ο Duke παίζει σημαντικό ρόλο στην πλοκή. Δεν δίνει μονάχα στον Red τα εργαλεία και τις πληροφορίες που χρειάζεται ώστε να εντοπίσει τους στόχους του αλλά λειτουργεί και ως η αντανάκλαση αυτού που θα ήταν ίσως ο Red αν δεν είχε γνωρίσει ποτέ του την Mandy :

Ένας μοναχικός και ημίτρελος μπέκρος που δεν βγάζει από επάνω του την στολή παραλλαγής και ζει σε ένα τροχόσπιτο γεμάτο όπλα επειδή αδυνατεί να αφήσει πίσω του τα κατάλοιπα που κονόμησε μέσα στις εμπόλεμες ζώνες που επισκέφτηκε στο παρελθόν. Θα ήταν ένας άντρας που θα αδυνατούσε πλήρως να ζήσει και να εκτιμήσει μια φυσιολογική ζωή.

Η σκηνή όπου ο Cage πνίγει με βότκα τον πόνο του είναι και η έναρξη της εκδίκησης του απέναντι στον Jeremiah Sand , τους πιστούς του και τα απόκοσμα και μοχθηρά τσιράκια του. Και ο σκηνοθέτης δίνει στον Cage όλα τα σωστά εργαλεία ώστε η εκδίκηση του να αποτυπωθεί ανεξίτηλη στα μάτια σου. Τσεκούρια, αλυσοπρίονα , βαλλίστρες… η εκδικητική μανία του Nic εδώ αποκτά σχεδόν μεσαιωνικές προεκτάσεις ! Ο Red θέλει να νιώσει το αίμα των εχθρών του να πιτσιλάει τα ρούχα και την μούρη του. Θέλει να λουστεί με αυτό ώστε να νιώσει ξανά ‘ κάτι‘ πέρα από οργή και πόνο…

Γιατί όμως οι απόκοσμοι μηχανόβιοι του αιρετικού Jeremiah να μπορούν να νικηθούν από συμβατικά όπλα ?

Ο Κοσμάτος ποτέ δεν μας δίνει μια ξεκάθαρη απάντηση γύρω από την φύση και την προέλευση των πλασμάτων του. Από την μια έχουν αλλόκοτη εξωτερική εμφάνιση και φαίνεται να έχουν αυξημένες δυνάμεις και αντοχές όμως στον αντίποδα τους βλέπουμε να υιοθετούν και ορισμένες εξαιρετικά θνητές συμπεριφορές όπως πχ το να βλέπουν πορνό και να σνιφάρουν ναρκωτικά.

Μπορεί η ‘ μεταφυσική‘ φύση αυτών των πλασμάτων να είναι τελικά μια ψευδαίσθηση του Red ή μια παρενέργεια από το ενισχυμένο Acid που παράγει η αίρεση των Children of the New Dawn ?

Για τον Red η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δεν έχει την παραμικρή σημασία καθώς είναι έτοιμος , κυριολεκτικά, να τα βάλει με ‘Θεούς και Δαίμονες’ ώστε να ικανοποιήσει την δίψα του για εκδίκηση.

Βέβαια όπως ήταν και αναμενόμενο στο τέλος μιας εκδίκησης δεν υπάρχει κάτι άλλο πέρα από οργή και πόνο. Ναι ο Red μέσα από ένα κρεσέντο βίας και ψυχεδέλειας κατορθώνει να φτάσει μέχρι τον Jeremiah Sands και του συνθλίβει το κρανίο με τα γυμνά του χέρια και ενώ βρίσκεται υπό την επήρεια ‘δαιμονικούLSD το οποίο και βρήκε στο μέρος όπου άραζαν οι ‘ μηχανόβιοι‘ του Jeremiah…

Και αφού ο Red χύσει το τελευταίο αυτό αίμα μπαίνει μέσα σε ένα αμάξι και βάζει μπρος για άγνωστη κατεύθυνση. Λουσμένος με δαιμονικό και αιρετικό αίμα ο Red γυρνά το κεφάλι του προς την θέση του συνοδηγού και εκεί την βλέπει ! Η Mandy είναι εκεί και του χαμογέλα…

Ο Red ανταποδίδει το χαμόγελο και βάζει πορεία πίσω στα ‘Shadow Mountains’. Το αν θα επιστρέψει στο σπίτι που μοιράζονταν με την γυναίκα που αγαπούσε ή θα αναζητήσει κάποιο άλλο ‘ καταφύγιο‘ δεν μπορεί να το ξέρει κανείς μας. Πιθανότατα ούτε καν ο ίδιος.

Όπως και να χει και ενώ ο Red χάνεται στον ορίζοντα ξαφνικά διακρίνουμε το τοπίο πίσω του να μεταμορφώνεται σε κάτι το επιβλητικό και το εξωπραγματικό.

Μια ευθυγράμμιση πλανητών που εδώ αποκτά διαφορετικές σημασίες…

Άραγε το τελευταίο αυτό πλάνο είναι η αποκάλυψη του σκηνοθέτη ότι τόση ώρα βρισκόμασταν όχι στην Γη αλλά σε κάποιον άλλο πλανήτη ή ακόμη και σε μια εντελώς διαφορετική διάσταση ?

Είναι μήπως μια ακόμη παραίσθηση που έχει ο Red εξαιτίας του LSD που κατανάλωσε ?

Η είναι ο ίδιος ο Red που πλάθει στο μυαλό του μια εικόνα για το πως μοιάζει ο αγαπημένος πλανήτης της Mandy , έτσι όπως εκείνη τον περιέγραφε ενώ στις αρχές της ιστορίας τους είδαμε να συζητάνε γύρω από το ποίος είναι ο αγαπημένος πλανήτης του καθενός τους ?

Στο MANDY οι Κοσμάτος και Cage μέσα από ροκ τραγούδια, ψυχεδελικές συνθέσεις και πλάνα, με βαλλίστρες , τσεκούρια και μπλουζάκια τιμούν τα 80s , στήνουν μια ιστορία εκδίκησης που όμοια της δεν έχουμε ξαναδεί στο σινεμά και μας θυμίζουν το πόσο σπάνιο και σπουδαίο είναι να βρίσκεις το άλλο σου μισό σε αυτή τη ζωή. Και φυσικά το πόσο επίπονη είναι μια ενδεχόμενη απώλεια του…

 ‘That was my favorite shirt.’

Red

Υ.Γ. Κατερίνα μπορεί να μην φοράμε ‘δίδυμα’ μπλουζάκια όμως και πάλι αυτό το άρθρο είναι για σένα. Σε ευχαριστώ που , ανάμεσα σε όλα τα άλλα, λειτουργείς για μένα και ως μια ‘ άγκυρα’ γαλήνης και ευτυχίας , ακόμη και στις ζόρικες ημέρες…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: