Design a site like this with WordPress.com
Get started

THE DARK KNIGHT RETURNS (Part III) : Ένας Σκοτεινός Ιππότης απέναντι σε μια Κόκκινη και Πυρηνική Απειλή…

by Αντρέι Κοτσεργκιν

“I Want You to Remember Clark…”

Πριν από μερικά χρόνια ο σκηνοθέτης Zack Snyder επιθυμούσε διακαώς να μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη το The Dark Knight Returns. Όμως ύστερα από, μια ακόμη, παρέμβαση του στούντιο ο Snyder αναγκάστηκε από ολόκληρο το χάρτινο έπος να εστιάσει, σχεδόν αποκλειστικά, επάνω στο κομμάτι της αναμέτρησης μεταξύ των δύο ιερών “Τεράτων” της DC. Στο ενδιάμεσο στριμωξε και το “Highlight” από το “The Death of Superman ” comic . Μια πινελιά που την βρήκα παντελώς αχρείαστη για τρεις πολύ συγκεκριμένους λόγους :

Α. Ο “Θάνατος του Superman” είναι ένα τόσο επικό arc που του άξιζε μια ταινία αφιερωμένη αποκλειστικά επάνω του.

Β. Ο σύγχρονος κινηματογραφικος Άντρας από Ατσάλι δεν είχε χτιστεί ακόμη αρκετά ώστε να έχει ο θάνατος του μια πραγματική επίδραση απέναντι στον θεατή. Τουλάχιστον όχι απέναντι μου.

Γ. Ειλικρινά μόνο και μόνο η ιστορία μιας “φιλικής” μονομαχίας ανάμεσα σε Batman και Superman αρκούσε ώστε να γεμίσει μια ταινία.

Εξαιτίας της επιλογής του σκηνοθέτη να χώσει έξτρα πραγματάκια στο φιλμ του το BvS δεν κατόρθωσε να μου μεταφέρει την βαρύτητα μιας τόσο σπουδαίας και ιστορικής (για το Superhero σινεμά τουλάχιστον) αναμέτρησης. Ναι απηλαυσα αρκετά σημεία (η σκηνή όπου ο Batfleck μοιράζει ΠΟΝΟ μέσα σε μια αποθήκη είναι ίσως η κορυφαία “I’M BATMAN” σεκάνς σε ολόκληρη την κινηματογραφικη πορεία του χαρακτήρα) αλλά στο φινάλε ποτέ μου δεν μπόρεσα να συμμεριστω και να αποδεχτώ τους λόγους πίσω από αυτή την μάχη ανάμεσα σε έναν “Θεό” και έναν “Νιτσεικο” βιτζιλαντη.

Τα “κίνητρα” των δύο ηρώων περιορίστηκαν σε ένα σχέδιο του Lex Luthor το οποίο κακά τα ψέματα οφείλει την επιτυχία του σε αρκετές συμπτώσεις / σεναριακές διευκόλυνσεις. Επίσης εδώ η αντιπαλότητα των δύο Κολοσσων της DC χτίστηκε πριν δημιουργηθεί μια σχέση συνεργασίας και φιλίας μεταξύ τους. Και νταξει δέχομαι ότι καμία φορά η φιλία και οι συμμαχίες μπορούν να γεννηθούν μέσα από μια παρεξήγηση ή και μια έχθρα. Αλλά στο BvS ο σκηνοθέτης απλά απέτυχε να με πείσει για την παραπάνω εξέλιξη και το πως αυτή ήρθε.

Για ακόμη μια φορά ο Snyder διαβάζοντας ένα comic επέλεξε να κρατήσει και να μεταφέρει στο πανί μονάχα τα Highlights του και να τα ντύσει με μια σοβαροφανεια. Επίσης το “εμπλούτισε” με δήθεν φιλοσοφικές και θρησκευτικές αναφορές που όμως κακά τα ψέματα δεν διακρίνονται από κάποιο πραγματικό βάθος. Αλλά Οκ αυτό είναι το σινεμά του Zack Snyder και ενώ πολλές φορές έχω σοβαρές ενστάσεις γύρω από το πως χειρίζεται θεματολογίες και χαρακτήρες στον αντίποδα σε αρκετες περιπτώσεις καταλήγω απλά να την αράζω στην πολυθρόνα μου και να το απολαμβάνω!

Όμως στην τελική όταν μιλάμε για μια μονομαχία απέναντι στους Batman και Superman το μυαλό μου με ταξιδεύει απευθείας σε εκείνο το αμείλικτο αλλά και εξαιρετικά στρατηγικό και συμβολικό ξυλίκι προς το φινάλε του The Dark Knight Returns.

Ένα ξυλίκι τόσο αδυσώπητο που ακόμη και ένας Άντρας από Ατσάλι δεν γίνεται να το ξεχάσει ποτέ του…

Στην κορύφωση του T. D. K. R. η μεγάλη μάχη ανάμεσα σε δύο πρώην συμμάχους δεν οφείλεται σε κάποιο “ραδιουργο σχέδιο” ή σε μια, σχεδόν παιδιαστικη, παρεξήγηση. Αντίθετα είναι το βίαιο αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Είναι μια αναμέτρηση ιδεολογιών, συμφερόντων αλλά πάνω απ όλα εγωισμων.

Για να είμαι δίκαιος ο Snyder στην ταινία του προσπάθησε να αποτυπώσει και τις τρεις αιτίες όμως η ανάπτυξη τους δεν ήταν και τόσο επιτυχημένη. Ο Miller πάλι εδώ χτίζει την αντιπαλότητα μέσα από πολύ συγκεκριμένους και αποτελεσματικους τρόπους. Μονάχα με δύο διαλόγους του Batman με τους Superman και Green Arrow μας ταξιδεύει σε ένα μαύρο παρελθόν όπου οι πανίσχυροι ήρωες μας ήρθαν αντιμέτωποι με ένα κρίσιμο δίλημμα :

Να δηλώσουν την αφοσίωση και τις υπηρεσίες τους σε μία Κυβέρνηση που σταδιακά εξελίσσεται σε απολυταρχικο καθεστώς ή να απαρνηθουν το “καθήκον τους” και να υποστούν διωγμους και άλλες βαρυτατες συνέπειες?

Προφανώς ο Bruce Wayne θα επέλεγε το δεύτερο. Στην τελική σε ολόκληρη την σταδιοδρομία του ως ήρωας / εκδικητής βρισκόταν μονίμως στο στόχαστρο των αρχών. Μοναδική εξαίρεση αποτελούσε ο επιθεωρητής Gordon όμως πλέον ο Jim δεν έχει καμία δύναμη ή εξουσία στο σώμα της αστυνομίας. Χωρίς τον Gordon ο Σκοτεινός Ιππότης καταλήγει να αποτελεί τον νούμερο ένα καταζητουμενο της Gotham City. Μια κατάσταση που την σπρώχνει η Κυβέρνηση για λόγους που αναλύσαμε στο προηγούμενο μέρος του αφιερώματος. Όταν ο Πρόεδρος των Η. Π. Α. αντιλαμβάνεται ότι ο “αναρχικός” Batman δεν έχει σκοπό να σταματήσει την δράση του αποφασίζει να παίξει το τελευταίο και πιο ισχυρό χαρτί του. Στέλνει έναν Άντρα από Ατσάλι ώστε να τον “συνετισει“, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι ο Batman δεν κάνει συμβιβασμούς.

Και κάπου εδώ είναι που ο Miller μας παρουσιάζει και την σοκαριστικη διαστρεβλωση που υπέστη με τα χρόνια ο, φαινομενικά αδαμαντινος, χαρακτήρας του Superman…

Επί δεκαετίες ολόκληρες ο Superman φάνταζε για τους αναγνώστες ως ένα ακλόνητο σύμβολο ελπίδας και ανιδιοτέλειας. Ένας απόλυτος “προσκοπος “. Στο T. D. K. R. o Miller χωρίς να τσαλακωσει την εξωτερική εικόνα του χαρακτήρα μας δίνει να καταλάβουμε ότι το σύστημα των αξιών του τελικά λύγισε. Η εικόνα ενός μονοχειρα Green Arrow είναι υπεραρκετή ώστε να μας αποκαλύψει ότι ο Superman σε αυτό το μέλλον “πετάει” μέσα σε εξαιρετικά αμφιλεγόμενες, σκοτεινές και επικίνδυνες ζώνες.

“You sold us out, Clark. You gave them the power that should’ve been ours… “

Τα πικρόχολα λόγια του Bruce Wayne μας φανερώνουν την επιλογή που έκανε ο Superman. Σε αντίθεση με τους Batman και Green Arrow ο Superman τάχθηκε στο πλευρό της Κυβέρνησης. Μια απόφαση που για τον πρώτο είναι απλά ασυγχώρητη.

” We Have to Be Criminals.”

Τα τελευταία λόγια του Batman, πριν διαλύσει η Justice League, στοιχειώνουν ακόμη τον Superman. Η ακλόνητη στάση του Bruce απέναντι στην Κυβέρνηση έφερε το σχίσμα στις τάξεις των ηρώων μας. Ήταν επίσης η αφορμή που έψαχνε η Κυβέρνηση ώστε να κάνει του χεριού της τους πιο δυνατούς ανθρώπους και τα πιο ισχυρά όντα που βρίσκονταν επάνω στον πλανήτη μας.

Γιατί ο Superman υπέκυψε?

Ίσως στο μυαλό του αυτός ήταν ο μοναδικός τρόπος ώστε να συνεχίσει να είναι ένας “καθαρός ήρωας“. Λόγω της φύσης του απλά αδυνατεί να λειτουργήσει έξω από νόμους και κανόνες. Ακόμη και αν αυτούς τους νόμους τους έχει θεσπίσει μια εντελώς προβληματική και γεμάτη αδυναμίες ανθρώπινη κοινωνία. Από την πλευρά του ο Batman ερμήνευσε την κίνηση του παλιοφιλου του ως εσχάτη προδοσία και “ξεπούλημα” και προφανώς όντας ένας απίστευτα πεισματάρης και εμμονικος άντρας δεν θα τον συγχωρούσε ποτέ για αυτό.

Όπως και στους WATCHMEN του Alan Moore (που κυκλοφόρησαν την ίδια χρονιά) έτσι και στο T. D. K. R. o Miller εξετάζει τις συνέπειες που έχει σε εγχώριο κοινωνικοπολιτικο αλλά και παγκόσμιο επίπεδο η προσάρτηση ενός υπερφυσικού και πανίσχυρου Σούπερ Ήρωα / Όπλου / Θεού στο στρατιωτικό, και όχι μόνο, σύστημα της Αμερικανικής Κυβέρνησης. Στους WATCHMEN του Moore ο, μπλε και νωχελικος, Dr. Manhattan επενέβη αρχικά στο Βιετνάμ, τελειώνοντας ουσιαστικά τον πόλεμο με νίκη των Η. Π. Α. και στην συνέχεια επιστρατευτηκε ως ένας μοχλός πίεσης απέναντι στην Σοβιετική Ένωση και την επεκτατικη πολίτικη της. Η παρουσία του και μόνο αρκούσε ώστε να σπείρει την αμφιβολία στην Σοβιετική Ηγεσία γύρω από το αν πρέπει ή όχι να πατήσει το κόκκινο κουμπί που θα έφερνε τους δείκτες του “Doomsday Clock” στο τελευταίο σημείο. Ο Dr. Manhattan λειτουργούσε ως ασπίδα αλλά και πόλος αντιπαράθεσης ταυτόχρονα για τις δύο υπερδυνάμεις. Στο T. D. K. R. πάλι η κίνηση του Προέδρου των Η. Π. Α. να ρίξει έναν Άντρα από Ατσάλι μέσα σε έναν Ψυχρό Πόλεμο είναι η αιτία ώστε να πατηθεί το κουμπί…

Η συμμετοχή του Superman στους πολέμους της ανθρωπότητας μας αναγκάζει να αναθεωρήσουμε πολλά πράγματα γύρω από τον χαρακτήρα του. Μας δίνει την ευκαιρία να τον μελετήσουμε υπό εντελώς διαφορετικά κοινωνικοπολιτικα πρισματα. Τον καθιστά από σύμβολο ελπίδας και “πρόσκοπο” μια εξαιρετικά αμφιλεγόμενη δύναμη. Βλέποντας τον Superman εδώ να κατατροπώνει τις Σοβιετικες στρατιές δεν γίνεται να μην αναρωτηθείς αν με το πέρασμα των εποχών οι αξίες του διαστρεβλωθηκαν ή χειραγωγηθηκαν ή αν “εξελίσσεται” σε ένα πανίσχυρο ον το οποίο σταδιακά απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την ανθρωπιά που του δίδαξαν κάποτε οι θνητοί που έγιναν γονείς του…

Παράλληλα αποτελεί και το σημείο κλειδί ώστε η αναμέτρηση ανάμεσα σε έναν θνητο και έναν “Θεό” να χτυπήσει το καμπανάκι της έναρξης και να μην έχει καθόλου σίγουρη έκβαση…

Στο BvS o Snyder απεικόνισε την, περίφημη και φρικιαστικα υπέροχη, σεκάνς του T. D. K. R. στην οποία ο Superman, με αυτοθυσία, συγκρούεται με μια ατομική κεφαλή. Ο Snyder όμως ενώ αποτύπωσε έξοχα την στιγμή έκανε ένα πολύ σοβαρό λάθος στο timing της. Την έχωσε λίγο πριν την αναμέτρηση του ήρωα με τον Doomsday, έχοντας προφανώς σκοπό να παρουσιάσει τον Superman αποδυναμωμενο και ευάλωτο και κατά συνέπεια να τον οδηγήσει στον “θάνατο” του. Το λάθος που έκανε είναι ότι έπρεπε να μας δώσει αυτή την σκηνή πριν την αναμέτρηση του Superman όχι με τον Doomsday αλλά με τον “The Goddamn Batman”!

Ο Doomsday εξαρχής παρουσιάζεται ως ένα πανίσχυρο τέρας και ειλικρινά δεν είχε ανάγκη από τον σκηνοθέτη να του δώσει ένα “πλεονέκτημα“. Αντίθετα ο Bats ήταν εκείνος που το χρειαζόταν πραγματικά…

Ας είμαστε ρεαλιστές. Το “μεγάλο” σχέδιο του Bruce Wayne στο BvS ήταν να παρασύρει έναν “Άντρα από Ατσάλι”, φίσκα στις υπερδυνάμεις και με την δυνατότητα να πετάει και να κινείται σε αδιανόητες ταχύτητες, μέσα σε μια αποθήκη και εκεί να τον… τρυπήσει με μια γαμημενη λόγχη, λες και έχει μπροστά του έναν σταυρωμένο Τζιζους? Το σχέδιο του Batman ακολουθεί πίστα την “τακτική” του BvS. Δηλαδή έχει στηθεί επάνω σε βολικές έως και παράλογες συμπτώσεις…

Ο Frank Miller πάλι στο T. D. K. R. χειρίζεται την μεγάλη αναμέτρηση της ιστορίας του με τον ίδιο τρόπο που χειρίστηκε ο αντιήρωας του εκείνον τον θηριώδη Mutant Leader :

Με αμείλικτη χειρουργική ακρίβεια.

Σε αντίθεση με τον Batman του BvS εκείνος του T. D. K. R. καταστρώνει ένα σχέδιο Άμυνας και Επίθεσης απέναντι σε έναν πανίσχυρο Superhero το οποίο είναι οργανωμένο στην εντέλεια. Και όμως πάρα την εξαίρετη στρατηγική του ο Bruce Wayne επιτυγχάνει την νίκη, διότι περί τέτοιας πρόκειται, χάρη σε τρεις παράγοντες :

Α. Έχοντας σταθεί στο πλευρό του Superman τόσα χρόνια είχε άπειρες ευκαιρίες να τον μελετήσει και το ξέρει καλά ότι η μεγαλύτερη δύναμη του αντιπάλου του λειτουργεί παράλληλα και ως η νούμερο ένα αδυναμία του :Δεν πρόκειται ποτέ του να φτάσει στο σημείο να τον σκοτώσει. Η τουλάχιστον έτσι νομίζει ο Bats διότι κακά τα ψέματα παρακολουθοντας εδώ τα “κατορθώματα” του Superman ως αναγνώστης ποτέ σου δεν θα είσαι σίγουρος ότι δεν πρόκειται να ξεπεράσει τα όρια του…

Β. Έχει στο πλευρό του συμμάχους την νέα Robin και έναν εξαιρετικά πικρόχολο και μονοχειρα Green Arrow.

Γ. Μπροστά του βρίσκεται ένας Superman που είναι εξαιρετικά αποδυναμωμενος καθώς λίγες στιγμές πιο πριν απορρόφησε την ισχύ κοτζάμ πυρηνικής έκρηξης.

Ο Miller δεν επιστρατεύει συμπτώσεις και “παραθυράκια” ώστε να δώσει στον Batman την ευκαιρία να νικήσει έναν αντίπαλο που υπερτερεί σε ότι έχει να κάνει με σωματική δύναμη και αντοχή. Όλα έρχονται μέσα από μια άριστα δομημένη ιστορία η οποία ενώ εξελίσσεται με φυσικότητα παράλληλα παίρνει και διάφορες συναρπαστικες και προβοκατορικες προεκτάσεις.

Η σεκάνς της σύγκρουσης δεν παρέχει μονάχα στον Batman ένα πλεονέκτημα για την επερχόμενη αναμέτρηση αλλά παράλληλα μας δείχνει με επιβλητικό τρόπο το ποσό αρμονικά συνδεδεμένος είναι ο Superman με τον ήλιο και την φύση του πλανήτη μας…

… Η τουλάχιστον πόσο θα είναι μόλις πάψει να μοιάζει με φριχτό / κακόμοιρο και ραδιενεργό Superhero Ζόμπι…

Φυσικά κάθε ίχνος αρμονίας ρίχνεται στην πυρά καθώς φτάνουμε στις τελευταίες σελίδες του comic! Miller και Batman εδώ περνάνε τον Superman από ένα “funhouse” απόλυτα στοχευμενης βίας και πόνου που όμοιο του δεν είχε αντιμετωπίσει ξανά. Κάθε χτύπημα του Batman είναι προσεχτικά υπολογισμένο. Και πάλι αυτό δεν εμποδίζει τον Bruce να το απολαύσει και λιγάκι. Άλλωστε πόσες φορές στην ιστορία μας ένας θνητος είχε την ευκαιρία να γραπωσει έναν Θεό από τον λαιμό?!

Τι ακριβώς επιτυγχάνει με την νίκη του απέναντι σε έναν “Θεό” ο Batman?

Για αρχή του μεταλαμπαδευει ένα μήνυμα ταπεινοτητας! Μια Ultraviolet “υπενθύμιση” ότι όσο πανίσχυρος και αν είναι ποτέ του δεν θα μπορεί να δρα ανεξέλεγκτος. Τουλάχιστον για όσο καιρό ο Batman υπάρχει σε αυτόν τον πλανήτη. Δεν αποκλείεται στο μυαλό του Bruce η αληθινή “κόκκινη και πυρηνική απειλή” να είναι ο ίδιος ο Superman, στην περίπτωση που μια μέρα καταλήξει να χάσει ή να απαρνηθεί τα οποία ιδανικά και όρια του απέμειναν. Η αν απλά ξεπέσει σε πειθηνιο όργανο ενός σκληρού και ανήθικου καθεστώτος.

Στο φινάλε όμως ένα από τα μηνύματα που θα σου μείνουν για πάντα ύστερα από την ανάγνωση αυτού του Comic είναι ότι ο Bruce Wayne aka Batman δεν θα διστάσει να τα βάλει ακόμη και με την πιο ακλόνητη δύναμη που περπατάει ή πετάει σε αυτόν τον πλανήτη ώστε να θρέψει / υπερασπιστεί τον εγωισμό και τις εμμονές του.

Στο τέλος ο Miller μας δείχνει ότι η νυχτερίδα που φωτίζει τις νύχτες τον ουρανό της Gotham City δεν είναι απλά ένα σύμβολο σκληρής και βίαιης δικαιοσύνης. Λειτουργεί ως το σύμβολο της εμμονής που έχει ένας Σκοτεινός Ιππότης και εκδικητής με την δικαιοσύνη.

Όμως μέχρι που θα οδηγήσουν τον Batman οι αθεράπευτες και ακατανικητες εμμονές του? Τι συνέπειες θα έχουν τόσο επάνω στον ίδιο όσο και στην κοινωνία γύρω του?

Για αρχή θα τον στείλουν σε έναν υγρό τάφο…

Κάπου εδώ όμως σας ζητώ συγγνώμη αγαπητοί μου αναγνώστες διότι μόλις διαπίστωσα ότι την προηγούμενη φορά σας είπα ένα στυγνο ψέμα…

Όπως φαίνεται θα χρειαστώ και ένα “τελευταίο” τελευταίο part ώστε να ολοκληρώσω το αφιέρωμα μας σε αυτό το τόσο σύνθετο comic…

Στο part IV θα μελετήσουμε αρχικά τις συνέπειες που έχουν οι επιλογές και οι πράξεις του Bruce Wayne μέσα σε αυτό το δυστοπικο “μέλλον” και θα κλείσουμε κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στην πραγματικά τεράστια επίδραση που άσκησε το T. D. K. R. τόσο στον χαρακτήρα του Batman όσο και σε ολόκληρη την βιομηχανία των Comics αλλά και στο πως επεκτάθηκε στην τηλεόραση και το σινεμά.

Τα ξαναλέμε λοιπόν “Same Bat~Time, Same Bat~Blog”!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: