BATMAN FOREVER : Ένα ‘διπρόσωπο’ και αινιγματικό φιλμ.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

‘Riddle me this, riddle me that, who’s afraid of the big, black bat ?’

Γιατί ένα στούντιο να απολύσει έναν σκηνοθέτη που γύρισε δυο εξαιρετικά αγαπητές αλλά και εμπορικά πετυχημένες BATMAN ταινίες ?

Το BATMAN RETURNS βγαίνοντας στις αίθουσες το 1992 μπορεί να διατήρησε αλλά και να εξέλιξε με υπέροχο τρόπο την αισθητική που είχε επιφέρει ο σκηνοθέτης Tim Burton επάνω στον χαρακτήρα και το σύμπαν του Batman όμως ήταν και η αιτία που ο Burton δεν θα επέστρεφε για ένα τρίτο φιλμ του Σκοτεινού Ιππότη.

Παρά την ελκυστική του ποιότητα το RETURNS έβγαλε λιγότερα εκατομμύρια γύρω από τον θρυλικό και απόλυτα επιτυχημένο προκάτοχο του. Ναι τόσο το κοινό όσο και οι κριτικοί αγάπησαν το sequel του Burton όμως τα μείον 150 εκατομμύρια δολάρια στα ταμεία της Warner Bros αποτέλεσαν το πρώτο ‘φάουλ‘.

Ο Tim Burton είχε ήδη ξεκινήσει να προετοιμάζει το έδαφος για μια τρίτη ταινία που θα είχε τον τίτλο Batman Continues. Οι Michael Keeton και Michelle Pfeiffer αναμένονταν να επιστρέψουν στις στενές στολές των Batman και Catwoman αντίστοιχα ενώ θα βλέπαμε στο cast και τον μακαρίτη Robin Williams στον ρόλο του ραδιούργου The Riddler αλλά και τον … Marlon Wayans σε ρόλο Robin !

Το δεύτερο ‘φάουλ‘ εις βάρος του σκηνοθέτη το σφύριξαν …τα γαμημένα τα McDonalds

Η εταιρεία έκανε παράπονα στην Warner Bros ότι το RETURNS ‘δεν ήταν ταινία κατάλληλη για παιδιά‘ . Στην πραγματικότητα ίσως απλά τους έτσουξε το γεγονός ότι το φιλμ αυτό ήταν ο Tim Burton που έπαιρνε έναν από τους πιο εμπορικούς χαρακτήρες όλων των εποχών και τον έβαζε να ρίξει ένα αιχμηρό μπάταρανγκ κατευθείαν μέσα στα μούτρα του εορταστικού καπιταλισμού

Η Warner πάντως υπέκυψε, γεγονός που αποδεικνύει για πολλοστή φορά ότι το στούντιο διοικείται από ανίδεους, και έληξε την συνεργασία της με τον Burton με την δικαιολογία ότι ‘δεν μπορούσαν να πουλήσουν παιχνίδια ‘ μέσα από τις ταινίες τους.

Τα πρώτα ονόματα που ακούγονταν τότε για την διαδοχή ήταν εξαιρετικά δυνατά. Sam Raimi και John McTiernan ήταν ίσως τα πιο ηχηρά. Τελικά όμως η Warner κατέληξε στον πάντοτε άριστο επαγγελματία Joel Schumacher. Έναν σκηνοθέτη αλλά και παραγωγό που γνώριζε άριστα το πως σκέφτονταν και κινούνταν η βιομηχανία του Hollywood όσο κανείς άλλος.

Και όμως μπορεί τα χρόνια που ακολούθησαν ύστερα από την κυκλοφορία του BATMAN FOREVER‘ , τον Ιούνη του 1995, αρκετοί οπαδοί να έκραζαν τον Schumacher για τον τρόπο που αντιμετώπισε και ‘εξέλιξε‘ το franchise που έστησε ο συνάδελφος του Tim Burton όμως η αλήθεια είναι ότι αρχικά ο πρώτος είχε πρόθεση όχι μόνο να διατηρήσει την σκοτεινή και γοτθική αισθητική του προκατόχου του αλλά να την αναδείξει ακόμη περισσότερο !

Στην τελική ο Scumacher είχε αποδείξει περίτρανα ως δημιουργός ότι μπορεί να στήσει ψυχαγωγικές και εμπορικά επιτυχημένες ταινίες επάνω σε (σχετικά) ‘βαριές’ θεματολογίες και εικόνες. Αρκεί να θυμηθεί κανείς εκείνο το ξέσπασμα του Michael Douglas στο FALLING DOWN φιλμ του σκηνοθέτη…

Το αρχικό όραμα του Joel περιστρέφονταν γύρω από μια κινηματογραφική μεταφορά του YEAR ONE comic του συγγραφέα Frank Miller. Μάλιστα ο Michael Keaton τότε ήταν εξαιρετικά πωρωμένος με αυτή την προοπτική. Φυσικά η Warner έθεσε βέτο στον σκηνοθέτη με την φτηνή δικαιολογία ότι δεν ήθελε να κάνει ένα ‘prequel’ φιλμ και ότι ο κόσμος ζητούσε ένα άμεσο sequel. Στην πραγματικότητα οι χαρτογιακάδες του στούντιο έτρεμαν στην ιδέα ότι ένα εξαιρετικά μίνιμαλ και ωμό comic που κινούνταν σε νουάρ ύφος και αισθητική θα αποτελούσε την βάση για το στήσιμο μιας κινηματογραφικής παραγωγής που θα κόστιζε σχεδόν 100 εκατομμύρια δολάρια.

Το YEAR ONE κρίθηκε ως ‘μη εμπορικό’ και έτσι ο Joel στράφηκε στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση. Αυτή η στροφή δεν άρεσε καθόλου στον Michael Keaton που αρνήθηκε να επιστρέψει για μια τρίτη ταινία , ρίχνοντας μάλιστα άκυρο σε μια αμοιβή που έφτανε τα 15 εκατομμύρια δολάρια. Ο πρωταγωνιστής ισχυρίστηκε τότε ότι ένιωθε την ανάγκη να ψαχτεί με άλλους ρόλους και τελικά κατέληξε να ξεπέσει σε ένα καλλιτεχνικό τέλμα για πολλά χρόνια. Μέχρι τουλάχιστον να πετάξει προς το μέρος του ένα φιλμ με τίτλο BIRDMAN

Τον Keaton διαδέχτηκε ο Val Kilmer, τον οποίον ο Joel τον είχε θαυμάσει στο Tombstone γουέστερν του George Cosmatos, και αφού ο νεαρός τότε Ethan Hawke αρνήθηκε τον ρόλο του Batman.

Στο πλευρό του Kilmer τοποθετήθηκε η Nicole Kidman που ουσιαστικά αναπλήρωσε την Rene Russo η οποία είχε αρχικά επιλεχθεί για τον ρόλο της Chase Meridian . O Joel έκρινε ότι η Russo παραήταν μεγάλη ώστε να παίξει δίπλα στον Kilmer και την έστειλε με συνοπτικές διαδικασίες…

Τελικά η Kidman κατέληξε να παίξει τον παντελώς αδιάφορο ρόλο μιας ψυχιάτρου που εδώ καλείται να συνθέσει το ‘ψυχολογικό προφίλ’ του Bruce Wayne / Batman , να αναλύσει τα τραύματα και να μας εξηγήσει τις παρορμήσεις του !

Έστω και αν όλα αυτά τα έκανε ο Tim Burton μέσα από τις δυο ταινίες του με πολύ πιο ουσιώδη και αρτιστικό τρόπο…

Η Nicole Kidman ουσιαστικά λειτούργησε ως μια πανέμορφη και εμπορική ‘γλάστρα‘ ώστε η Warner να σπρώξει την ταινία της με ένα σωρό πόστερ και φωτογραφίες βασισμένα στο ‘Love Story‘ των δυο κεντρικών χαρακτήρων της.

Προσωπικά ως ‘γλάστρα’ μου φάνταζε ανέκαθεν και ο Val Kilmer στον ρόλο του Bruce Wayne / Batman. Ναι ο Kilmer ήταν και είναι ένας εξαιρετικά στιβαρός ηθοποιός (έστω και αν στα 90s παρεξήγησε τον εαυτό του ως τον ‘επόμενο Marlon Brando’...) αλλά ποτέ του δεν κατόρθωσε να αναδείξει την διττότητα του ρόλου του με την ίδια επιτυχία που το έκανε ο Keaton αλλά ούτε καν μας έδωσε κάποια πραγματικά αξιομνημόνευτη ‘I’M BATMAN ‘ στιγμή.

Δεν είναι διόλου τυχαίο που σχεδόν ποτέ σου δεν ακούς το όνομα ‘VAL KILMER‘ όταν έρχεται η αναπόφευκτη στιγμή να ‘τσακωθείς‘ με κάποιον γύρω από το’ ποίος ήταν ο καλύτερος κινηματογραφικός BATMAN ?‘…

Ως Batman ο Kilmer ήταν στην καλύτερη περίπτωση διεκπεραιωτικός .

Πιθανότατα ο Val Kilmer δεν ‘ψηνόταν’ ποτέ του ιδιαίτερα να φορέσει την στολή και την κάπα του Batman. Ήταν απλά η λογική ‘επόμενη κίνηση’ ώστε να συνεχίσει την αναρρίχηση του στις τάξεις του Hollywood και για να εκτινάξει τον τραπεζικό του λογαριασμό. Στα γυρίσματα παρουσιάζονταν αρκετά νωχελικός και (για ακόμη μια φορά) υιοθέτησε την συμπεριφορά ‘ντίβας‘ , κάτι που εξόργιζε τον Joel Schumacher.

Και έτσι κατά συνέπεια εκείνοι που κλέβουν την παράσταση στο BATMAN FOREVER δεν είναι ο δημοφιλέστατος αντιήρωας του αλλά οι εχθροί του !

Βέβαια οι Two/Face και The Riddler , των Tommy Lee Jones και Jim Carrey αντίστοιχα , κατέληξαν να ‘λάμψουν’ μέσα στο Gothan του Joel Schumacher για όλους τους …λάθος λόγους.

Όπως και ο Kilmer έτσι και οι Jones και Carrey είναι άκρως ταλαντούχοι ηθοποιοί που μάλιστα πίσω στα 90s ξεχώρισαν μέσα από αρκετές ταινίες τους. Οι δυο τους σε αντίθεση με τον Kilmer τολμούν να μπουν άφοβα και φορτσάτα μέσα στα παρδαλά κοστούμια και τους θεοπάλαβους εγκληματίες τους .

Το πρόβλημα είναι ότι ο Tommy Lee Jones μάλλον παρεξήγησε τον χαρακτήρα του Harvey Dent aka Two/Face με κάναν άλλον Villain τύπου Joker…

…εκεί που θα περίμενες διττότητα , τραγικότητα και εμμονή σε μια απεικόνιση του συγκεκριμένου χαρακτήρα τελικά κατέληξες να λάβεις μονάχα γραφικότητα και καρτουνίστικη τρέλα.

Πάνω κάτω την ίδια τακτική εφαρμόζει και ο Jim Carrey στον χαρακτήρα του The Riddler. Μονάχα που εκείνος διασώζεται κάπως γιατί η εκκεντρικότητα και η τρέλα αρμόζουν σαφώς καλύτερα επάνω σε αυτόν τον κακό. Όμως και πάλι σε αρκετές περιπτώσεις ο Carrey ξεφεύγει τόσο πολύ που προσωπικά κατέληξε να μου σπάσει τα αρχίδια με την παρουσία του. Ο Jim Carrey στις αρχές των 90s απείχε αρκετά από τον εξαιρετικό Jim Carrey που γνωρίσαμε μέσα από το THE TRUMAN SHOW. Ναι σίγουρα είχε την φάση του να τον βλέπεις να κάνει τις γκριμάτσες και τα παλαβά του σε κάνα ‘Ace Ventura’ αλλά σε μια ‘συνέχεια‘ των ταινιών του Tim Burton η παρουσία του έμοιαζε με κακόγουστο αστείο.

Διάολε μέχρι και ο ‘συνένοχος‘ του Tommy Lee Jones κατέληξε να τον …μισεί λόγω της ερμηνείας αλλά και τις γενικότερης συμπεριφοράς του στα γυρίσματα . Μια μέρα μάλιστα δεν άντεξε και αφού τον στρίμωξε σε μια γωνία του γρύλισε τα εξής :

‘I hate you. I really don’t like you … I cannot sanction your buffoonery.’

Σίγουρα δεν τον βοήθησε τότε και το σενάριο που ήθελε τον The Riddler να αναπτύσσει μια τεχνολογία που λειτουργούσε με την ‘λογική’ Looney Tunes…

Οι Two/Face και The Riddler των Jones και Carrey είναι η γελοία αντανάκλαση των επιθυμιών ενός στούντιο να πουλήσει την ταινία του και έναν σκασμό merchandise στο παιδικό κοινό.

Το BATMAN RETURNS αποτελεί ορόσημο για εκείνες τις ταινίες που πληγώθηκαν ανεπανόρθωτα από την παρέμβαση ενός στούντιο και μιας ομάδας άπληστων χαρτογιακάδων που στην τελική δεν είχαν την παραμικρή ιδέα γύρω από το σινεμά και την τέχνη.

Για να σφυρηλατηθεί η νέα στολή του ήρωα χρειάστηκαν σχεδόν 140 σχεδιαστές και τεχνικοί ! Βλέπεις το στούντιο άλλαζε συνεχώς τα σχέδια επειδή έψαχνε εκείνη την στολή που θα έμοιαζε πιο ‘edgy‘ και που θα είχε απήχηση στην ‘γενιά του MTV‘. Μια γενιά που μάλλον γούσταρε τις ‘ρώγες‘…

Λογικά ο σπουδαίος και περίφημος καλλιτέχνης H.R.Giger παραήταν ‘Edgy‘ για τα γούστα της Warner Bros και έτσι το σουρεαλιστικό Batmobile που σχεδίασε για λογαριασμό τους κατέληξε να χαθεί μέσα σε κάποιο αρχείο …

Σύμφωνα με μετέπειτα αποκαλύψεις του Joel Schumacher το παραπάνω σχέδιο δεν ήταν το μοναδικό πράγμα που ‘χάθηκε‘ από αυτή την ταινία.

Η αρχική κόπια του BATMAN FOREVER διαρκούσε δύο ώρες και σαράντα λεπτά. Το στούντιο τελικά την πετσόκοψε σε μια δίωρη θεατρική έκδοση. Σκηνές όπως εκείνη όπου ο Bruce Wayne φέρνει στην επιφάνεια καταπιεσμένες μνήμες από τον θάνατο των γονιών του και αντιλαμβάνεται επιτέλους ότι είναι η ενοχή που αισθάνεται το συναίσθημα που τον έσπρωξε στο να γίνει ο Batman κόπηκαν ώστε να μην ‘τραυματίσουν‘ τους ανήλικους θεατές .

Τελικά τέτοιου είδους ‘ενήλικες και αμφιλεγόμενες‘ σκηνές αντικαταστάθηκαν από δυο κακούς ‘κλόουν’ , άφθονο camp στοιχείο , έναν αποστειρωμένο Batman και από έναν απαράδεκτο Robin

Η ‘αναθεώρηση‘ και η παρέμβαση της Warner Bros επάνω στην κληρονομία του Tim Burton απέφερε καρπούς όσον αφορά το εμπορικό σκέλος. Το FOREVER καπάρωσε πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια στο Box Office και πούλησε βουνά από παιχνίδια και ότι είδους προϊόντα και μαλακιούλες μπορούσε να φανταστεί κανείς τότε.

Λίγο καιρό ύστερα από τον θάνατο του Joel Schumacher ξεκίνησαν οι φήμες ότι κάπου στα έγκατα της Warner Bros κρύβεται ένα ‘Schumacher Cut’. Φυσικά όλο αυτό δεν αποκλείεται να είναι το αποτέλεσμα της εμμονής που έχουν αποκτήσει οι αυτοαποκαλούμενοι ‘οπαδοί‘ των διάφορων ταινιών που σχετίζονται με λατρεμένους και εμβληματικούς χαρακτήρες των comics. Μια εμμονή που άνετα εξελίσσεται σε ‘τάση‘ που προσφέρεται για άφθονο ‘άρμεγμα‘.

Όπως και να χει αν ποτέ κάποιος βρει την λύση στο ‘αίνιγμα‘ του ‘Schumacher Cut’ και μπορέσει να παρουσιάσει αυτή την κόπια στο κοινό τότε ίσως να μπορέσουμε να παρακολουθήσουμε ένα BAT-φιλμ των 90s που θα μας συναρπάσει με τους διττούς του χαρακτήρες , την σκοτεινή / γοτθική του αισθητική και με έναν ήρωα που η κορυφαία του ατάκα ΔΕΝ θα είναι ένα :

‘It’s the car, right? Chicks Dig the car. ‘

Το BATMAN ‘FOREVER του Joel Schumacher είναι ένα φιλμ ‘διπρόσωπο‘.

Η μια του πλευρά, η καμμένη και σκοτεινή, μας δείχνει μια ταινία που θα μπορούσε να αποτελέσει το πλέον ταιριαστό ‘τρίτο κεφάλαιο‘ στην μυθολογία που ξεκίνησε ο Tim Burton το 1989. Στον αντίποδα η άλλη πλευρά, η γυαλισμένη και αυτή που τελικά κατέληξε να κοιτά προς τα επάνω, μας έδωσε ένα κακόγουστο και ‘ασφαλές για τα παιδιά‘ μπλοκμπάστερ.

Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο το φιλμ αυτό αναδεικνύει την ‘διπροσωπία’ του δημιουργού του καθώς μας θυμίζει ότι ο Joel Schumacher υπήρξε ένας σκηνοθέτης που όποτε το επιθυμούσε μπορούσε να κινηθεί σε εξαιρετικά ώριμα και σκοτεινά νερά , με ταινίες όπως είναι τα FALLING DOWN και 8mm, αλλά ενίοτε δεν τραβούσε ιδιαίτερο ζόρι όταν τον πλήρωναν ώστε να κατασκευάσει μια ταινία που θα είχε αποκλειστικό στόχο να σπρώξει παιχνίδια και ότι άλλη μαλακιά μπορείς να φανταστείς στο κοινό.

Αλλά σε αυτό το ‘cool pary’ είχαμε βρεθεί σε παλαιότερο κείμενο μας…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: